III SA/Kr 264/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych skargę oddala. Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 13 grudnia 2013 r., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2013 r. orzekającą o pozbawieniu skarżącego M. P. statusu bezrobotnego z dniem 05 stycznia 2009r. oraz o pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 stycznia 2009r. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach ustalonych przez organy : W dniu 5 stycznia 2009 r. skarżący zarejestrował się w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2009 r. skarżący został uznany za osobę bezrobotną z dniem 5 stycznia 2009 r. oraz przyznano mu prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia 13 stycznia 2009 r. W dniu 24 kwietnia 2009 r. do Grodzkiego Urzędu Pracy wpłynęła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia 25 marca 2009 r. o ponownym ustaleniu skarżącemu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 01 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. W związku z powyższym Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r., orzekł o pozbawieniu skarżącego z dniem 5 stycznia 2009 r. statusu osoby bezrobotnej i o pozbawieniu go zasiłku dla bezrobotnego za okres od 13 stycznia 2009 r. do dnia 31 marca 2009 r. Po rozpoznaniu odwołania M. P. Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1029/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że decyzja ta powinna zostać wydana w trybie wznowienia postępowania, a zatem, że decyzja o pozbawieniu skarżącego z dniem 5 stycznia 2009 r. statusu osoby bezrobotnej i wynikających z tego tytułu uprawnień powinna zostać poprzedzona decyzją o uchyleniu decyzji, na mocy których skarżący został uznany za osobę bezrobotną i zostało mu przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Rozpoznając ponownie sprawę, po uprzednim wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r.: 1/ uchylił decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. o uznaniu skarżącego z dniem 5 stycznia 2009 r. za osobę bezrobotną oraz decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r., o przyrzynaniu skarżącemu od dnia 13 stycznia 2009 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz 2/ odmówił uznania M. P. z dniem 5 stycznia 2009 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania skarżącemu zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia 13 stycznia 2009 r. Uwzględniając stanowisko Sądu zawarte w ww. wyroku organ stwierdził , że sprawę należało rozpoznać w trybie wznowienia postępowania , a ponadto, że przyznanie prawa do renty wyklucza posiadanie statusu osoby bezrobotnej, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2015.149; dalej: u.p.z.). Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji z dnia [...] 2010 r., Wojewoda decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1411/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. P. na ww. decyzję Wojewody z dnia [...] 2010 r. , jednak na skutek skargi kasacyjnej skarżącego, wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1590/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z kolei wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 299/13 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2010 r. Sądy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie za błędne uznały stanowisko, zgodnie z którym nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania na mocy art. 145 § 1 k.p.a. jest przyznanie skarżącemu renty decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 marca 2009 r., poczynając od dnia 1 stycznia 2009 r., a więc jeszcze przed przyznaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżącemu renta została przyznana poczynając od dnia 1 stycznia 2009 r. co nie oznacza, że już w tym dniu istniała nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skoro nowa okoliczność wynikała dopiero z decyzji organu emerytalno-rentowego z dnia 23 marca 2009 r., to nie można przyjąć, że istniała wcześniej. W dacie wydania ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku, nie istniała jeszcze decyzja ZUS przyznająca skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej, a tym samym wyłączająca go na podstawie art. 2 pkt 2 lit. "c" u.p.z. z grona osób bezrobotnych. Tym samym, w dacie wydania decyzji ostatecznej nie istniały jeszcze żadne inne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło. Brak było zatem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania. Mając powyższe na uwadze , ponownie rozpatrując sprawę, Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. pozbawił skarżącego statusu bezrobotnego z dniem 5 stycznia 2009 r. oraz pozbawił go prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 stycznia 2009 r. Organ uznał, że nie można jednocześnie posiadać statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zaś prawo do zasiłku przysługuje tylko osobie posiadającej status bezrobotnego. Konsekwencją decyzji ZUS z dnia 25 marca 2009r. było pozbawienie skarżącego przez Prezydenta Miasta statusu bezrobotnego z dniem rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy, a z dniem 13 stycznia 2009r. tj. z dniem przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych – pozbawienie prawa do tego zasiłku. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie, jako bezprzedmiotowej i zarzucił organowi niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) dalej jako p.p.s.a. - jest związany zarówno wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2010 r. sygn.akt 1092/09, w świetle którego nie może wydać nowej decyzji mającej za przedmiot pozbawienie skarżącego ww. uprawnień, jak i wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2013 r., sygn.akt I OSK 1590/12 , na mocy którego organ nie może wznowić postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącego Grodzki Urząd Pracy nie może wydać nowej decyzji mającej za przedmiot pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej , jak i wznowić postępowania w jego sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że nabycie prawa do renty w wysokości nieprzekraczającej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę nie powoduje utraty statusu bezrobotnego. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zwrot niezasadnie odebranych świadczeń. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził , że statusu bezrobotnego nie może posiadać osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego organy nie uwzględniły art. 153 p.p.s.a i nie zastosowały się do stanowiska sądów administracyjnych zaprezentowanego w wyrokach wydanych w jego sprawie z dnia 11 maja 2010r. ( WSA w Krakowie ) i z dnia 21 lutego 2013r. (NSA). Zdaniem skarżącego przy wydawaniu decyzji organy naruszyły art. 2 ust. 1pkt. 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia , gdyż nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości nie przekraczającej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę nie powoduje utraty statusu bezrobotnego. Wnosząc o przyznanie adwokata z urzędu skarżący podniósł , że jest osobą niepełnosprawną , z licznymi postępującymi schorzeniami , pozostającą w stałym leczeniu farmakologicznym.; prowadzi samotnie jednoosobowe gospodarstwo domowe , a jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie 582,30 zł , co nie wystarcza na pokrycie wszystkich opłat i zaspokojenie podstawowych życiowych potrzeb. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata, umarzając postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Podobnie orzekł Sąd rozpoznając sprzeciw skarżącego od ww. orzeczenia, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OZ 761/14. Skarżący złożył następnie drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, oddalony następnie postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 16 marca 2015 r. oraz – po wniesieniu przez skarżącego sprzeciwu – postanowieniem Sądu z dnia 27 kwietnia 2015 r. NSA oddalił zażalenie na to orzeczenie swoim postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I OZ 790/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te – co do zasady – nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu uczyniono decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2013r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2013 r. orzekającą o pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego z dniem 05 stycznia 2009r. oraz o pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 stycznia 2009r. Materialnoprawną podstawą wydania powyższych decyzji stanowił art.2 ust.1 pkt.2 lit.c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , zgodnie z którym bezrobotnym w rozumieniu ww. ustawy oznacza osobę , która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy , renty szkoleniowej , renty socjalnej , renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia , innej pracy zarobkowej , zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności , nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Zgodnie z art.33 ust.4 pkt.1 ww. ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego , który nie spełnia warunków , o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt.2. Analiza przytoczonych przepisów wskazuje , że osoba , która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie może być uznaną za osobę bezrobotną w rozumieniu przepisów tej ustawy. Okoliczność ta, tj. nabycie renty z tytułu niezdolności do pracy stanowi przesłankę negatywną do uznania tej osobny za osobę bezrobotną i to bez względu na to , w jakiej wysokości to świadczenie zostało jej przyznane. Zarzut skarżącego , że nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości nie przekraczającej połowy minimalnego wynagrodzenia za prace nie powoduje utraty statusu osoby bezrobotnej należy uznać za oczywiście nieuzasadniony , bowiem twierdzenie to stoi w sprzeczności z treścią wyżej przytoczonego przepisu art.2 ust.1 pkt.2 lit.c ww. ustawy. Nie może być uznana za bezrobotnego osoba , która nabyła prawa do : 1/ emerytury , 2/ renty z tytułu niezdolności do pracy , 3/ renty szkoleniowej , 4/ renty socjalnej , 5/ renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia , innej pracy zarobkowej , zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności pobiera 6/ nauczycielskie świadczenie kompensacyjne , 7/ zasiłek przedemerytalny , 8/ świadczenie przedemerytalne , 9/ świadczenie rehabilitacyjne , 10/ zasiłek chorobowy , 11/ zasiłek macierzyński , 12/ zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Wśród wielu świadczeń i zasiłków sformułowanie użyte w tym przepisie dotyczące połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę ustawodawca odniósł tylko i wyłącznie do renty rodzinnej. Oznacza to , ze tylko wysokość pobieranej renty rodzinnej nie powoduje automatycznie pozbawienie możliwości uznania za bezrobotnego . W odniesieniu do pozostałych świadczeń i zasiłków , bez względu na ich wysokość , już sam fakt nabycia do nich prawa wyklucza uznanie takiej osoby za bezrobotną. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżącemu została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy od dnia 01 stycznia 2009r. do dnia 31 grudnia 2010r. Skarżący zarejestrował się w Grodzkim Urzędzie Pracy w dniu 5 stycznia 2009 r. i od tego dnia otrzymał status osoby bezrobotnej, natomiast prawo do zasiłku zostało skarżącemu przyznane od 13 stycznia 2009 r. ; z tego tytułu wypłacono skarżącemu w okresie od 13 stycznia do 31 marca 2009 r. zasiłek w łącznej wysokości 1743,80 zł brutto. Zgodzić należy się zatem z organem odwoławczym, że nie można jednocześnie posiadać statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy , co obligowało Prezydenta Miasta do wydania decyzji orzekającej o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego z dniem rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy tj. z dniem 05 stycznia 2009r. Z kolei prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje wyłącznie osoby bezrobotnej , dlatego utrata przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej obligowała ww. organ do wydania decyzji o pozbawieniu skarżącego prawa do tego zasiłku od dnia jego przyznania tj. od dnia 13 stycznia 2009r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić , że rozstrzygnięcia organów administracyjnych wydane w kontrolowanej sprawie są zgodne z prawem . Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy art.153 p.p.s.a należy stwierdzić , ze zarzut ten jest nieuzasadniony. Przepis ten stanowi , że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie dotyczącej pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego pierwszy wyrok został wydany w dniu 11 maja 2010r. , sygn.akt III SA/Kr 1092/09 . Ocena prawna zawarta w tym wyroku zobowiązywała organy , które rozstrzygały sprawę skarżącego ponownie i wydały kolejne decyzje tj. I instancja dnia 16 września 2010r. nr [...] oraz II instancja – dnia 05 listopada 2010r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012r. , sygn.akt III SA/Kr 1411/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na ww. decyzję z dnia 05 listopada 2010r. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2013r. , sygn.akt I OSK 1590/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozstrzygnięcia temu Sądowi. W konsekwencji zarzut skarżącego naruszenia art.153 p.p.s.a należało rozpatrzyć w odniesieniu do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2013r. , który to Sąd uwzględnił ocenę prawną zawartą w ww. wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego. Analiza akt administracyjnych dotyczących zaskarżonych w niniejszym postępowaniu sądowym rozstrzygnięć jednoznacznie wskazuje , że zarówno decyzja organu z dnia 18 października 2013r. , jak i decyzja z dnia 13 grudnia 2013r. zostały wydane w tzw. "zwykłym" postępowaniu administracyjnym , a zatem zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia 28 maja 2013r. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 11 maja 2010r. sygn.akt III SA/Kr 1092/09 o konieczności orzekania w przedmiocie pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych w trybie wznowieniowym zostało uznane przez Naczelny Sąd Administracyjny za błędne i właśnie to stanowisko jest wiążące w przedmiotowej sprawie. Brak podstaw do prowadzenia postępowania wznowieniowego nie wyklucza możliwości prowadzenia postępowania w nowej sprawie w związku z zaistnieniem nowych okoliczności – w tej sprawie – przyznanie skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy. Stanowi o tym art.33 ust.4 ust.1 u.p.z. , zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego , który nie spełnia warunków , o których mowa w art.2 ust.1 pkt.2 . W rozpatrywanej sprawie skarżący tych warunków nie spełnił . Reasumując należy stwierdzić , że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ostatnim wyroku Sądu tj. wyroku z dnia 28 maja 2013r. sygn.akt III SA/Kr 299/13 wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia . Zarówno zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji uwzględniały stanowisko Sądu wyrażone w ww. wyroku. Końcowo należy zauważyć , że skarżący brał czynny udział w prowadzonym przez organy postępowaniu administracyjnym , organy te skutecznie doręczały skarżącemu wydawane w toku postępowania pisma , z kolei skarżący w terminie wnosił przysługujące mu środki zaskarżenia . Rozstrzygnięcia organów obu instancji wskazywały podstawy prawne podjętych decyzji , a w ich uzasadnieniu organy przytoczyły i wyjaśniły zastosowane przepisy oraz motywy , którymi organy te kierowały się przy podejmowaniu decyzji, a także ustosunkowały się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów. W tym stanie rzeczy , Sąd - nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji.