III SA/Kr 1776/14
WyrokWSA w Krakowie2015-05-14
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Tadeusz Wołek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup bielizny, rajstop oraz pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej, a także na uregulowanie opłat za czynsz, była uzasadniona w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej i zasad uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej i zasady uznania administracyjnego. Odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup bielizny, rajstop, wykonanie kserokopii dokumentacji medycznej oraz na opłaty za czynsz była uzasadniona, ponieważ strona otrzymywała już regularne wsparcie finansowe z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a organ miał ograniczone środki finansowe, co uniemożliwiało zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb. Ponadto, strona miała obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, a organ ocenił, że strona posiadała możliwości samodzielnej poprawy swojej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzje Prezydenta Miasta. Decyzje te dotyczyły przyznania zasiłku celowego na żywność oraz odmowy przyznania zasiłku na zakup bielizny, rajstop, wykonanie kserokopii dokumentacji medycznej i opłaty za czynsz. Skarżąca podnosiła, że koszty utrzymania rosną, a zasiłki są niskie, opisując swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i mieszkaniową. Wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie zasiłków w kwocie umożliwiającej godne życie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi, orzekając o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...], z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...], z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. P. – P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 720,00 (słownie: siedemset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
Prezydent Miasta skierowanymi do M. P. decyzjami z dnia [...] 2014 r.:
1. nr [...] przyznał świadczenie w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w kwocie 120 zł na czerwiec 2014 r.;
2. nr [...] odmówił przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup bielizny, rajstop oraz pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej;
3. nr [...] odmówił przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na uregulowanie opłat za czynsz.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał:
1. art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej "K.p.a.", art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art.17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102, art.104, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz.182 ze zm.) - dalej "u.p.s.", § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823), dalej "rozporządzenie", § 2 ust. 1 i 3 pkt. 1, 2, 3, § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania (Dz. Urzędowy Województwa z 2014r., poz.415) dalej "uchwała [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r.";
2-3. art. 104, art. 107 K.p.a., art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt. 1 lit. c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 u.p.s., § 1 rozporządzenia.
Ad. 1
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zapewnić żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w szczególności ze względu na sytuację dochodową. Ustalono, iż dochód strony nie przekracza kwoty 150% kryterium dochodowego.
Wobec powyższego zasadne jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie. Zasiłek celowy na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie został przyznany z uwagi na umotywowany wniosek w sprawie przyznania innej niż posiłek formy pomocy.
Świadczenie jest współfinansowane z dotacji przekazanej przez Wojewodę w ramach wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewniania posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020.
W tym stanie rzeczy, działając w oparciu o art. 39 u.p.s. w związku z § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r. - postanowiono jak w sentencji.
Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadano w oparciu o art. 108 K.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes strony spowodowany jej trudną sytuacją.
Ad. 2
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 9.05.2014 r. w trakcie wywiadu środowiskowego strona zwróciła się z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej między innymi na pokrycie kosztów wykonania kserokopii dokumentacji medycznej oraz zakup bielizny i rajstop.
Ad. 3
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 5.05.2014 r. strona zwróciła się z wnioskiem o przyznanie pomocy na czynsz. Podczas przeprowadzania wywiadu w miejscu zamieszkania w dniu 9.05.2014 r. strona ponownie zwróciła się o pomoc między innymi na dofinansowanie do opłat za czynsz.
Ad. 2-3
Na podstawie wywiadu środowiskowego oraz zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej ustalono, że strona mieszka sama, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Strona nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej. Aktualnie przedstawiła zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy do 30.05.2014r. Orzeczeniem z dnia 18.10.2012 r. strona została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności okresowo do 31.10.2014 r. ze wskazaniami do zatrudnienia na otwartym rynku pracy.
Dochodem strony w kwietniu 2014 r. był dodatek mieszkaniowy w wys. 215,94 zł oraz zasiłek okresowy w wys. 240 zł. Łącznie 455,94 zł.
Strona użytkuje dwupokojowe mieszkanie spółdzielczo - własnościowe. Nie reguluje należności za prąd i gaz. W tym zakresie strona otrzymuje wsparcie ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Dochód nie przekracza wskazanego kryterium.
Na podstawie art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Świadczenie to może być przyznane w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu.
Dochód kwalifikuje stronę do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Spełnia więc jedną z przesłanek udzielenia pomocy.
Rozpatrując wniosek o pomoc organ uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy. Organ wydając decyzję każdorazowo zobowiązany jest mieć na względzie pozostałe przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz wynikające z nich zasady. W myśl art. 3 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodziny powinny zostać uwzględnione jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Decyzja dotycząca zasiłku celowego jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możliwości dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia.
W sprawie sytuacja strony była badana zgodnie z powyższa zasadą.
Dlatego też Ośrodek Pomocy Społecznej odrębnymi decyzjami przyznał następującą pomoc: w formie zasiłku zakup żywności w wys. 120 zł/ termin realizacji VI 2014 r. zakup leków w wys. 100 zł/ termin realizacji VI 2014 r./, zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat za energie elektryczną w wys. 25 zł z terminem realizacji w VI 2014 r. oraz zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat za gaz 120 zł, termin realizacji VI 2014 r., zasiłek celowy na zakup biletu MPK 29 zł, termin realizacji VI 2014 r. oraz zasiłek okresowy w wysokości 240 zł przyznany na okres 1.06.2014 r. 30.06.2014 r. Ponadto strona decyzją z dnia 16.04.2014 r. ma przyznany zasiłek okresowy od 1.04.2014r. do 31.05.2014 r. w kwocie 240 zł. Ponadto decyzjami z dnia 30.04.2014 r. strona ma przyznany zasiłek celowy na dofinansowanie opłat za gaz w wysokości 150 zł termin realizacji maj 2014 r. oraz zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 150 zł, termin realizacji maj 2014 r.
Organ zaznaczył, iż MOPS udziela stronie regularnego wsparcia finansowego od wielu lat. Organ zwrócił uwagę, iż strona rości sobie prawo do pozostawania na wyłącznym utrzymaniu MOPS i oczekuje zaspokajania wszystkich niezbędnych potrzeb ze środków publicznych. Przerzucenie przez stronę obowiązku ponoszenia przez MOPS wszystkich swoich wydatków nie znajduje uzasadnienia w ustawie o pomocy społecznej. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb strony jak również udzielić świadczeń w oczekiwanej wysokości, gdyż dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi.
Jednocześnie wezwano stronę do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym Zespołu Pracy Socjalnej w terminie do 20.06.2014 r. celem omówienie płaszczyzn współpracy celem rozwiązania trudnej sytuacji w której się znajduje. Ośrodki pomocy społecznej gospodarują środkami publicznymi, dlatego też mają obowiązek wydawać je w sposób zasadny.
Działanie organu w ramach uznanie administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości finansowe organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.
Organ wydając decyzję każdorazowo ma na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, do czego obliguje m. in. art. 7 K.p.a. W wyniku pauperyzacji społeczeństwa do Ośrodka Pomocy Społecznej wpływa większa ilość wniosków, a przy ograniczonych możliwościach finansowych, MOPS musi mieć na uwadze cel i wysokość przyznawanych zasiłków, tak aby zaspokoić potrzeb) jak największej ilości osób potrzebujących. Strona nie może oczekiwać, że wszystkie problemy finansowe z jakimi się boryka zostaną rozwiązane przez pomoc społeczną.
Jednocześnie wskazano, iż zgodnie z art. 4 u.p.s., osoby, rodziny korzystające z pomocy społeczne obowiązane są do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znajdują. W myśl art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej odmowa podpisania kontraktu, niedotrzymania jego postanowień, nieuzasadniona odmowa zatrudnienia, innej pracy zarobkowe przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnieni instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lut wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zatem Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zaproponował stronie nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym Zespołu Pracy Socjalnej w terminie do 20.06.2014 r. celem omówienia płaszczyzn współpracy ukierunkowanych na rozwiązanie trudnej sytuacji w której się znajduje.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.
M. P. wniosła od powyższych decyzji odwołania.
Podniosła, że koszty utrzymania stale wzrastają, natomiast zasiłki z pomocy społecznej pozostają bez zmian od lat. Ponadto strona opisuje swoją trudną sytuację bytową i zdrowotną. Przede wszystkim skarżąca podniosła, że ma stare wyposażenie i umeblowanie w domu, w którym mieszka.
Zadeklarowała chęć podjęcia zatrudnienia, dlatego też od dłuższego czasu składa podania do GUP o stosowny kurs, który umożliwi jej powrót na rynek pracy. Wskazała, iż leczy się na wiele przewlekłych chorób (m. in. przewlekłe schorzenie dermatologiczne, co wymaga drogich preparatów dla alergików) oraz posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności narządu ruchu. W ocenie strony bezrobotny, nie z własnej winy powinien otrzymać pomoc finansową w takiej wysokości, aby pokryć konieczne wydatki.
Wniosła o uwzględnienie jej sytuacji życiowej i przyznanie zasiłku w kwocie umożliwiającej przeżycie w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz przyznanie zasiłków koniecznych do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 1 sierpnia 2014 r.: 1. nr [...]; 2. nr [...]; 3. nr [...] - utrzymało decyzje organu I instancji w mocy.
Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 3, art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 39 u.p.s., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.; a w decyzji 1. wskazano dodatkowo § 2 ust. 1 i 3 pkt 1, 2, 3 § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia 15.01.2014 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że art. 39 u.p.s. określa szczegółowe zasady ustalania prawa do zasiłku celowego przytaczając jego treść.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż strona ma 50 lat, jest bezdzietną panną, mieszka sama w lokalu spółdzielczym własnościowym. Posiada zadłużenie czynszowe, ale opłaty za media reguluje na bieżąco z zasiłków celowych przyznawanych przez MOPS. Z przeprowadzonego w dniu 9 maja 2014 r. wywiadu środowiskowego wynika, że strona w kwietniu 2014 r. miała dochód w łącznej wysokości 455,94 zł. Na dochód strony złożył się dodatek mieszkaniowy w kwocie 215,94 zł i zasiłek okresowy w wysokości 240 zł.
Ad. 1
W uchwale [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r. - przyjęto program osłonowy dotyczący udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania. Celem realizacji programu jest zapewnienie pomocy w formie dożywiania wszystkim osobom potrzebującym. Program realizowany jest przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we współpracy z jednostkami działającymi w obszarze oświaty na terenie Gminy. W ramach programu udziela się pomocy: 1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej, 2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, 3) pozostałym osobom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s. w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym i niepełnosprawnym.
Zgodnie z § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r. - w przypadku braku możliwości zapewnienia gorącego posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego.
Ze zgromadzonych w aktach spraw dokumentów wynika, że pierwszy wskazany wyżej warunek tj. kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej jest w sytuacji strony spełniony. Dochód strony wynoszący 455,94 zł nie przekracza 150% ustawowego kryterium dochodowego, wynoszącego 813 zł.
Drugą przesłanką uprawniającą do świadczeń jest zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. Okolicznościami tymi są między innymi bezrobocie, bezdomność, potrzeba ochrony macierzyństwa, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego. Niektóre z powyższych okoliczności dotyczą wnioskodawcy i właśnie w związku z jego trudną sytuacją materialną i zdrowotną, została stronie wielokrotnie przyznana odrębnymi decyzjami pomoc mająca na celu umożliwienie zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych w formie zasiłku celowego.
Organ I instancji ustalił, iż strona znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych, a w szczególności żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie. Uznano także, że przyznanie pomocy w postaci gorącego posiłku byłoby nieuzasadnione, dlatego zasadnym jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego przeznaczonego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie na podstawie art. 39 u.p.s. w związku z § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez stronę potrzeby.
Ad. 1-3
Strona objęta jest regularnym wsparciem finansowym ze strony MOPS od wielu lat. Przykładowo w lutym 2014 r. otrzymała pomoc w łącznej wysokości 639 zł, z czego w formie zasiłków celowych na kwotę 399 zł oraz w formie zasiłku okresowego w wysokości 2400 zł.
Również w okresie wcześniejszym otrzymywała wymierną pomoc z MOPS. Przykładowo, w grudniu 2013 r. otrzymała pomoc finansową w kwocie 914 zł w postaci: zasiłków celowych w łącznej wysokości 674 zł (150 zł na żywność, 370 zł na dofinansowanie do zaległości czynszowych, 29 zł na zakup biletu socjalnego, 60 zł na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną, 65 zł na dofinansowanie do opłat za gaz oraz zasiłku okresowego w kwocie 240 zł. Natomiast w okresie od 1.01.2013 r. do 30.11.2013 r. udzielono stronie pomocy finansowej na łączną kwotę 6 627 zł.
Organ wskazał, że strona nie może liczyć wyłącznie na pomoc państwa w zaspokajaniu jej podstawowych potrzeb, lecz powinna poczynić starania w celu poprawy swojej sytuacji. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest w stanie zapewnić stronie wszystkich potrzeb, jak również udzielić świadczeń w oczekiwanej wysokości, gdyż dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi.
Celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Właśnie taką funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Organ podkreślił, że art. 3 u.p.s.nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Przeciwna interpretacja byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. I OSK 1795/11), uznając za niezasadne stanowisko, iż w razie spełniania ustawowych przesłanek każda potrzeba skarżącego winna być przez organy uznana za niezbędną do zaspokojenia i na każdą z nich należy udzielić pomocy w postaci zasiłku.
Wykładnia przywołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Taka interpretacja byłaby niedopuszczalna ze względu na sprzeczność z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. - zasadą pomocniczości (inaczej subsydiarności). Jak wskazano wyżej, decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku celowego opierają się na uznaniu administracyjnym, które obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. W szczególności, wobec danej osoby pewien zakres przyznanych już świadczeń organ może uznać za zaspokajający jej bieżące, niezbędne potrzeby życiowe. Stąd w przypadku wielokrotnego występowania o świadczenia organ może uwzględniać tylko te, które w danej sytuacji są najistotniejsze (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. II SA/Po 995/12).
Kolegium wskazało, że decyzjami z dnia 30 maja 2014 r. przyznano zasiłki celowe na łączną kwotę 394 zł. oraz zasiłek okresowy w wysokości 240,00 zł.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie pozostaje obojętny i w miarę swoich możliwości zaspokaja wszystkie zgłoszone przez stronę potrzeby. Pomoc w formie zasiłku celowego wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy strona otrzymuje w każdym miesiącu. M. P. musi liczyć się z tym, iż nie jest jedyną osobą borykającą się z trudnościami życiowymi, a organ pomocy społecznej nie jest instytucją, która może spełnić wszystkie wymagania potrzebujących.
Ad. 2-3
Decyzja dotycząca zasiłku celowego jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium decyzja wydana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa i nie narusza zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Jednakże obowiązkiem osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej jest współdziałanie w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wobec powyższego obowiązkiem strony jest również współpraca z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.
Organ I instancji wskazał na brzmienie art. 11 ust. 2 u.p.s., który stanowi, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a tym samym odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. Organ I instancji powołał się bowiem w uzasadnieniu decyzji na konieczność współpracy strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Pracownik socjalny ma obowiązek określenia zakresu i formy współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Natomiast strona ma obowiązek do współudziału w nakazanym jej zakresie i formie pod rygorem odmowy przyznania świadczeń. Zatem ustalenia organu I instancji dotyczące stanu faktycznego sprawy są prawidłowe. Strona nie podejmuje żadnych działań zmierzających do poprawy sytuacji życiowej i zdrowotnej.
Kolegium odwołało się do art. 2 ust. 1 u.p.s., w myśl którego "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości". Zacytowany przepis wyraźnie więc zwraca uwagę na konieczność zbadania przez organ, czy i na ile wnioskujący o przyznanie pomocy jest w stanie sprostać swojej trudnej sytuacji życiowej, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż strona ma możliwości we własnym zakresie poprawy własnej sytuacji życiowej. Strona mieszka w dużym mieście, w którym jest wiele ofert pracy, jest właścicielem mieszkania, które może także przynosić dochody. Ponadto jak wskazano powyżej strona jest objęta pomocą społeczną. Organ I instancji przyznając pomoc uwzględnia niezbędne potrzeby strony. Natomiast ośrodek pomocy społecznej nie ma możliwości zaspokoić wszelkich żądań strony z uwagi na ograniczone możliwości finansowe.
Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo. W świetle przedstawionych okoliczności Kolegium uznało, że organ I instancji wydając przedmiotowe decyzje nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
M. P. wniosła na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc, że spełnia wszystkie warunki do przyznania pomocy, nie odmówiła nigdy przyjęcia ofert pracy. Wskazała na swoją bardzo trudną sytuację zdrowotną i życiową spowodowaną bezrobociem. Pomimo podjęcia poszukiwania pracy nie udało jej się znaleźć żadnych ofert pracy. Podała także, że podejmuje szereg działań zmierzających do poprawy jej sytuacji zdrowotnej i życiowej. Opisała także swoją trudną sytuację życiową. Wobec powyższego uważa, że współpracuje z pracownikami pomocy społecznej w rozwiązywaniu tej sytuacji i dlatego wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających decyzji organu I instancji.
W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
W trakcie rozprawy ustanowiony w ramach prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji.
W odniesieniu do decyzji dotyczącej przyznania zasiłku na żywność w kwocie 120 zł podniósł, że organy nie wypowiedziały się dlaczego właśnie taką kwotę przyznały. Skarżąca nie zgadza się z wysokością tej kwoty, a obowiązkiem organu II instancji było wyjaśnienie tej kwestii.
W odniesieniu do decyzji odmawiających przyznania zasiłków podniósł, że informacja z urzędu pracy wpłynęła do organu I instancji po wydaniu decyzji. Motywem odmowy było nie podejmowanie pracy przez skarżącą mimo składanych jej ofert. Skarżąca w odwołaniu nie zgodziła się z takim uzasadnieniem podnosząc, że nie podjęła pracy z tych ofert ponieważ nie spełnia warunków stawianych przez pracodawców. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii.
Zdaniem pełnomocnika wszystkie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Istotą kontroli administracji publicznej jest rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej rozumianej jako wywołany przed sądem administracyjnym spór między jednostką (adresatem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej), a organem administracji publicznej (autorem rozstrzygnięcia adresowanego do jednostki), którego przedmiotem jest zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie tego sporu przez sąd administracyjny sprowadza się do wypowiedzi: "zaskarżony akt (czynność) jest/nie jest zgodny z prawem" i w konsekwencji do utrzymania go w mocy albo wyeliminowania z obrotu prawnego. Rezultatem tego rozstrzygnięcia nie jest konkretyzacja normy prawnej, lecz kontrola tej konkretyzacji, dokonanej przez organ administracyjny, z punktu widzenia zgodności z prawem.
Zastosowanie powyższego kryterium do sprawy poddanej kontroli Sądu na skutek wniesionych skarg wskazuje zdaniem Sądu, że zaskarżone decyzje są prawidłowe i uwzględniają wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo w zaskarżonych decyzjach Kolegium uznało, że organ I instancji wydając przedmiotowe decyzje nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji jest art. 39 u.p.s. który określa szczegółowe zasady ustalania prawa do zasiłku celowego: W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne (ust. 3).
W tym miejscu należy przypomnieć, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany".
Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom oraz mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą gospodarować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.
Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. I SA 945/00, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec czego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 624/07, dostępny w CBOSA).
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie powyższe wymogi zostały zachowane.
Ad. 1
Organ I instancji przyznając skarżącej zasiłek celowy w wysokości 120 zł na czerwiec 2014 r. przeprowadził wywiad środowiskowy ustalając, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zapewnić żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie, w szczególności ze względu na sytuację dochodową. Ustalono, iż dochód strony nie przekracza kwoty 150% kryterium dochodowego. Wobec powyższego uznał za zasadne przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w oparciu o art. 39 u.p.s. w związku z § 7 uchwały [...] Rady Miasta z dnia [...] 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania.
Stanowisko to trafnie w ocenie Sądu podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazując, że kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej jest w sytuacji skarżącej spełniony. Dochód wynoszący 455,94 zł nie przekracza 150% ustawowego kryterium dochodowego, wynoszącego 813 zł. Drugą przesłanką uprawniającą do świadczeń jest zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. Niektóre z tych okoliczności dotyczą skarżącej i właśnie w związku z jej trudną sytuacją materialną i zdrowotną, została skarżącej wielokrotnie przyznana odrębnymi decyzjami pomoc mająca na celu umożliwienie zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych w formie zasiłku celowego. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez stronę potrzeby. Organ odwoławczy wskazał też, że skarżąca objęta jest regularnym wsparciem finansowym ze strony MOPS od wielu lat, szczegółowo opisując przyznane świadczenia i ich wysokość oraz, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest w stanie zapewnić skarżącej wszystkich potrzeb, jak również udzielić świadczeń w oczekiwanej wysokości, gdyż dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi. Kolegium wskazało, że decyzjami z dnia 30 maja 2014 r. przyznano skarżącej zasiłki celowe na łączną kwotę 394 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 240 zł.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie pozostaje obojętny i w miarę swoich możliwości zaspokaja wszystkie zgłoszone przez stronę potrzeby. Pomoc w formie zasiłku celowego wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy skarżąca otrzymuje w każdym miesiącu. Skarżąca musi liczyć się z tym, iż nie jest jedyną osobą borykającą się z trudnościami życiowymi, a organ pomocy społecznej nie jest instytucją, która może spełnić wszystkie wymagania potrzebujących.
Należy zatem ponownie przypomnieć, że spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi, a wręcz przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (wyrok Wojewódzkiego Sądu w Olsztynie z 2015-01-20, sygn. akt II SA/Ol 1079/14, LEX nr 1634893).
Stanowisko powyższe wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela uznając, że zaskarżona powyższa decyzja i poprzedzające ja rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszają prawa, a wbrew podniesionym zarzutom organy w sposób wystarczający i spełniający wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły i wyjaśniły podstawy prawne decyzji przytoczeniem przepisów prawa.
Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Ad. 2 -3
Zdaniem Sądu, również decyzje organu I instancji orzekające o odmowie przyznania skarżącej zasiłków celowych trafnie zostały ocenione przez organ odwoławczy jako wydane bez przekroczenia uznania administracyjnego.
Należy zauważyć, iż osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana. Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżąca regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie potrzeby w pełnym zakresie w sposób ciągły.
Organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza.
W tych sprawach organ I instancji uznał, że uzyskiwany przez skarżącą dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wynikającego z art. 8 ust. 1 u.p.s. i kwalifikuje skarżącą do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Spełnia więc jedną z przesłanek udzielenia pomocy.
Wbrew podniesionej argumentacji powodem odmówienia skarżącej wnioskowanej pomocy było z jednej strony to, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej udziela skarżącej regularnego wsparcia finansowego, od wielu lat szczegółowo wskazanego w uzasadnieniach decyzji. Organ zwrócił uwagę, iż skarżąca rości sobie prawo do pozostawania na wyłącznym utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i oczekuje zaspokajania wszystkich niezbędnych potrzeb ze środków publicznych. Przerzucenie przez stronę obowiązku ponoszenia przez MOPS wszystkich swoich wydatków nie znajduje uzasadnienia w ustawie o pomocy społecznej. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb strony jak również udzielić świadczeń w oczekiwanej wysokości, gdyż dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi.
Ponadto organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 u.p.s., osoby, rodziny korzystające z pomocy społeczne obowiązane są do współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znajdują. Przytaczając treść art. 11 ust. 2 u.p.s. organ wskazał, że MOPS zaproponował stronie nawiązanie kontaktu z pracownikiem socjalnym Zespołu Pracy Socjalnej w terminie do 20.06.2014 r. celem omówienia płaszczyzn współpracy ukierunkowanych na rozwiązanie trudnej sytuacji, w której się znajduje.
Stanowisko powyższe podzielił organ odwoławczy w zaskarżonych decyzjach wskazując w obszernych uzasadnieniach spełniających wbrew podniesionym zarzutom wymogi z art. 107 § 3 K.p.a., że skarżąca objęta jest regularnym wsparciem finansowym ze strony MOPS od wielu lat. Przykładowo w lutym 2014 r. otrzymała pomoc w łącznej wysokości 639 zł, z czego w formie zasiłków celowych na kwotę 399 zł oraz w formie zasiłku okresowego w wysokości 2400 zł. Również w okresie wcześniejszym otrzymywała wymierną pomoc z MOPS. Kolegium wskazało, że decyzjami z dnia 30 maja 2014 r. przyznano zasiłki celowe na łączną kwotę 394 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 240 zł.
Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a tym samym odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. Organ I instancji powołał się bowiem w uzasadnieniu decyzji na konieczność współpracy strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Pracownik socjalny ma obowiązek określenia zakresu i formy współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Natomiast strona ma obowiązek do współudziału w nakazanym jej zakresie i formie pod rygorem odmowy przyznania świadczeń. Zatem ustalenia organu I instancji dotyczące stanu faktycznego sprawy są prawidłowe. Strona nie podejmuje żadnych działań zmierzających do poprawy sytuacji życiowej i zdrowotnej.
Nie mogła zatem przynieść zamierzonego skutku podniesiona argumentacja wskazująca na to, że informacja z urzędu pracy wpłynęła do organu I instancji po wydaniu decyzji. Motywem odmowy było nie podejmowanie pracy przez skarżącą mimo składanych jej ofert. Skarżąca w odwołaniu nie zgodziła się z takim uzasadnieniem podnosząc, że nie podjęła pracy z tych ofert ponieważ nie spełnia warunków stawianych przez pracodawców. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii. Jednakże trafnie w tym zakresie w ocenie Sądu, Kolegium odwołało się do art. 2 ust. 1 u.p.s., w myśl którego "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości". Należy podzielić pogląd, że przepis wyraźnie więc zwraca uwagę na konieczność zbadania przez organ, czy i na ile wnioskujący o przyznanie pomocy jest w stanie sprostać swojej trudnej sytuacji życiowej, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Organ I instancji prawidłowo, więc ustalił, iż skarżąca ma możliwości we własnym zakresie poprawy własnej sytuacji życiowej. Strona mieszka w dużym mieście, w którym jest wiele ofert pracy, jest właścicielem mieszkania, które może także przynosić dochody. Ponadto jak wskazano powyżej strona jest objęta pomocą społeczną. Organ I instancji przyznając pomoc uwzględnia niezbędne potrzeby strony. Natomiast ośrodek pomocy społecznej nie ma możliwości zaspokoić wszelkich żądań strony z uwagi na ograniczone możliwości finansowe.
Należy też przypomnieć, że ponadto z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego wynika, że skarżąca ma 50 lat, mieszka sama, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżąca nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej. Aktualnie przedstawiła zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy do 30.05.2014 r. Orzeczeniem z dnia 18.10.2012 r. strona została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności okresowo do 31.10.2014 r. ze wskazaniami do zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Skarżąca użytkuje dwupokojowe mieszkanie spółdzielczo – własnościowe.
Zgodnie z intencją ustawodawcy celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką też funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.
Wykładnia przepisów art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności). A takiej pomocy jak wskazuje podnoszona przez skarżącą argumentacja, skarżąca oczekuje.
Wobec powyższego zasadnie w ocenie Sądu, Kolegium stwierdziło, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Skargi nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a.– tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 i §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło