III SA/Kr 190/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Związków Zawodowych [...] o przywrócenie terminu do złożenia dokumentu w sprawie ze skargi Związków Zawodowych [...] na rozstrzygnięcie Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia 2 września 2010r roku nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia protestu postanawia : - przywrócić termin do złożenia dokumentu, tj. decyzji z dnia 10 maja 2010r. W dniu 21 września 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Związków Zawodowych [...] na rozstrzygnięcie Urzędu Marszałkowskiego Województwa z dnia 2 września 2010r roku nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia protestu złożonego w postępowaniu o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Pismem z dnia 28 września 2010r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 10 maja 2010r. nr [...]. W treści wniosku wskazano, iż wskutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, przedmiotowa decyzja nie mogła zostać załączona do skargi. Decyzja przechowywana była bowiem w szafie pancernej, do której klucze miała pracownica strony skarżącej przebywająca na urlopie. Pracownica ta nie pozostawiła kluczy w biurze strony skarżącej, co spowodowało, że dostęp do dokumentów znajdujących się szafie pancernej, strona skarżąca uzyskała dopiero po zakończeniu przez nią urlopu, co nastąpiło w dniu 27 września 2010r. Niezałączenie decyzji do skargi nastąpiło więc bez winy strony skarżącej, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono decyzję z dnia 10 maja 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 25 października 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1534/10 przywrócił skarżącej termin do złożenia decyzji z dnia 10 maja 2010r. nr 168/10. Przywracając termin do złożenia dokumentu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca dopełniła wymogów wskazanych w przepisach art. 86-87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca w treści złożonego pisma wraz z załącznikami uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu, dokonała czynności, a wniosek o przywrócenie terminu złożyła w ciągu 7 dni licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (za datę ustania przyczyny uchybienia terminu należy przyjąć dzień zakończenia urlopu przez pracownicę). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Województwa, który zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie dochowała terminu na skutek okoliczności niezależnych od strony, tj. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. Organ wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i pozostawienie skargi bez rozpatrzenia, względnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 stycznia 2011r., sygn. akt II GZ 447/10, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w kwestii wniosku o przywrócenie terminu zastosowanie w sprawie znajdują przepisy art. 86 do 89 p.p.s.a. Wskazał też, że w przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się z obowiązku rozważenia czy wystąpiła przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminu, wskazując jedynie, że strona uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji naruszył tym samym normy wynikające z art. 86 p.p.s.a.. Okoliczności wskazujące na spełnienie przesłanki braku winy strona ma obowiązek wskazać we wniosku, a sąd rozpoznając wniosek winien jest je przeanalizować oraz ocenić, z jakich przyczyn wniosek ten zasługuje, a z jakich nie zasługuje na uwzględnienie. Konieczne jest zatem zbadanie, czy do uchybienia terminu w rozpoznawanej sprawie doszło z przyczyn obiektywnych, to jest niezawinionych przez skarżącą. Niezależnie od powyższego NSA podniósł kwestię wpływu ewentualnego braku pouczenia ze strony organu na prawo skarżącej do wniesienia kompletnej skargi w terminie. W ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nałożony został na właściwe instytucje informujące wnioskodawcę o wynikach procedury odwoławczej, obowiązek pouczenia o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 30b ust. 4) ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Pouczenie to powinno być pełne i zawierać wszystkie informacje dotyczące: terminu do wniesienia skargi, kompletności skargi oraz obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, których spełnienie przez wnioskodawcę nie spowoduje pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5). Przy wykładni przepisów w zakresie wymagań prawidłowego pouczenia strony o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ww. ustawy, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 30d ust. 3 tej ustawy błędne pouczenie lub brak pouczenia nie wpływają negatywnie na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Pozostawienie skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 30c ust. 5 tej ustawy wskutek błędnego pouczenia lub braku pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4, pozbawia stronę prawa do domagania się kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem. Braki skargi w tym zakresie podlegają wówczas usunięciu przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów p.p.s.a., i tak brak formalny skargi polegający na jej niekompletności podlega usunięciu przy zastosowaniu przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. Pogląd ten został przedstawiony również w postanowieniu NSA z 22 października 2009 r. (sygn. akt II GSK 811/09). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 lutego 2011r. sprawa została wpisana do repertorium pod sygnaturą IIISA/Kr 190/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W piśmie z 28 września 2010r. skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przy skardze załącznika do protestu wniesionego do Zarządu Województwa, który stanowiła decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] wydana przez Starostę 10 maja 2010r. Wniosek ten jest w istocie wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków w zakresie kompletności skargi w postaci w/w załącznika. Wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) . Ponadto, zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wskazał Sąd drugiej instancji, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy stwierdzić, iż skarżąca nie dopełniła wyżej wskazanych wymogów. Skarżąca w treści złożonego pisma wraz z załącznikami nie uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności nie można uznać za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu urlopu pracownicy skarżącej. Należy tu wskazać, iż uwierzytelnioną kopię przedmiotowego załącznika do protestu – decyzji o pozwoleniu na budowę –mogła skarżąca uzyskać przed upływem terminu z akt sprawy od organu. Niezależnie od powyższego, osobną kwestią jest wpływ braku pouczenia ze strony organu na prawo skarżącej do wniesienia kompletnej skargi w terminie. W ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) nałożony został na właściwe instytucje informujące wnioskodawcę o wynikach procedury odwoławczej, obowiązek pouczenia o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 30b ust. 4). Pouczenie to powinno być pełne i zawierać wszystkie informacje dotyczące: terminu do wniesienia skargi, kompletności skargi oraz obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, których spełnienie przez wnioskodawcę nie spowoduje pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5). Wykładni przepisów w zakresie wymagań prawidłowego pouczenia strony o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z art. 30c ww. ustawy, należy dokonywać zważając, że zgodnie z art. 30d ust. 3 tej ustawy błędne pouczenie lub brak pouczenia nie wpływają negatywnie na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zatem, za NSA należy wskazać, że pozostawienie skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 30c ust. 5 tej ustawy wskutek błędnego pouczenia lub braku pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4, pozbawia stronę prawa do domagania się kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu z 2 września 2010r. o proteście skarżącej nie zawierało wymaganego przez prawo pouczenia dotyczącego przysługującej jej skargi do sądu administracyjnego. Co więcej organ poinformował skarżącą, że nie przysługuje jej na tym etapie postępowania żaden środek odwoławczy. Skarżąca dokument uzupełniający kompletność skargi wniosła z własnej inicjatywy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zatem rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu sąd uznał uchybienie terminu za niezawinione przez skarżącą, z powodu braku pouczenia co do terminu oraz kompletności skargi w rozstrzygnięciu protestu. Z tego względu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30b, 30c i 30d ust. 3 i 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.