III SA/Kr 1954/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić skarżącemu radcę prawnego. K. Ś. wniósł na formularzu PPF o ustanowienie radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 formularza PPF dwóch małoletnich synów i dwie małoletnie córki. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku stałego i 106 zł zasiłku okresowego z MOPS. Uzasadnienie swoich starań ograniczył do wzmianki o zaległościach mieszkaniowych i eksmisji. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r. oddalił wniosek skarżącego. Skarżący wniósł skutecznie sprzeciw od tego postanowienia. Następnie został na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 3 kwietnia 2015 r. wezwany o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur obrazujących wysokość czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz lub innych opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, jak również stałych opłat innego rodzaju (np. związanych z leczeniem), - wyjaśnienie czy posiada status osoby bezrobotnej, jeśli tak to o przedłożenie właściwej decyzji, - przedłożenie kserokopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub innych świadczeń skarżącemu lub członkom jego rodziny, - przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego skarżącego obrazującego historię transakcji w ciągu trzech ostatnich miesięcy, - wyjaśnienie, czy skarżący lub członkowie jego gospodarstwa domowego uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak, to, w jakiej wysokości, a w razie braku takich dochodów o wyjaśnienie pochodzenia innych niż świadczenia z pomocy społecznej źródeł utrzymania rodziny skarżącego. Skarżący w terminie przedstawił Sądowi wyjaśnienia i przedłożył żądaną dokumentację. Dokumenty znajdują się w aktach sprawy III SA/Kr 1953/14. Wyjaśnił, że w miesiącu kwietniu b.r. nie zapłacił za prąd, gdyż musiał zakupić dzieciom żywność. Nie opłaca czynszu za mieszkanie (551 zł), gdyż otrzymuje jedynie 529 zł zasiłku stałego. Wykupił część przepisanych mu leków. Załączył: - dowody wpłat za energię elektryczną na okres od kwietnia do lipca 2015 r., opiewające na kwoty 77,45 i 162,27 zł. Na pierwszej z terminem płatności do 11 kwietnia 2015 r. widnieje adnotacja "nie zapłacone", - informację [...] Energia o braku wpływu na konto spółki należności z terminem płatności przypadającym na 10 kwietnia 2015 r., - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 19 stycznia 215 r. o niedeklarowaniu dochodu do opodatkowania podatkiem dochodowym za 2014 r., - wyciąg z konta zadłużenia czynszowego za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. z ostateczną kwotą zadłużenia na 22 008,01 zł, - decyzję Prezydenta Miasta z 7 kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego na marzec 2015 r. na zakup śniadań, kolacji i artykułów żywnościowych, - powiadomienie Gminy z 22 grudnia 2014 r. o zmianie wysokości opłat z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego (551,36 zł), - pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do Zarządu Budynków Komunalnych z dnia 13 marca 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przywrócenia K. Ś. tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. C w K ze względu na trudną sytuację finansową, - fakturę nr [...] wystawioną przez Aptekę [...] na kwotę 18,44 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o ustanowienie K. Ś. profesjonalnego pełnomocnika podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z zasadami prawa pomocy, to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088). W ocenie Sądu K. Ś. wykazał w sposób dostateczny, że poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że utrzymuje się jedynie ze środków pomocy społecznej, które wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Oświadczenia skarżącego o sytuacji bytowej i materialnej zostały poparte stosownymi pismami organów (Zarządu Budynków Komunalnych), które nie budzą wątpliwości, co do zawartych w nim stwierdzeń. Wynika z nich, że skarżący jest osobą ubogą, borykającą się głównie z problemem mieszkaniowym i koniecznością opłacenia zajmowanego lokalu. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanki ustanowienia K. Ś. radcy prawnego, o czym orzeczono na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odnośnie natomiast wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący w niniejszej sprawie – w przedmiocie zasiłku celowego – jest ustawowo zwolniony z tego obowiązku na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.