III SA/Kr 206/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody z dnia 28 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. B. 100 zł,- ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 grudnia 2009 r., znak: [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji i dowodach osobistych) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu R. B. z lokalu nr [...] przy ul. A w K. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 10 września 2007 r. zostało wszczęte na wniosek "A" Spółka. z o.o. z siedzibą w K. postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie R. B. z pobytu stałego w K. przy ul. A, w związku z twierdzeniem wnioskodawcy, iż wyżej wymieniony nie mieszka pod tym adresem, a przedmiotowy lokal znajduje się w posiadaniu spółki "A". W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że R. B. nie zamieszkuje przy ul. A w K. co najmniej od lipca 2007 r., a wcześniej był w posiadaniu tego mieszkania i przeprowadzał tam generalny remont. Taki stan ustalono na podstawie zeznań R. B., złożonych w dniu 26 września 2007 r. oraz dołączonej przez niego kopii pozwu skierowanej do Sądu Rejonowego o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego mieszkania. Również fakt nie zamieszkiwania R. B. w K. w przedmiotowym mieszkaniu został potwierdzony przez Komisariat Policji w relacji z dnia 28 września 2007r., sporządzonej w oparciu o wywiad środowiskowy. Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. Prezydent Miasta zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy, VI Wydział Cywilny, zagadnienia wstępnego, jakim był pozew o ochronę naruszonego posiadania. Ustalono, że w dniu 12 stycznia 2009 r. zapadł wyrok oddalający powództwo w sprawie o ochronę naruszonego posiadania, prawomocny z dniem 18 marca 2009 r. W tej sytuacji organ podjął zawieszone postępowanie administracyjne. Ponownie zlecono przeprowadzenie kontroli meldunkowej przy ul. A w K. Komisariat Policji w relacji z dnia 9 lipca 2009 r. podał, iż kamienica przy ul A w K. jest niezamieszkała, a R. B. nie mieszka w lokalu nr [...] od 2006 roku. Nie jest znane aktualne miejsce jego pobytu. Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że przedmiotowe mieszkanie z całą pewnością nie jest stałym miejscem zamieszkania i centrum życiowym R. B. W związku z powyższym organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decydujące o wymeldowaniu wyżej wymienionego z dotychczasowego adresu. Wprawdzie R. B. podejmował kroki prawne celem powrotu do spornego mieszkania, lecz działania te okazały się nieskuteczne. W tej sytuacji pozostawienie zameldowania R. B. na pobyt stały pod dotychczasowym adresem stanowiłoby podtrzymywanie fikcji meldunkowej. Odwołanie od tej decyzji złożył R. B. podnosząc, że znajdował się w posiadaniu lokalu nr [...] przy ul. A w K. na podstawie umowy najmu z ówczesnym właścicielem budynku - firmą B Spółka. z o.o., w którym zameldował się niezwłocznie zaraz po podpisaniu umowy. W trakcie trwania stosunku najmu doszło do zmiany właściciela budynku, którym stała się firma "A" Spółka. z o.o. z siedzibą w K., z wniosku której zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącego. Zdaniem skarżącego przedmiotowy wniosek został złożony przedwcześnie, ze względu na przysługującą ochronę posiadania przedmiotowego lokalu na podstawie przepisów k.p.a. Podał, że postępowanie prowadzone przed Prezydentem Miasta zostało zawieszone, ze względu na toczące się przed Sądem Rejonowym, Wydział VI Cywilny, sygn. akt [...], postępowanie o naruszenie posiadania lokalu nr [...] przy ul. A w K. przez "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. Sąd w swoim wyroku z dnia 12 stycznia 2009 r. oddalił powództwo R. B., jednak, nie stwierdził bezpodstawności roszczenia skarżącego, lecz wskazał, że roszenie zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Dlatego skarżącemu wciąż przysługuje skuteczne powództwo przeciwko nowemu właścicielowi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że R. B. słuchany do protokołu przed organem I instancji w dniu 26 września 2009 r. zeznał, iż w styczniu 2006 r. podpisał umowę najmu lokalu przy ul. A w K. z firmą B Spółka z o.o. na okres 10 lat. W związku z powyższym od razu zameldował się i zaczął remont niniejszego lokalu. Podał, że w styczniu 2007 r. otrzymał pismo od "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. informujące, iż są nowymi właścicielami budynku, żądające opuszczenia mieszkania, zabrania materiałów budowlanych znajdujących się na korytarzu i zapłacenia czynszu na wskazane konto. W dniu 11 lipca 2007 r. stwierdził, że zostały wymienione zamki do bramy przy ul. A i do drzwi mieszkania nr [...]. Podał, że powyższy fakt zgłosił na Policji. W dniu 9 sierpnia 2007 r. złożył pozew do Sądu Rejonowego, VI Wydział Cywilny o ochronę naruszonego posiadania lokalu przy ul. A w K., a na drugi dzień sam wymienił zamki do mieszkania. Następnie po kilku dniach "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. wymieniła całe drzwi na metalowe i podłączyła je do firmy "C" i od tamtej pory nie ma możliwości wejścia do niniejszego mieszkania. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2007r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie R. B. z pobytu stałego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy, VI Wydział Cywilny, sprawy o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu. W dniu 12 stycznia 2009 r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego, Wydział VI Cywilny, sygn. akt: [...], oddalający powództwo R. B. przeciwko "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. oraz N. G. – C. o ochronę posiadania. Jak ustalił organ, obecnie przed Sądem Rejonowym, Wydział VI Cywilny, nie toczy się żadne postępowanie z wniosku wyżej wymienionego, które to postępowanie mogłoby mieć znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy meldunkowej R. B., a dotyczące opuszczenia przedmiotowego lokalu. Podczas kontroli dyscypliny meldunkowej przeprowadzonej przez Komisariat Policji ustalono, że kamienica położona w K. przy ul. A w chwili obecnej jest niezamieszkana, a R. B. pod adresem: K. ul. A nie mieszka od 2006 r. i nie jest znane jego aktualne miejsce pobytu. W ocenie organu drugiej instancji przytoczony wyżej materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż przedmiotowy lokal od lipca 2007 r. jest w dyspozycji "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. Dalej organ wskazał, że z treści wniesionego odwołania wynika, że skarżący zamierza do tego lokalu powrócić, lecz deklarowana obecnie chęć powrotu do rzeczonego lokalu jest nierealna, bowiem mieszkanie jest w dyspozycji spółki "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K., która jako właściciel lokalu nie wyraża zgody na zamieszkanie w nim skarżącego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył R. B., podnosząc naruszenie prawa materialnego tj- art. 15 ust. 2 z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych - poprzez jego błędną wykładnię, co doprowadziło do stwierdzenia, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal nr [...] znajdujący się A w sytuacji stwierdzenia prawomocnym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2009 r. Sądu Rejonowego, Wydział VI Cywilny, sygn. akt [...], że skarżący na skutek działań noszących znamiona samowolności został pozbawiony posiadania na rzecz "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią materiału zebranego w sprawie, co doprowadziło do stwierdzenia, iż działania skarżącego nie realizują przesłanki zamiaru stałego przebywania, a także nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez nie wzięcie pod uwagę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, Wydział VI Cywilny, z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt [...], w którym sąd oddalił powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A między stroną powodową a pozwanym R. B., w którym to wyroku sąd uznał, zdaniem skarżącego, jego prawo do zajmowania spornego lokalu. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Z treści uzasadnienia wskazanego przez skarżącego orzeczenia Sądu Rejonowego, Wydziału VI Cywilny, z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie z powództwa "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. przeciwko skarżącemu o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu nr [...] przy ul. A w K. pomiędzy stroną powodową a skarżącym jako pozwanym, wynika, że udział w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powodowej zgłosiła w tej sprawie B. Ł. z uwagi na fakt, iż od dnia 31 października 2008 r. jest właścicielem lokalu nr [...] przy ul. A w K. (k. 8 akt sądowych). Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, toczącego się przed Prezydentem Miasta - jako organem I instancji, jak i Wojewodą - jako organem odwoławczym, była kwestia wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu - z lokalu nr [...] przy ul. A w K. Skoro B. Ł. stała się właścicielką spornego lokalu jeszcze przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji obu instancji, to powinna być ona uznana przez organy administracji za stronę tego postępowania i jako takiemu podmiotowi przysługiwałyby wówczas z tego tytułu, w świetle regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowne uprawnienia związane z czynnym w nim udziałem. Z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (wyrażonej w art. 10 k.p.a.) wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Chodzi zatem o stworzenie prawnych możliwości realizacji stronie przysługujących jej uprawnień procesowych ( por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2741/08, LEX nr 550469). Przeprowadzona pod tym kątem analiza akt administracyjnych, wykazała, że B. Ł. nie została uznana za stronę tego postępowania i nie brała w nim czynnego udziału jako osoba fizyczna. Ani decyzja organu I instancji, ani też decyzja organu II instancji nie została jej doręczona. Z obowiązku stworzenia przez organy prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych przez B. Ł., jako osobę fizyczną, nie zwalniał organów fakt, że, jak wynika z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego znajdującego się w aktach sprawy, jest ona jednym ze wspólników spółki "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. i członkiem Zarządu tej spółki i z pewnością o tym, iż takie postępowanie się toczy i w jakim przedmiocie, powinna była wiedzieć. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu w czynnościach procesowych skutkuje naruszeniem zasady z art. 10 k.p.a., a więc naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższe uzasadnia uchylenie kontrolowanych decyzji bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 496/05, LEX nr 196700, jak i uchwała składu siedmiu sędziów z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66, która, biorąc pod uwagę treść art. 269 p.p.s.a. wiąże Sąd). Z tegoż powodu Sąd nie przesądza o innych kwestiach związanych z prawidłowością ustaleń przesłanek do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu. Zgodnie, bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obligowała Sąd do orzeczenia, jak w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), jak w punkcie III sentencji wyroku.