III SA/Kr 1887/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2015 r. wniosku Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. uchylić postanowienie z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1887/14; 2. ustanowić dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 października 2014 r. nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmawiającej przyznania G. Ś. przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że G. Ś. oświadczyła w piśmie z 29 sierpnia 2014 r., że jej mąż Z. Ś. nie jest jej pełnomocnikiem oraz nie reprezentuje jej w żadnych sprawach. Organ przyjął, że Z. Ś. nie ma kompetencji do działania jako pełnomocnik G. Ś., która była stroną postępowania w sprawie. Z. Ś. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zawarł wniosek o przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Dnia 22 listopada 2014 r. skarżący złożył formularz "PPF" wnosząc o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. Ś. oraz trójką dzieci. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, przy czym wysokość dochodów w rubryce 10 formularza została określona na 0 zł z adnotacją "odmowa przyznania zasiłków przez MOPS". W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. III SA/Kr 1887/14 umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zarządzeniem z dnia 24 marca 2015 r. skarżący został wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.) do uzupełnienia wniosku o udzielenie prawa pomocy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem negatywnych skutków procesowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 8 kwietnia 2015 r., w którym nie udzielił odpowiedzi na ww. pytania. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o ustanowienie adwokata działając na podstawie art. 247 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej jako "P.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2015 r. o odmowie ustanowienia adwokata. Po zapoznaniu się z jego treścią oraz ponownym przeanalizowaniu sprawy Sąd uznał, iż zażalenie jest oczywiście uzasadnione, albowiem w niniejszej sprawie nie można mówić o oczywistej bezzasadności skargi. W związku z tym należało uchylić zaskarżone postanowienie i rozpatrzyć na nowo wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie Z. Ś. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z zasadami prawa pomocy, to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088). W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku o udzielenie prawa pomocy, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. Ś. oraz trójką dzieci. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, przy czym wysokość dochodów w rubryce 10 formularza została określona na 0 zł z adnotacją "odmowa przyznania zasiłków przez MOPS". W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Sąd podkreśla, że jakkolwiek skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu o uzupełnienie danych w opisujących jego sytuację materialną, to jednak Sądowi wiadome jest z urzędu, że skarżący utrzymującą się z zasiłków z pomocy społecznej, a wraz z żoną są osobami niepracującymi (dowód z akt o sygn. III SAB/Kr 34/14). W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżącego jest na tyle zła, że pozwala zaliczyć go do grona osób ubogich, do których skierowana jest instytucja prawa pomocy. Sąd uznał zatem że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu.