III SA/Kr 1933/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2015 r. wniosku K. Ś. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. uchylić postanowienie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1933/14; 2. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 3. ustanowić dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zadeklarował brak nieruchomości i przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku z MOPS. Równocześnie okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy ale zdolną do samodzielnej egzystencji. Chodzi samodzielnie, słyszy dobrze, mieści się w normie intelektualnej, posiada pełną zdolność przyswajania wiedzy, funkcjonuje samodzielnie. Jest rozwiedziony. Obciążają go zobowiązania alimentacyjne. Z dziećmi utrzymuje kontakt. Dwóch synów którzy mieszkają ze swoją matką w tej samej kamienicy co skarżący, nocuje u skarżącego. Skarżący zajmuje bez tytułu prawnego lokal o powierzchni 37 m2. Z uwagi bowiem na zadłużenie czynszowe została mu wypowiedziana umowa najmu. Opłaty za bezumowne zajmowanie lokalu wynoszą 570,52 zł miesięcznie, zaś zadłużenie z tego tytułu przekracza obecnie 13765 zł. Skarżący miewał także problemy z terminowym regulowaniem opłat za energię elektryczną. Podstawą utrzymania skarżącego są przyznawane z pomocy społecznej zasiłki. Pomocą MOPS skarżący jest objęty od 2009 r. Łączna wysokość pomocy udzielonej skarżącemu tylko w 2013 r. przekroczyła 13979 zł. W styczniu 2015 r. przyznano zaś skarżącemu pomoc w łącznej wysokości 985,50 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. III SA/Kr 1933/14 umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej jako "P.p.s.a."), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2015 r. o odrzuceniu sprzeciwu. Po zapoznaniu się z jego treścią oraz ponownym przeanalizowaniu sprawy Sąd uznał, iż zażalenie jest oczywiście uzasadnione w związku z tym należało uchylić zaskarżone postanowienie i rozpatrzyć na nowo wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z zasadami prawa pomocy, to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088). Odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd stwierdza, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a zatem jego żądanie w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji umorzyć postępowania w tej kwestii na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnośnie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wiadomo, że skarżący utrzymuje się z zasiłków MOPS, nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy. Ponadto jest obciążony obowiązkami alimentacyjnymi. Skarżący zajmuje bez tytułu prawnego lokal o powierzchni 37 m2. Z uwagi bowiem na zadłużenie czynszowe została mu wypowiedziana umowa najmu. Opłaty za bezumowne zajmowanie lokalu wynoszą 570,52 zł miesięcznie, zaś zadłużenie z tego tytułu przekracza obecnie 13765 zł. W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżącego jest na tyle zła, że pozwala zaliczyć go do grona osób ubogich, do których skierowana jest instytucja prawa pomocy. Sąd uznał zatem że skarżący spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu.