III SA/Kr 1789/14
WyrokWSA w Krakowie2015-09-10
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Janusz Bociąga, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły kwotę długu celnego, opierając się na dokumentach uzyskanych od chińskich władz celnych, pomimo kwestionowania ich wiarygodności przez stronę skarżącą i przedstawienia przez nią dowodów alternatywnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły kwotę długu celnego, opierając się na dokumentach uzyskanych od chińskich władz celnych, które potwierdziły wyższą wartość towaru niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Brak było podstaw do przyjęcia dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, gdyż nie potwierdzały one rzeczywistej zapłaty za towar w zadeklarowanej cenie, a dane z systemu ALINA również wskazywały na zaniżenie wartości. Organy działały w granicach swoich uprawnień, przeprowadzając kontrolę postimportową i weryfikację dokumentów, a postępowanie było zgodne z przepisami prawa materialnego i proceduralnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymujących w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu kwoty długu celnego z tytułu importu towarów (quadów i minimotorowerów) z Chin. Organy celne ustaliły, że zadeklarowana w zgłoszeniach celnych wartość towarów była znacznie niższa od wartości wynikającej z dokumentów uzyskanych od chińskich władz celnych oraz danych z systemu ALINA. Strona skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalania wartości celnej i terminu powstania długu celnego. Sąd oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skarg B. B. Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe A na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargi oddala.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia 29 sierpnia 2014 r., o nr: [...], [...], [...], [...], Dyrektor Izby Celnej, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p."), utrzymał w mocy decyzję nr [...], [...], [...], [...] Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia [...] 2014 r. określił B. B. (dalej: skarżącemu) kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-AOO) w wysokości:
- 5.514 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2009 r. do
procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg JDA SAD OGL [...];
- 5.027 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2009 r. do
procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg JDA SAD OGL [...];
- 5.411 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2009 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg JDA SAD OGL [...];
- 11.330 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2009 r. do
procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg JDA SAD OGL [...].
Organ powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu tej kwoty długu celnego oraz poinformował, o obowiązku zapłaty odsetek od ww. kwoty za okres od dnia 11 września 2009 r. do dnia powiadomienia o kwocie retrospektywnie zaksięgowanego długu celnego.
W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że w dniu [...] 2009 r. Oddział Celny przyjął zgłoszenia celne dokonane przez firmę skarżącego za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego Agencji Celnej A Sp. z o.o., dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru tj.:
- pojazdów przeznaczonych do jazdy terenowej typu quad oraz mini
motorowerów z silnikiem benzynowym o pojemności do 50 cm3, ujętych w fakturze nr [...] z dnia 10 sierpnia 2009 r., opiewającej na kwotę 13.201,00 USD (SAD OGL [...]);
- pojazdów przeznaczonych do jazdy terenowej typu quad oraz mini
motorowerów z silnikiem benzynowym o pojemności do 50 cm3, ujętych w fakturze nr [...] z dnia 10 sierpnia 2009 r., opiewającej na kwotę 12.989,00 USD (SAD OGL [...]);
- pojazdów przeznaczonych do jazdy terenowej typu quad oraz mini
motorowerów z silnikiem benzynowym o pojemności do 50cm3, ujętych w fakturze nr [...] z dnia 30 lipca 2009 r., opiewającej na kwotę 30.375,00 USD (SAD OGL [...]);
- pojazdów przeznaczonych do jazdy terenowej typu quad oraz mini
motorowerów z silnikiem benzynowym o pojemności do 50cm3, ujętych w fakturze nr [...] z dnia 19 czerwca 2009 r., opiewającej na kwotę 37.170,00 USD (SAD OGL [...]).
Następnie w związku z przeprowadzoną kontrolą (protokół kontroli nr [...] z dnia 13 grudnia 2013 r.) stwierdzono różnicę w wartości towaru, tj. pomiędzy wartością zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, a dokumentami uzyskanymi od administracji celnej Chińskiej Republiki Ludowej, w tym m.in. fakturami dotyczącymi zgłoszonych transakcji. Ponadto organ l instancji podał, że pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. wystąpiono do Referatu Administrowania Warstwą Merytoryczną Systemów Intrastat i Extrastat oraz Systemami Wsparcia Analitycznego Izby Celnej o sporządzenie zestawienia zawierającego dane dostępne w ogólnopolskiej bazie ALINA, dotyczące importu z Chin, towarów odprawionych w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2010 r., w obrębie kodów taryfy celnej (kod CN) - 8703 21 10, 8703 10 18, 8703 90 10, 87111000. Także 10 kwietnia 2014 r. wpłynęło (drogą elektroniczną) zestawienie danych z sytemu ALINA. Po analizie całości materiału organ l instancji stwierdził, że w sprawie zaistniała rozbieżność pomiędzy wartością celną zadeklarowaną w powyższych zgłoszeniach celnych, a dokumentami przesłanymi przez Główny Urząd Ceł Chińskiej Republiki Ludowej. Organ podkreślił, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym:
- SAD OGL [...] wartość celna (13.201,00 USD) była ponad dwukrotnie mniejsza od wartości towaru wykazanej w dokumentach przekazanych przez Główny Urząd Ceł Chińskiej Republiki Ludowej (33.184,00 USD);
- SAD OGL [...] wartość celna (12.989,00 USD) była ponad dwukrotnie mniejsza od wartości towaru wykazanej w dokumentach przekazanych przez Główny Urząd Ceł Chińskiej Republiki Ludowej (31.232,00 USD);
- SAD OGL [...] wartość celna motorowerów (30.375,00 USD) była mniejsza od wartości towaru wykazanej w dokumentach przekazanych przez Główny Urząd Ceł Chińskiej Republiki Ludowej (39.000,00 USD);
- SAD OGL [...] wartość celna (37.170,00 USD) była ponad dwukrotnie mniejsza od wartości towaru wykazanej w dokumentach przekazanych przez Główny Urząd Ceł Chińskiej Republiki Ludowej (76.860,00 USD).
Ponadto zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna była również znacząco niższa od danych zawartych w ogólnopolskiej bazie ALINA. Organ l instancji podkreślił, że zebrany materiał dowodowy pozwalał na ustalenie wartości celnej towaru (ceny należnej za towar) w rozumieniu art. 29 ust. 1 WKC i przyjęcie ceny (wartości) importowanych pojazdów do jazdy w terenie typu quad (72 szt.) w wysokości 21.384,00 USD oraz mini motorowerów (59 szt.) w kwocie 11.800 USD (SAD OGL [...]); importowanych pojazdów do jazdy w terenie typu quad (72 szt.) w wysokości 20.232,00 USD oraz mini motorowerów (55 szt.) w kwocie 11.000 USD (SAD OGL [...]); mini motorowerów (195 szt.) w kwocie 39.000 USD (SAD OGL [...]); importowanych pojazdów do jazdy w terenie typu quad (126 szt.) w wysokości 76.860,00 USD (SAD OGL [...]). W ocenie organu ustalona wartość celna (w części dotyczącej wartości towaru) wynikała wprost z wartości wykazanej w urzędowym postępowaniu weryfikacyjnym, a tym samym nie pozwalała na przyjęcie jako wiarygodnych dokumentów (faktur) dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego. Następnie organ podkreślił, że dłużnik nie udowodnił, że zaksięgowanie kwoty wynikającej z długu celnego na podstawie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, co z kolei uzasadniało naliczenie odsetek.
W odwołaniach od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego B. B., zarzucił, że przy ich wydawaniu poczyniono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu za wiarygodne w całości dokumentów uzyskanych od chińskich władz celnych i pominięciu dowodów przedłożonych przez stronę powołującą się na okoliczność rzeczywistej wartości transakcyjnej, co skutkowało przyjęciem, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna jest niższa od rzeczywistej wartości transakcyjnej. Zarzucono także naruszenie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez przyjęcie, że wartość transakcyjna może być ustalana wyłącznie na podstawie dokumentów chińskich władz celnych, które zostały zakwestionowane przez stronę, oraz naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez sprzeczność ustaleń organu l instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wynikającą z wybiórczej i niekompleksowej oceny materiału dowodowego oraz nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony, naruszenie art. 194 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż domniemanie prawdziwości i zgodności z prawdą dokumentów urzędowych jest domniemaniem niewzruszalnym. Nadto zdaniem odwołującego nieprawidłowo ustalono kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 5.514,00 zł i naruszono art. 65 ust. 5 Prawa celnego poprzez jego błędne przyjęcie, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było skutkiem świadomego działania strony.
Zaskarżonymi decyzjami z dnia 29 sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje organu l instancji. Organ odwoławczy szczegółowo omówił zgromadzony materiał dowodowy oraz zarzuty podniesione w odwołaniu i stwierdził, że stan faktyczny sprawy ustalony został w sposób prawidłowy, w oparciu o informacje pozyskane z nowych wiarygodnych dowodów potwierdzających dokonanie transakcji sprzedaży w celu przywozu towaru tożsamego rodzajowo i ilościowo z towarem ujętym w zgłoszeniu celnym na obszar celny Wspólnoty, jednakże za cenę znacznie wyższą niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Okoliczność ta umożliwiła organowi celnemu ustalenie wartości celnej w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 WKC, a więc metodą wartości transakcyjnej. Organ odwoławczy zaznaczył, że wiarygodność wartości towaru wynikającej z dokumentów uzyskanych od chińskich władz celnych potwierdziły informacje z ogólnopolskiej bazy danych ALINA, z którymi strona, poprzez swojego pełnomocnika, zapoznała się w trakcie postępowania przed organem celnym pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony przez Naczelnika Urzędu Celnego był kompletny, a jego ocena rzetelna, kompleksowa i dokonana z zachowaniem obowiązujących w postępowaniu dowodowym zasad. Dlatego ustalenia organu celnego l instancji były prawidłowe i nie budziły jakichkolwiek wątpliwości co do ich zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym. Organ odwoławczy rozpatrzył także wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji organu l instancji i uznał, że nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia tego wniosku.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. B. zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie:
1) art. 121 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie
wszystkich istotnych okoliczności sprawy, pominięcie słusznego interesu
strony, a także naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów
Państwa, na skutek pominięcia wszelkich wniosków dowodowych
zawnioskowanych przez skarżącego oraz bezzasadnego nieuwzględnienia
podniesionej przez niego argumentacji;
2) art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia przesłanek, którymi
kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, a poprzestanie jedynie co do
zasady na powtórzeniu uzasadnienia decyzji organu I instancji;
3) art. 180 § 1 w związku z art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie żądania skarżącego co do przeprowadzenia dowodów
mających znaczenie w sprawie, a tym samym nieuczynienie zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób
wyczerpujący - w zakresie ustalenia rzeczywistej wartości celnej towaru
zgłoszonego do procedury celnej;
4) art. 187 § 1 w związku z art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez brak
wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego a tym
samym oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na ustaleniach poczynionych
przez organ l instancji, w tym na dokumentach uzyskanych od chińskich władz
celnych, które były kwestionowane przez skarżącego, a przy tym z
pominięciem dowodów przedłożonych przez skarżącego na okoliczność
rzeczywistej wartości celnej towarów podlegających opłacie celnej;
5) art. 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną, wybiórczą i niekompleksową
ocenę materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych
strony, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych;
6) art. 194 § 1 w związku z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż domniemanie prawdziwości i zgodności z prawdą dokumentów urzędowych
jest domniemaniem niewzruszalnym, co skutkowało brakiem zweryfikowania
danych zawartych w dokumentach otrzymanych od chińskich władz celnych;
7) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie art. 29 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 Wspólnotowego
Kodeksu Celnego przez przyjęcie, że wartość transakcyjna towarów może być
ustalana wyłącznie na podstawie dokumentów otrzymanych od chińskich
władz celnych, których wiarygodność została zakwestionowana przez
skarżącego, a których treść była sprzeczna z innymi dowodami, których przeprowadzenia domagał się skarżący;
8) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przez odstąpienie od kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów;
9) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 221 ust. 3 i 4
rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r.
ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez uznanie w
rozpatrywanej sprawie prawa organów celnych do wydania decyzji ustalającej
wysokość należności celnych po upływie trzyletniego terminu, określonego w
art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ze względu na zaistnienie
okoliczności określonych w art. 221 ust. 4 WKC;
10) art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wynikające z przyjęcia, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było skutkiem świadomego działania strony.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zawnioskował również o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od III SA/Kr 1789/14 do 1782/14 i postanowił prowadzić je dalej pod sygn. akt III SA/Kr 1789/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Oceniając zaskarżone decyzje w tak określonych ramach Sąd doszedł do przekonania, że w toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postepowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i powodowałyby konieczność wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego.
Wskazać również należy, że w dniu 21 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 1598/14, w którym oddalił skargę skarżącego na decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia długu celnego. Orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w ww. wyroku i przyjmuje je za własne.
Procedurę kontroli postimportowej reguluje art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z dn. 19. 10. 1992 r. ze. zm.), dalej "w.k.c." Zgodnie z jego treścią po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. W celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący zadeklarował do procedury dopuszczenia do obrotu towar objęty zgłoszeniami SAD OGL [...], SAD OGL [...], SAD OGL [...] oraz SAD OGL [...] w postaci pojazdów przeznaczonych do jazdy terenowej typu quad oraz minimotorowerów z silnikiem benzynowym o pojemności do 50 cm3 z ceną netto za towar w walucie faktury odpowiednio 13201 USD, 12989 USD, 30375 USD oraz 37 170 USD. W wyniku ustaleń kontroli dotyczącej wartości celnej towarów importowanych na obszar Wspólnoty w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. przeprowadzonej w firmie skarżącego, której przebieg i wyniki zostały przedstawione w protokole kontroli nr [...] z dnia 13 grudnia 2013 r. stwierdzono, że wartość towaru zadeklarowana w ww. zgłoszeniach celnych, jest ponad dwukrotnie mniejsza od wartości wynikającą z dokumentów uzyskanych od administracji Chińskiej Republiki Ludowej.
Wobec ustalenia ww. okoliczności, na podstawie art. 78 ust. 3 w.k.c. wszczęto postępowanie celne w sprawie kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2009 r. do procedury dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...], SAD OGL [...], SAD OGL [...] oraz SAD OGL [...].
Biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy oraz obowiązujące przepisy Sąd stwierdza, że organy celne działając w ramach posiadanych uprawnień, były umocowane do przeprowadzenia kontroli postimportowej. W ramach tej kontroli organy stwierdziły opisaną wyżej różnicę wartości towaru wskazującą, że wartość celna towarów objętych zgłoszeniem w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej. Stwierdzenie tych okoliczności uzasadniało wszczęcie przez organ celny procedury weryfikacyjnej. Z uwagi na import towaru z Chińskiej Republiki Ludowej, procedurę weryfikacyjną faktur: nr [...] z dnia 10 sierpnia 2009 r., nr [...] z dnia 10 sierpnia 2009 r., nr [...] z dnia 30 lipca 2009 r. oraz nr [...] z dnia 19 czerwca 2009 r. przeprowadzono w oparciu o "Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych " z dnia 8 grudnia 2004 r. Wynik weryfikacji potwierdził wątpliwości organu celnego. Uzyskane od strony chińskiej dokumenty, szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (str. 4-5 uzasadnienia), wskazywały na wyższą wartość celną towaru, od zadeklarowanej w zgłoszeniach celnych z dnia [...] 2009 r., [...] 2010 r. oraz 21 sierpnia 2009 r. Okoliczność ta obligowała organ do wszczęcia postępowania celnego w sprawie kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, z tytułu importu towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi.
W ocenie Sądu kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną przepisami Działu IV Ordynacji podatkowej i wbrew zarzutom skarg, nie naruszono art. 121, art. 122, czy art. 180 i art. 187 tej ustawy. Z akt przedmiotowych spraw wynika bowiem, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Organy wyczerpały wszelkie możliwości dowodowe, a spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemne uzupełnianie się. Skoro tak – zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przywołanych wyżej przepisów postępowania są nieuzasadnione.
Sąd nie doszukał się również podstaw do przyjęcia, że postępowanie prowadzone było w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. Wbrew twierdzeniom skargi, ani przebieg postępowania ani motywy podjętego rozstrzygnięcia nie wskazują, aby organy celne potraktowały dokumenty uzyskane od władz celnych ChRL w ramach umowy o współpracy i wzajemnej pomocy jako dowody bardziej uprzywilejowane i z tych przyczyn odmówiły skarżącemu przeprowadzenia dowodów, o których przeprowadzenie wnioskował w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Nieuzasadniony jest w związku z tym zarzut, iż organy uznały, że wartość transakcyjna towaru może być ustalana wyłącznie na podstawie dokumentów uzyskanych od chińskich władz celnych. Stanowisko takie lub stwierdzenie tej treści nie wynika w żadnej mierze z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że na zaniżenie rzeczywistej wartości pojazdów deklarowanej w zgłoszeniu celnym wskazywały także dane z sytemu ALINA. Organ celny pierwszej instancji pozyskał z ogólnopolskiej bazy danych ALINA informacje na temat podobnych transakcji handlowych dotyczących takich samych towarów, przywożonych w z Chin w okresie objętym kontrolą u skarżącego.
Tymczasem skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów potwierdzających fakt uiszczenia za nabyty towar ceny, jaka widnieje na fakturach przedstawionych przy zgłoszeniu celnym. Słusznie więc organ uznał, że podważanie przez skarżącego wiarygodności dokumentów przekazanych przez władze celne kraju eksportu przy braku jakichkolwiek innych dokumentów potwierdzających dokonanie zapłaty kwoty podanej w zgłoszeniu celnym jest nieuzasadnione. Powyższe wskazuje, że niesłuszny jest zarzut naruszenia art. 188 O.p., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Za chybiony należy uznać również zarzut, iż organ odwoławczy nie wskazał w sposób przekonujący, dlaczego nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego. Przeczy temu treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym organ przedstawił szczegółowo zasady i cele postepowania dowodowego i odniósł je do stanu faktycznego sprawy w kontekście składanych przez skarżącego wniosków dowodowych. Co prawda nie powtórzył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji in extenso treści postanowień z dnia 8 lipca 2014 r., w którym odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów szczegółowo wskazał na motywy tej odmowy, jednak okoliczność ta nie mogła mieć istotnego wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, a co za tym idzie na wynik oceny jego legalności dokonanej przez Sąd.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1 w.k.c Sąd stwierdza, że zgodnie z jego treścią wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Kwoty odpowiednio 13.201 USD, 12.989 USD, 16.185 USD oraz 37.170 USD zostały zadeklarowane przez chińskiego sprzedawcę tego towaru organom administracji chińskiej i wprowadzone do chińskiej ewidencji urzędowej. W związku z powyższym polskie organy celne zasadnie przyjęły te właśnie kwoty jako kwoty faktycznie należne za towar objęty ww. zgłoszeniami celnymi z dnia [...] 2009 r. Wbrew zarzutom skargi, organy nie miały obowiązku, ani potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ceny, jaką uzyskał skarżący za sprowadzony z ChRL towar w sprzedaży krajowej. Okoliczność ta nie ma bowiem żadnego znaczenia dla ustalenia ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar sprzedany w celu przywozu go na teren Wspólnoty - czyli dla ustalenia wartości transakcyjnej towaru.
Z tych samych przyczyn w ocenie Sądu niecelowe było prowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność za jaką cenę nabyli od skarżącego towar objęty przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi. Ewentualne dane wynikające z tych dowodów mogłyby stanowić wyłącznie podstawę do rozważań na temat opłacalności przeprowadzenia konkretnej transakcji w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, co w postępowaniu prowadzonym celem ustalenia wartości celnej towaru jest całkowicie zbędne i niedopuszczalne. Nie można więc uznać za zasadny zarzutu, iż dopuszczenie tych dowodów przez organ umożliwiłoby skarżącemu udowodnienie innej wartości transakcyjnej, aniżeli ustaliły to organy. W niniejszym postępowaniu celnym wartość transakcyjna towarów została ustalona przez organ celny w wyniku postępowania weryfikacyjnego i nie budzi ona żadnych wątpliwości, wobec tego nie zachodziła konieczność ustalania tej wartości na podstawie dowodów wskazywanych przez skarżącego w odwołaniu, oraz w skardze.
Sąd uznał także za prawidłowe stanowisko organu w kwestii odmowy przeprowadzenia dowodów na okoliczność, czy podpisy skarżącego na dokumentach uzyskanych od chińskiej administracji celnej zostały podrobione. Skoro podpisy te (parafy) widnieją tylko na niektórych dokumentach przekazanych przez administrację chińską, natomiast do ustalenia okoliczności istotnych w sprawie wystarczająca była treść dokumentów, na których widnieją tylko podpisy pracowników administracji celnej chińskiej, to zarzut niedopuszczenia dowodu z biegłego grafologa oraz z materiałów znajdujących się w aktach postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową, ([...]) nie mógł wywołać pożądanego przez skarżącego skutku. Sąd podkreśla też, że dokumenty uzyskane od administracji chińskiej pochodzą od różnych podmiotów, m. in. Biura Kwarantanny i Kontroli Wwozów i Wywozów Miasta N ChRL i Urzędu Celnego B - Portu Wywozowego – niezależnie więc wskazują na wartość eksportowego towaru przyjętą przez organ celny.
Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze naruszenia art. 194 § 1 w zw. z § 3 O.p., zgodnie z którym organ zobowiązany jest przeprowadzić dowód przeciwko dokumentom urzędowym w przypadku powzięcia wątpliwości co do ich treści. W ocenie Sądu zarzucając naruszenie tego przepisu skarżący nie zauważył, że to właśnie skarżący, a nie organ podnosi wątpliwości, co do treści dokumentów przedstawionych przez administracje chińską. Organ przy ocenie treści tych dokumentów oraz ich wagi i znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia nie miał wątpliwości określonych w tym przepisie, ani nie podważał ich znaczenia. Istnienie wątpliwości po stronie skarżącego nie skutkuje samo przez się koniecznością uznania, że winny one istnieć także po stronie organu. A skoro w kontrolowanym postępowaniu organ takich wątpliwości nie powziął, powyższy zarzut jest więc bez znaczenia dla wyniku sądowej kontroli.
Zdaniem Sądu rozpatrując sprawę skarżącego organy nie naruszyły także przepisu art. 78 ust. 2 w.k.c. Przepis ten określa zakres działań, jakie może podjąć organ celny dla upewnienia się odnośnie do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Do zadań tych ustawodawca wspólnotowy zaliczył przede wszystkim kontrolę dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Dotyczy on więc wyłącznie etapu przeprowadzania kontroli przez organy celne, a nie postępowania, które jest przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Słusznie zauważa organ, że przepisu tego w toku kontrolowanego postępowania nie stosował, więc nie mógł go naruszyć.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organy przepisu art. 221 ust. 3 i 4 w.k.c. Zdaniem skarżącego, wobec nieustalenia przez organy, czy wszczęte przeciwko skarżącemu postępowanie karne skarbowe pozostaje w jakimkolwiek związku faktycznym z dokonanym zgłoszeniem celnym, brak przesłanek do uznania, że dług celny powstał na skutek czynu karalnego. Zgodnie z art. 221 ust. 3 w.k.c. powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 w.k.c. na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne przepisu art. 221 ust. 4 w.k.c., termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 ustawy Prawo celne. Przepis ten z kolei stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 w.k.c., powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie w.k.c. stosuje się odpowiednio.
W kontrolowanych sprawach nie został zachowany termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, określony w art. 221 ust. 3 w.k.c. Zgłoszeń celnych dokonano bowiem w dniach 21 sierpnia 2009 r., 1 września 2009 r. i 10 września 2009 r., a decyzje organu pierwszej instancji wydane zostały w dniu 28 maja 2014 r. Jednak zarzut naruszenia powyższych przepisów jest nieuzasadniony. Przepis art. 221 ust. 4 w.k.c. nie wymaga, aby istniało orzeczenie stwierdzające fakt popełnienia przestępstwa, ani nawet aby wszczęte było postępowanie karne. Organy celne we własnym zakresie decydują i oceniają, czy miał miejsce czyn podlegający w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. Kwalifikacja czynu, o którym mowa w art. 221 ust. 4 w.k.c. leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania kwoty należności celnych wywozowych lub przywozowych. Stanowisko to wynika z wyroku ETS z dnia 18 grudnia 2007 r. (C-62/06, publ. LEX nr 354391). Zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie należności organ odwoławczy uzasadnił faktem wszczęcia przeciwko skarżącemu w dniu 10 marca 2014 r. postępowania karnego skarbowego o czyn zabroniony określony w art. 87 § 3 i art. 56 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks., co znajduje potwierdzenie w przedstawionych sądowi aktach administracyjnych. Zatem, skoro wystarczające jest aby same organy oceniły i stwierdziły, że dług celny powstał na skutek czynu, o którym mowa w art. 221 ust. 4 w.k.c., to tym bardziej spełniony jest warunek możliwości powiadomienia dłużnika w terminie przewidzianym w art. 56 prawa celnego w przypadku już toczącego się postępowania karnego. W konsekwencji zarzut skarżącego błędnej wykładni art. 221 ust. 3 i ust. 4 w.k.c. należało uznać za chybiony (por. wyroki NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 162/13, publ. http//orzeczena.nsa.gov.pl).
Wbrew twierdzeniom skargi, brak podstaw do uznania przez Sąd, że zastosowanie przepisu art. 65 ust. 5 prawa celnego nie miało oparcia w stanie sprawy. Prawidłowe jest stanowisko organu, iż konstrukcja tego przepisu pozwala na odstąpienie przez organ od pobrania odsetek od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego w sytuacji, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami nie wynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania. To dłużnik winien wykazać brak zaniedbania lub świadomego działania. Wobec niewykazania przez skarżącego istnienia przesłanek zwalniających go od obowiązku uiszczenia odsetek, organ nie miał żadnych podstaw nawet do rozważania takiej możliwości, a tym bardziej do odstąpienia od pobrania odsetek.
Na zakończenie należy jeszcze wskazać, że istniały podstawy do połączenia spraw ze skarg na wszystkie ww. decyzje do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. W rozpoznawanych sprawach skargi te, ze względu na stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu.
Biorąc wskazane wyżej okoliczności pod uwagę i nie znajdując prawnych argumentów przemawiających za uznaniem skarg za uzasadnione, Sąd − w oparciu o treść art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skarg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło