III SA/Kr 200/13
WyrokWSA w Krakowie2013-11-28
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Dorota Dąbek, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnukowi przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną babcią, jeśli obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności ciąży na córce babci (matce wnuka), a ta posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, ale nie jest całkowicie niezdolna do sprawowania opieki?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wnukowi tylko w sytuacji, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji (córka babci) nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną matką. Samo posiadanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przez córkę, z przeciwwskazaniem ciężkiej pracy fizycznej, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za niezdolną do sprawowania opieki, zwłaszcza gdy babcia nie wymaga opieki związanej z ciężką pracą fizyczną. Ponadto, wnuk nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki.Stan faktyczny
Skarżący R. J. ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną babcią J. K. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności ciąży na córce babci, M. J. (matce skarżącego). M. J. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, ale organy uznały, że nie jest to przeszkoda uniemożliwiająca jej sprawowanie opieki nad matką. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, wskazując na zły stan zdrowia matki i jego własne zaangażowanie w opiekę. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat B. D. Kancelaria Adwokacka, ul. [...] w K kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
wyroku WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2013r.
Decyzją z dnia [...] 2012r. Nr [...] Wójt Gminy odmówił przyznania R. J. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jego babcią J. K., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołując się na treść art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych organ I instancji stwierdził, że R. J. nie należy do kręgu osób obciążonych w pierwszej kolejności obowiązkiem alimentacyjnym w stosunku do J. K. Osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do opieki nad J. K. jest bowiem jej córka – M. J. Organ I instancji ustalił, iż R. J. zamieszkuje wraz ze swoją matką M. J., z którą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W budynku tym zamieszkuje również J. K., która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W ocenie organu I instancji, żadne okoliczności nie wskazują jednoznacznie na to, aby córka nie mogła wywiązać się wobec swojej matki z obowiązku dostarczania środków utrzymania i zapewnienia usług opiekuńczych jakich wymaga J. K. Zdaniem organu, fakt pobierania przez M. J. świadczenia rentowego, nie może być uznany za okoliczność uniemożliwiającą sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką. Ponadto organ I instancji podał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż R. J. utracił status osoby bezrobotnej, gdyż wyrejestrował się z Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 27 lutego 2011r., wobec czego obecnie nie pozostaje w zatrudnieniu, nie figuruje jako osoba bezrobotna, czyli nie podejmuje i nie rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podsumowując organ I instancji stwierdził, iż mimo zaistniałych okoliczności i faktu sprawowania opieki nad babcią przez wnuka – R. J., co bezpośrednio wynika ze zgromadzonych w materiałach dokumentów (oświadczeń) oraz wobec jednoznacznego sformułowania art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem brak jest możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji Wójta Gminy R. J. wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią J. K., względnie uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji organu I instancji R. J. zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie poprzez przyjęcie, iż M. J., pomimo złego stanu zdrowia, jest w stanie podjąć się stałej opieki nad niepełnosprawną matką, a w konsekwencji jedyną osobą wykonującą opiekę nad babcią jest odwołujący się. R. J. wyjaśnił, że utracił status osoby bezrobotnej w dniu 27 lutego 2011r., a zatrudnienia nie może podjąć z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad J. K. R. J. podniósł, że już podczas wywiadu środowiskowego wskazywał, iż to on sprawuje opiekę nad babcią, podaje leki, sprząta, robi zakupy, pomaga przy chodzeniu i kąpieli, dowozi do lekarza. Odwołujący się nie zaprzeczył, że od czasu do czasu może liczyć na współdziałanie jego matki – M. J., jednakże jej stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie opieki nad babcią w sposób ciągły, zabezpieczający stałą opiekę. R. J. wskazał, że M. J. nie jest w stanie podjąć się opieki nad jego babcią, albowiem pozostaje w trwałym leczeniu i sama potrzebuje opieki osób trzecich. Dodał, że M. J. nie może podnosić ciężkich przedmiotów, jest osobą, która przebyła zawał mózgu, po złamaniu nogi prawej ma założoną śrubę. Poza tym M. J. cierpi na zaniki pamięci oraz choruje na nadciśnienie oraz zespól bólowy kręgosłupa i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, padaczkę oraz cukrzycę. Odwołujący się uważa, że wykonywanie opieki nad J. K. wymaga wiadomości specjalnych to jest wiedzy lekarza i psychologa, natomiast organ I instancji przyjął, że M. J. wykonywać opiekę może, nie dokonując jednak analizy pod kątem jej stanu zdrowia i możliwości psychofizycznych.
Decyzją z dnia 19 listopada 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012r. Nr [...]. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i wydał rozstrzygnięcie w sprawie, albowiem to na M. J. ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny wobec J. K. i to ona winna ów obowiązek wykonywać. Organ odwoławczy wskazał, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 26 lutego 2009r. Nr [...], z którego wynika, że M. J. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wymieniona zdolna jest do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, przeciwwskazana jest ciężka praca fizyczna. M. J. nie wymaga natomiast konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tym samym, w ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie podniósł, że po stronie M. J. – osoby zobowiązanej do alimentacji w stosunku do J. K. – nie występują przeszkody, które nie pozwalałyby się jej z tego obowiązku wywiązywać. Zdaniem Kolegium, trudno uznać, iż fakt posiadania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z przeciwwskazaniem ciężkiej pracy fizycznej, można uznać za przyczynę, z którą art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych łączyłby sytuację, w której "osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki" nad osobą tej opieki wymagającą. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy J. K. nie potrzebuje pomocy w poruszaniu się, spożywaniu posiłków, czy załatwiania potrzeb fizjologicznych. Kolegium uznało zatem, że w sytuacji jaka występuje w niniejszej sprawie brak jest podstaw do tego aby obowiązek alimentacyjny ciążący na M. J. przerzucać na barki podatników poprzez wypłacanie z budżetu świadczenia pielęgnacyjnego wnukowi R. J., synowi M. J., podczas gdy ona sama nie ma przeszkód o charakterze obiektywnym, które uniemożliwiałyby jej wypełnienie ciążącego na niej obowiązku opieki nad matką J. K. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że obowiązek alimentacyjny wobec J. K. obciąża w pierwszej kolejności M. J., natomiast R. J. przysługiwałoby wspomniane świadczenie tylko w przypadku, gdyby nie było innej osoby, na której w pierwszej kolejności ciążyłby obowiązek alimentacyjny, a więc powinność dostarczania osobie potrzebującej środków utrzymania i nie byłaby ona w stanie tej powinności wypełniać, lub gdyby ta osoba posiadała znaczny stopień niepełnosprawności.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się R. J. i pismem z dnia 21 stycznia 2013r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 128 i art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, poprzez przyjęcie, że M. J. jest w stanie podjąć się stałej opieki nad niepełnosprawną matką, gdy tymczasem nie może ona tego zrobić z uwagi na zły stan zdrowia, co w konsekwencji oznacza, że jedyną osobą wykonującą opiekę nad J. K. jest skarżący. R. J. zarzucił również, iż Kolegium dokonało błędnej wykładni art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że aby stwierdzić, że osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki konieczne jest posiadanie przez nią orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności albo pozostawanie przez nią w stanie ciężkiej choroby, skutkującej tym, że nie jest ona w stanie wykonać podstawowych czynności życiowych i sama wymagać będzie stałej opieki, podczas gdy treść tego przepisu takich kryteriów nie zawiera. Ostatni podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczył naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy i ustalenia możliwości oraz zakresu sprawowania opieki nad J. K. przez M. J. i R. J. Kolegium ograniczyło się bowiem jedynie do zbadania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności M. J. oraz do wywiadu środowiskowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle §2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki na niepełnosprawną babcią uznając, że jest jedyną osobą, która może się nią opiekować, gdyż córka babci a matka skarżącego jest chora i nie jest w stanie tej opieki sprawować.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 z późn. zm.), obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji zawierającej odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia stanowił art. 17 w/w ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji lub innej pracy zarobkowej przysługuje
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Ponadto, zgodnie z art. 17 ust. 1a tej ustawy osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 128 - 133 wskazuje osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z tymi przepisami obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej, rodzeństwo, małżonka oraz rodziców względem dziecka. Definicję krewnych zawiera art. 617 § 1 Kodeksu, zgodnie z którym krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Z powyższego wynika, że krewnymi w linii prostej są zstępni (syn, córka, wnuk, prawnuk) oraz wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie).
Uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm., zw. dalej "k.r.o."), uzyska inna osoba niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, albo gdy osoba ta nie będzie w stanie sprawować opieki nad uprawnionym członkiem rodziny. Prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne musi więc wywodzić się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 k.r.o. (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 15 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt P 23/05). Zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek ten, jak wynika z art. 129 § 1 k.r.o., obciąża zstępnych bliższych stopniem przed dalszymi. Natomiast obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).
W rozumieniu przywołanych przepisów ustawy "innymi osobami, na których zgodnie z przepisami (...) ciąży obowiązek alimentacyjny" są krewni w linii prostej (dzieci, wnuki, prawnuki, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie) oraz rodzeństwo. Organ decydując o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego jest związany wyżej przywołanymi przepisami, a jego zadaniem jest jedynie stwierdzenie na podstawie przedłożonych dokumentów i złożonych oświadczeń, czy wnioskodawca spełnia ustawowe wymagania dla otrzymania tego świadczenia. Wykazanie przez wnioskodawcę, że spełnia ustawowe kryteria otrzymania świadczenia, obliguje organ do jego przyznania w formie decyzji administracyjnej, natomiast ich niespełnienie wymusza konieczność wydania decyzji odmownej. Ustawodawca nie zdecydował się na zamieszczenie w ustawie przepisu dającego możliwość uwzględniania przypadków szczególnych, wykraczających swoim stanem faktycznym poza kryteria ustalone we wskazanych wcześniej przepisach, nie pozostawił tym samym organom pomocy społecznej prawa przyznawania przedmiotowego świadczenia na zasadzie uznania administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie babcia skarżącego jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagająca opieki i ma córkę – M. J. (matkę skarżącego). W świetle powołanego przepisu art. 17 ust. 1a ustawy, skoro niepełnosprawna J. K. ma córkę, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego będącego jej wnukiem, mogłoby nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że jej córka nie jest w stanie sprawować stałej opieki nad matką i stwierdzenia, iż to skarżącego obciąża obowiązek alimentacyjny. Możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego mogłaby zatem być rozważana dopiero w razie ustalenia, że rzeczywiście obciąża go obowiązek alimentacyjny względem babci. To zaś wymagałoby wykazania, że zachodzą przytoczone wyżej okoliczności z art. 132 k.r.o. Niemożliwość zadośćuczynienia obowiązkowi alimentacyjnemu przez osoby zobowiązane w bliższej kolejności w rozumieniu tego przepisu nie może być przy tym utożsamiana z niemożliwością sprawowania opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1a ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może bowiem polegać także na dostarczaniu osobie uprawnionej środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie świadczenia usług opiekuńczych przez inną osobę (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2013r., IV SA/Gl 1058/12).
Trafnie organy administracji uznały, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1a ustawy, to jest niemożność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu. Przepisy ustawy nie precyzują, w jakich przypadkach przyjąć należy, iż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć. Oceny tej okoliczności dokonują organy administracji zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu, nie ulega jednak wątpliwości, że przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad chorym członkiem rodziny.
W rozpatrywanej sprawie taka okoliczność nie występuje. Matka skarżącego M. J. jest wprawdzie osobą niepełnosprawną, jednak z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 26 lutego 2009r. Nr [...] wynika, że została ona zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, jest zdolna do pracy w warunkach pracy chronionej, przeciwwskazana natomiast jest ciężka praca fizyczna. M. J. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Równocześnie organy ustaliły, że babcia skarżącego J. K. nie potrzebuje pomocy w poruszaniu się, spożywaniu posiłków, czy załatwiania potrzeb fizjologicznych, nie wymaga zatem opieki związanej z ciężką pracą fizyczną, której jej córka M. J. nie mogłaby podołać. Ustalone przez organy w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie wskazują zatem, aby córka nie mogła wywiązać się wobec swojej matki z obowiązku dostarczania środków utrzymania i zapewnienia usług opiekuńczych jakich wymaga J. K. Tym samym uznać należy, że organy administracyjne prawidłowo w niniejszej sprawie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dokonały trafnej oceny jego wyników stwierdzając, że po stronie M. J. jako osoby zobowiązanej do alimentacji w stosunku do J. K. nie występują przeszkody, które nie pozwalałyby się jej z tego obowiązku wywiązywać.
Dodatkowo należy podnieść, że obok wykazania, że osoba bliska, co do której istnieje obowiązek alimentacji, wymaga opieki, przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy jest rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad tą osobą. Istota świadczenia pielęgnacyjnego polega bowiem na częściowym zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny ponoszonych w związku z rezygnacją z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania nad nimi stałej opieki. Ustawodawca wyraźnie określił, iż przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca zamieścił w art. 3 pkt 22 ustawy stanowiąc, iż oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skarżący nie spełnia wymienionych w tym przepisie przesłanek niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad babcią, bowiem nie wykazał w niniejszej sprawie, że zrezygnował z zatrudnienia i nie podejmuje tego zatrudnienia w związku z konicznością opieki nad babcią. Z akt sprawy wynika, że R. J. utracił status osoby bezrobotnej, gdyż wyrejestrował się z Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 27 lutego 2011r., wobec czego obecnie nie pozostaje w zatrudnieniu i nie figuruje jako osoba bezrobotna.
Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., gdyż zgromadziły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i ustaliły wszystkie istotne okoliczności, a dokonana przez te organy ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada także wymogom art. 107 § 3 K.p.a. stanowiącego, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W tej sytuacji, wobec niespełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy administracji nie miały podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło