III SA/Kr 228/11

WyrokWSA w Krakowie2011-10-12

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Maria Zawadzka, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna o umorzeniu należności z tytułu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy, wydana na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest prawidłowa, gdy organ ocenił sytuację majątkową i osobistą dłużnika oraz poręczycieli i uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia?
Ratio decidendi
Organ administracji, wydając decyzję odmowną o umorzeniu należności na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, prawidłowo ocenił sytuację majątkową i osobistą skarżącego oraz poręczycieli, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy i brak aktualnych dokumentów ze strony skarżącego. Sąd stwierdził, że decyzja była oparta na rzetelnym postępowaniu dowodowym i prawidłowej ocenie przesłanek ustawowych, a organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wobec czego skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący A. C. zawarł umowę o przyznanie pomocy finansowej na podjęcie działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy. W związku z niedotrzymaniem warunków umowy i brakiem rozliczenia środków, organ I instancji odmówił umorzenia należności wraz z odsetkami. Skarżący powołał się na trudną sytuację zdrowotną i materialną, jednak nie dostarczył aktualnych dokumentów potwierdzających te okoliczności. Organ i Wojewoda utrzymali decyzję odmowną, a WSA w Krakowie rozpatrzył skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia 24 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. P. - Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Decyzja z dnia 24 grudnia 2010 roku Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Urzędu Pracy z dnia [...] 2010r. znak [...], który po przeprowadzeniu ponownie postępowania – po wyroku WSA w Krakowie odmówił skarżącemu A. C. umorzenia jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy wraz z odsetkami w łącznej kwocie 19.686,53 zł. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 27 grudnia 2004r. A. C. zawarł z Dyrektorem Powiatowego Urzędu Pracy działającym z upoważnienia Prezydenta Miasta umowę Nr [...] o przyznanie pomocy finansowej na podjęcie działalności gospodarczej ze środków z Funduszu Pracy i Europejskiego Funduszu Społecznego w wysokości 11.000 zł. Zabezpieczeniem wykonania umowy był weksel in blanco z deklaracją wekslową potwierdzoną przez żonę skarżącego G. C. i poręczenie S. P. W związku z niedotrzymaniem warunków udzielonej pomocy, w szczególności niewywiązania się z obowiązku udokumentowania i rozliczenia wydatków otrzymanych środków Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy rozwiązał w/w umowę ze skutkiem natychmiastowym, wzywając jednocześnie skarżącego do zwrotu kwoty udzielonej pomocy oraz ustawowych odsetek. Wobec nieuregulowania powyższej należności przez skarżącego Powiatowy Urząd Pracy w dniu 4 sierpnia 2006r. wniósł do Sądu Rejonowego Wydziału Cywilnego pozew o zapłatę kwoty 12.303,35 zł przeciwko skarżącemu oraz poręczycielom. Nakazem zapłaty z dnia 11 września 2006r. Sąd nakazał A. C., G. C., S. P. zapłacić solidarnie powodowi - Miastu A - Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy żądaną w pozwie kwotę. Następnie w dniach 12.03.2007r, 23.04.2006r i 24.09.2007r. wszczęte zostały wobec zobowiązanych egzekucje komornicze. W dniu 18 listopada 2008 r. Urząd Pracy podpisał porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia z poręczycielem i jego żonę (S. P. i Z. P.). Natomiast w dniu 30.09.2008 r. A. C. złożył do Prezydenta Miasta wniosek o umorzenie należności z tytułu przyznanej pomocy na podjęcie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że jego sytuacja osobista i finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu złego stanu zdrowia, wskutek czego nie jest w stanie uregulować zobowiązania. Podniósł, że przeszedł zawał, cierpi na chorobę niedokrwienia serca a także w wypadku doznał urazu oka. Jedynym dochodem rodziny jest renta żony w wysokości 340 zł miesięcznie. Po rozpoznaniu wniosku Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2009 r. decyzję znak [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy odmawiającą umorzenia należności. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Wojewoda decyzja z dnia [...] 2009r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi WSA w Krakowie wyrokiem z dnia z dnia 9 marca 2009r sygn. akt III SA/Kr 754/09 uchylił zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że organ, podejmując decyzję odmowną nie odniósł się praktycznie do argumentacji skarżącego stwierdzając jedynie, że umorzenie należności nie znajduje uzasadnienia w poczynionych ustaleniach faktycznych, gdyż skarżący posiada majątek do którego egzekucja może być kierowana, a ponadto wpływają kwoty od poręczycieli. Komornik przekazuje niewielkie kwoty od żony dłużnika – G. C. Dodatkowo sąd podkreślił, że organ I instancji nie rozważył sprawy według przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że sam fakt wpływu jakichkolwiek środków na pokrycie zadłużenia świadczy o tym, że egzekucja jest skuteczna co wyklucza możliwość umorzenia którego domaga się skarżący. Nie dostrzegł natomiast, że skarżący domagał się umorzenia powołując się na swoją szczególnie trudną sytuację rodzinna wynikającą z trudności materialnych oraz ze stanu zdrowia skarżącego, który był wielokrotnie hospitalizowany. Powołane we wniosku o umorzenie okoliczności wskazują na konieczność dokonania analizy sytuacji skarżącego z ze względu na przesłankę określoną w pkt 2 ustępu 7 art. 76 powołanej ustawy ograniczając się do przesłanki określonej w pkt 4 tego przepisu. Decyzją z dnia [...] 2010 roku znak [...] działający z upoważnienia Prezydenta, Dyrektor Urzędu Pracy odmówił skarżącemu umorzenia jednorazowo przyznanych mu środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy wraz z odsetkami w łącznej wysokości 19.686,53 zł. Wykonując polecenia WSA w Krakowie organ I instancji pismem z dnia 27.07.2010 zwrócił się do skarżącego o przedłożenie wszelkich aktualnych dowodów na poparcie podnoszonych we wniosku o umorzenia okoliczności, w szczególności dotyczących stanu zdrowia, wydatków na lekarstwa, dochodów osiąganych przez skarżącego i jego żonę, jak również o przedłożenie bieżących rachunków dotyczących comiesięcznych obciążeń finansowych i innych dokumentów świadczących o trudnej sytuacji materialnej. Pomimo prawidłowego doręczenia pisma w dniu 20 lipca 2010 r. skarżący nie udzielił organowi żadnej odpowiedzi ani też nie przesłał żądanych dokumentów. Dlatego też przy wydawaniu ponownie decyzji dotyczącej wniosku o umorzenie jednorazowo przyrzynanych środków na podjęcie działalności gospodarczej, organ wziął pod uwagę dokumentację przedłożoną przez skarżącego w 2008 r. W oparciu o posiadaną dokumentację (z 2008 roku) organ ustalił, że skarżący zatrudniony jest w FHU i przebywał na zasiłku chorobowym w wysokości 718,41 zł. Jego żona G. C. pobiera rentę (pomniejszoną o zajęcia komornicze), w wysokości 329,55 zł. Skarżący wspólnie z żoną prowadzą gospodarstwo domowe, nie prowadzą działalności gospodarczej i nie osiągają żadnych innych dochodów, nie korzystają również z pomocy z MOPS-u. "Problemem decydującym w rodzinie są problemy zdrowotne skarżącego", gdyż jak podnosił w swoich pismach cierpi na chorobę niedokrwienną serca, co jest połączone w kosztownym leczeniem, jak również ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw związanych z zabiegiem okulistycznym, który przeszedł. Stałe miesięczne obciążenia finansowe to: opłaty za energię elektryczną ok. 170 zł, wywóz nieczystości ok. 45 zł, opłaty za gaz 121,50 zł. Oraz koszt zakupu lekarstw ok. 170 zł. Na podstawie posiadanych danych organ wyliczył, że dochód netto na członka rodziny wynosi 523,98 zł miesięcznie, a po uwzględnieniu udokumentowanych obciążeń 273,92 zł. Małżonkowie są właścicielami dwóch nieruchomości, z których prowadzona jest egzekucja sądowa. Na dzień 8 kwietnia 2008 roku wartość działki objętej księgą wieczystą Kw [...] wynosiła 4 675 zł, zaś działki objętej Kw [...] wynosiła 2 142,50 zł. W stosunku do tych działek prowadzona byłe egzekucja, jednak okazała się ona bezskuteczna z powodu nieziszczenia przez licytanta ceny nabycia nieruchomości. Nadto skarżący jest współwłaścicielem (spadkobiercą) nieruchomości, w której zamieszkuje, objętej Kw [...], jednak stan prawny tej nieruchomości nie został uregulowany po śmierci spadkodawcy ojca skarżącego). Powiatowa Rada Zatrudnienia negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o umorzenie jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej w Funduszu Pracy. Odnosząc się do przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy, organ stwierdził w stosunku do skarżącego nie zachodzą przesłanki określone w powołanym przepisie, gdyż skarżący: • posiada majątek, z którego można dochodzić należności – jest właścicielem dwóch działek, a także współwłaścicielem (spadkobiercą) działki zabudowanej domem jednorodzinnym, w którym mieszka, • osiąga dochód z wynagrodzenia za pracę, a żona pobiera rentę. Nadto istnieje możliwość spieniężenia posiadanych nieruchomości i poprawy swojej sytuacji życiowej i bytowej. Skarżący nie korzystał i nie korzysta z pomocy społecznej, jak również nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ani też prawa do renty z powodu niezdolności do pracy, • nie zachodzi przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 3 ustawy, gdyż skarżący żyje. • nie zachodzi również uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków. Dodatkowo organ stwierdził, że aby Starosta mógł umorzyć zwrot środków musi być spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ustawy, w stosunku do dłużnika, jak również do poręczycieli, jako współdłużników solidarnych, dlatego organ ocenił także sytuację życiowa i majątkową poręczycieli i uznał, że i w tym przypadku nie ma podstaw uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie zaległości. W odwołaniu skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy w niespłaconej części lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją Nr [...] z dnia 24 grudnia 2010 roku Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej zarówno dłużnika, jego żony, jak i poręczycieli. Z powodu braku reakcji skarżącego ustalając sytuację materialna i osobistą oparto na dokumentach złożonych w 2008 roku, ponieważ aktualnych dokumentów skarżący nie dostarczył. Dodatkowo organ zwrócił się do innych organów celem uzyskania informacji w tym zakresie. Na tej podstawie organ rozważając sprawę według przesłanek umorzenia wskazanych w art. 76 ust. 7 ustawy wykazał, że przesłanki z powołanego przepisu nie zachodzą. Na podstawie dołączonych do odwołania odcinków renty organ odwoławczy ustalił, ze dochody netto na członka rodziny wynoszą 693,84 zł. Uwzględniono rentę skarżącego, w wysokości 1023,89 zł oraz rentę jego żony (pomniejszoną o zajęcia komornicze) w wysokości 363,80 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że ponieważ skarżący nie dostarczył organowi I instancji aktualnych dokumentów wykazujących na jego złą sytuację zdrowotną oraz potwierdzających jego comiesięczne wydatki, organ ma ograniczone możliwości samodzielnego ustalenia czy strona jest przewlekle chora i stale zażywa drogie lekarstwa. Co prawda do odwołania dołączono rachunki, jednak są to rachunki za leki skarżącego i jego żony, jak również rachunki z jednego miesiąca (listopada 2010r) a zatem na tej podstawie nie można stwierdzić, że co miesiąc skarżący wydatkuje kwotę ok. 250 zł na leki czy też był to wydatek jednorazowy. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku ustalenia comiesięcznych obciążeń zobowiązaniowych. Organ odwoławczy podkreślił, że orzeczenie zostało wydane po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia, która negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o umorzenie jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej w Funduszu Pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organ powinien zbadać wniosek w odniesieniu do każdej z przesłanek art. 76 ust. 7 ustawy czego nie uczyniły. Zabrakło dogłębnej analizy materiału dowodowego pod kątem dochodów skarżącego, możliwości zarobkowych z uwzględnieniem sytuacji rodzinne i zdrowotnej i porównania go z podstawowymi potrzebami, które dotyczą wszystkich sfer życia. W konsekwencji zarówno organ I jaki i II instancji przekroczyły granicę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Skarżący bowiem przedstawił rachunki, jednak organ nie dołożył należytej staranności żeby sprawdzić ich wiarygodność, a jedynie uznał, że według jego oceny są niewiarygodne i budzą zastrzeżenia. Zdaniem skarżącego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, że w zaistniałej sytuacji egzekucja wierzytelności nie stanowi zagrożenia dla bytu rodziny. Zatem decyzje organów zostały podjęte bez odniesienie się do całości materiału dowodowego, na dodatek w oparciu o nieaktualny materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W piśmie do tut. Sądu z dnia 10 października 2011 roku pełnomocnik skarżącego w całości poparł skargę wniesioną przez skarżącego. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, zarzucając im: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 76 ust. 7 ustawy, poprzez przyjęcie, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionego przepisu, - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77, oraz art. 80 k.p.a., z uwagi na nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, przejawiające się między innymi w nieprawidłowej i niedokładnej analizie akt postępowania, dotyczących sytuacji rodzinnej i zdrowotnej skarżącego, dochodów skarżącego i jego możliwości zarobkowych, - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie uwzględnienie przez orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne obydwu instancji oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2010 roku sygn. akt III SA/Kr 754/09, którą to oceną organy były związane. W szczególności wskazano, że na skutek zmiany z dniem 1 listopada 2005 roku treści art. 76 ust. 7 ustawy, warunkiem umorzenia należności nie jest występowanie określonych w tym przepisie przesłanek również u poręczycieli. Tymczasem organ I instancji, wbrew oczywistemu stanowisku WSA, zwrócił się do poręczycieli o przedłożenie oświadczeń o ich aktualnej sytuacji materialno-prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej P.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. W razie braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. W myśl art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm) Starosta między innymi może po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć nienależnie pobrane świadczenie, refundację lub jednorazowo przyznane środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Powyższy przepis określa cztery samodzielne przesłanki, warunkujące umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, wyznaczając w ten sposób granice uznania administracyjnego. Decyzje wydawane na podstawie art. 76 ust. 7 powołanej ustawy należą do instytucji uznania administracyjnego, charakteryzującego się tym, iż po ustaleniu przez organ spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek normatywnych warunkujących wydanie decyzji, po stronie organu administracji brak jest obowiązku orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Występuje natomiast możliwość wyboru konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej. W przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia. Wyposażenie organu w luz decyzyjny oznacza, iż sąd administracyjny, badając zgodność z prawem, nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 579/06 - orzeczenie dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się z prośbą do Prezydenta Miasta o umorzenie jednorazowo przyznanych mu środków na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Pracy w kwocie 12 3030,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami, powołując się na przebyty w 2007 roku zawał serca oraz wypadek na skutek którego w prawym oku stracił wzrok. Dodatkowo podniósł, że cierpi na chorobę niedokrwienną serca i kilkukrotnie był hospitalizowany z powodu złego stanu zdrowia. Jako przesłankę umorzenia skarżący wskazał na fakt, że nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy, a prowadzona przeciwko niemu egzekucja okazała się całkowicie bezskuteczna, z uwagi na brak majątku. Zdaniem Sądu organy w niniejszej sprawie prawidłowo i wyczerpująco wyjaśniły, że w stosunku do skarżącego przesłanki z art. 76 ust. 7 ustawy nie zachodzą. Trafnie też, w celu ustalenia wysokości dochodu skarżącego, organy prowadząc sprawę ponownie, po uprzednim uchyleniu decyzji organów obu instancji przez Sąd wezwały skarżącego o przedłożenie aktualnej dokumentacji dotyczącej osiąganych dochodów, stanu zdrowia oraz comiesięcznych obciążeń finansowych. Ponieważ skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji, organ prawidłowo oparł się na tych dokumentach, które znajdował się w aktach sprawy. W tej sytuacji podnoszone w skardze zarzuty, że organ I instancji wydając decyzję oparł się na nieaktualnym materiale dowodowym nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Jak słusznie podkreślił Wojewoda organ ma ograniczone możliwości samodzielnego ustalenia sytuacji materialnej, zdrowotnej czy rodzinnej strony postępowania. Zatem to na skarżącym spoczywał obowiązek udokumentowania swojej aktualnej sytuacji materialnej i osobistej. W oparciu o posiadane dane organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy dotyczący całokształtu sytuacji finansowej, osobistej i majątkowej skarżącego. Ustalenie wysokości dochodu skarżącego było niezbędne dla oceny, czy dochodzenie należności objętej wnioskiem o umorzenie mogłoby go pozbawić niezbędnych środków utrzymania. Skoro zasadność umorzenia nienależnie pobranych świadczeń na podstawie tej przesłanki odnosi się do kryterium pozbawienia osoby niezbędnych środków utrzymania, to umorzenie tych należności z uwagi na omawianą przesłankę, jest swego rodzaju formą udzielenia pomocy społecznej, bowiem przeciwdziałanie pozbawieniu niezbędnych środków utrzymania jest rodzajem wsparcia osoby w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (bytowych). Również prawidłowo w sprawie została ustalona wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego na utrzymanie, w oparciu o oświadczenia samego skarżącego (z 2008 roku). Do odwołania skarżący dołączył co prawda trzy faktury za leki oraz rachunki opłat należnych za listopad 2010 roku, jednak organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że na podstawie trzech faktur za leki i rachunków z jednego miesiąca nie sposób prawidłowo ocenić miesięcznych obciążeń skarżącego, gdyż wydatek na lekarstwa mógł być jednorazowy. Podobnie różnie mogą kształtować się comiesięczne obciążenia zobowiązaniowe. Niezasadny zatem jest zarzut skarżącego, że organ ocenił przedłożone prze skarżącego rachunki i faktury jako "niewiarygodne i budzące zastrzeżenia". W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego potrzebnego do załatwienia sprawy. Również uprawnienia strony nie zostały naruszone, bowiem została skarżącemu zapewniono możliwość uczestniczenia w postępowaniu, poinformowano go o prawie zapoznania się z aktami sprawy. W tym kontekście uznaniowe rozstrzygnięcie organów w niniejszej sprawie, poprzedzone uzyskaniem opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia co do zasadności uwzględnienia wniosku skarżącego w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pozostałego do zapłaty na dzień złożenia wniosku, przy jednoczesnym umorzeniu skarżącemu należności odsetkowych z tytułu nieterminowej spłaty należności, z formalnego punktu widzenia nie budzi zastrzeżeń Sądu. Zapewniona przez ustawodawcę swoboda wyboru w konsekwencji powoduje, że kontrolujący działalność organu sąd administracyjny nie może zakwestionować dokonanego przez organ rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym. Sąd jest jedynie władny skontrolować, czy rzeczywiście zaistniała sytuacja, iż organ może dokonać swobodnego wyboru oraz czy dokonując wyboru nie przekroczył granic przyznanej mu swobody, dopuszczając się dowolności wyboru, co miałoby miejsce gdyby dokonał wyboru bez uprzedniego rzetelnego zbadania stanu faktycznego, wysłuchania argumentów stron i bez spójnego uzasadnienia, dlaczego skorzystał z takiej a nie innej możliwości rozstrzygnięcia wniosku (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2007r. sygn. akt I OSK 579/06, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 października 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 320/07 - orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http: //orzeczenia.nsa.gov.pl).). Jeszcze raz należy przypomnieć, że w tego rodzaju sprawie organ (upoważniony dyrektor powiatowego urzędu pracy) nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W przedmiotowej sprawie odmowa umorzenia należności, w sytuacji, gdy zostały ustalone miesięczne dochody i wydatki, a organ uznał, że przesłanka z art. 76 ust. 7 tej ustawy nie zachodzą, jest wprawdzie uznaniowa, ale nie dowolna. Wobec tego wydanie zaskarżonych decyzji nie spowodowało naruszenia art. 7 - 8, art. 77, art. 80 kpa, które zarzucił skarżący. W szczególności nie można skutecznie postawić zarzutu podważenia zaufania stron do działania organów administracji (art. 8 kpa). Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie uwzględnienie przez orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne obydwu instancji oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2010 roku sygn. akt III SA/Kr 754/09, którą to oceną organy były związane, poprzez zwrócenie się przez organ I instancji do poręczycieli o przedłożenie oświadczeń o ich aktualnej sytuacji materialno-prawnej. Faktem jest, że w powołanym powyżej wyroku WSA w Krakowie Sąd wskazał, że art. 76 ust. 7 został zmieniony z dniem 1 listopada 2005 r. przez art. 1 pkt 44 lit. b) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1366) i od tej daty warunkiem umorzenia należności nie jest występowanie określonych w tym przepisie przesłanek również i u poręczycieli, a wyłącznie u osoby, która otrzymała jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej na podstawie umowy cywilnoprawnej. Faktem też jest, że organ I instancji realizując wytyczne Ministra Pracy, pomimo zaleceń Sądu badał aktualną sytuacje materialna i rodzinną poręczycieli, jednak zdaniem Sądu, pomimo tych uchybień organ ocenił, że przesłanki z art. 76 ust. 7 ustawy nie znajdują zastosowania w stosunku do skarżącego na podstawie ustalonej sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego, a nie poręczycieli. Zatem należy uznać, że takie naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Reasumując powyższe tutejszy Sąd stwierdza, iż nie doszukał się w sprawie naruszenia art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Również pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące naruszenia procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej, nie znalazły dostatecznego potwierdzenia w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło