III SA/Kr 266/16

WyrokWSA w Krakowie2016-09-06

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Janusz Bociąga, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przez policjanta-emeryta została wydana przez organ właściwy?
Ratio decidendi
Decyzje dotyczące zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przez policjanta-emeryta powinny być wydawane przez organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania emeryta, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W przypadku, gdy policjant pełnił służbę w komendzie wojewódzkiej, właściwym organem pierwszej instancji jest komendant wojewódzki Policji. Wydanie decyzji przez niewłaściwy organ (Komendanta Miejskiego Policji) stanowi wadę kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji o zwrocie przez policjanta-emeryta B. S. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012-2014. Powodem zwrotu było ustalenie, że córka policjanta nie zamieszkiwała z nim na stałe, co wpływało na liczbę przysługujących norm zaludnienia. Policjant zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o właściwości organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 grudnia 2015r. nr [ ] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 24 grudnia 2015 r. znak: [...], na podstawie art. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355), w związku z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2015 r. o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł. B. S. pełnił służę w Policji od dnia 16 listopada 1994 r. do dnia 18 lutego 2015 r. Posiada uprawnienia do emerytury policyjnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji przyznał zainteresowanemu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2011 r. z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia. Następnie na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] 2012 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. i decyzji nr [...] z dnia [...] 2014 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji B. S. otrzymał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014, z uwzględnieniem 5 norm zaludnienia. Do ustalenia liczby norm zaludnienia przysługujących policjantowi, przyjęto oprócz samego zainteresowanego, dodatkową normę zaludnienia z tytułu zaszeregowania w 9 grupie uposażenia oraz podane przez niego dane dotyczące zamieszkałych z nim członków rodziny, tj. żony i dwóch córek. Świadczenie to przyznano i wypłacono na podstawie corocznie składanych przez policjanta oświadczeń mieszkaniowych. W dniu 29 października 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień zainteresowanego do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji wezwał B. S. do zwrotu części wypłaconego równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2011 - 2014, w łącznej wysokości 559,10 zł. W uzasadnieniu wskazano, że w oświadczeniach mieszkaniowych za lata 2012 - 2014 zainteresowany podawał, że zamieszkuje wspólnie z żoną B. R. – S. i dwiema córkami (A. S. i J. S.) w lokalu mieszkalnym przy ul. N w K. Ponowna weryfikacja uprawnień policjanta wykazała, iż w latach 2012 - 2014 posiadał on uprawnienia do 4, a nie do 5 norm zaludnienia, gdyż córka J. S. zamieszkiwała razem ze swoją matką – A. C. (byłą małżonką policjanta) w innym lokalu mieszkalnym. Natomiast w 2011 r. zainteresowany zamieszkiwał samotnie (bez członków swojej rodziny) w lokalu mieszkalnym przy ul. W w K. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez B. S. odwołania, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i przesłał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Komendant Główny Policji wskazał, że niezbędne jest jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania córki zainteresowanego J. S., posiadania uprawnienia do dodatkowej normy zaludnienia z tytułu zajmowanego stanowiska na dzień 1 stycznia 2011 r. oraz kompleksowe wyjaśnienie treści oświadczeń mieszkaniowych składanych przez B. S. Z dniem 18 lutego 2015 r. B. S. został zwolniony ze służby w Policji co spowodowało, że Komendant Wojewódzki Policji przestał być organem właściwym do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. sprawa została przekazana Komendantowi Miejskiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania strony będącej już emerytem Policji, przy ul. G w K. W wyniku postępowania wyjaśniającego, Komendant Miejski Policji ustalił, że z dniem 1 sierpnia 2010 r. B. S. został mianowany na stanowisko eksperta w 9 grupie zaszeregowania. Tym samym na dzień 1 stycznia 2011 r. posiadał uprawnienia do dodatkowej normy zaludnienia, co oznacza że prawidłowo przyznano i wypłacono równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2011 r. w wysokości 2 norm zaludnienia. Organ ustalił również, że na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca 2010 r. (sygn. akt [...]), miejsce zamieszkania małoletniej J. S. zostało ustalone przy matce – A. C. - S. Dodatkowo B. S. został zobowiązany do płacenia alimentów na córkę każdorazowo do rąk A. C. - S. Ustalenie kontaktów z córką nastąpiło dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w B z dnia 29 lutego 2012 r. (prawomocnym z dniem 26 czerwca 2012 r.). Wyrok ten został następnie częściowo zmieniony przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd ustalił, że osobiste kontakty B. S. z córką J. będą się odbywać w każdy drugi weekend miesiąca parzystego za wyjątkiem miesiąca, w którym przypadają wakacje. Dodatkowo organ I instancji uzyskał wyjaśnienia od A. C., która w piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. stwierdziła, że od dnia 16 czerwca 2010 r. (tj. od dnia rozwodu) córka J. S. zamieszkuje wraz z nią. Od dnia 1 września 2010 r. obie zamieszkują w B, gdzie córka uczęszcza do szkoły. Komendant Miejski Policji pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. poinformował, że na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 stycznia 2013 r. i 1 stycznia 2014 r. J. S. zamieszkiwała w B razem z matką A. C., która jako funkcjonariusz Policji otrzymała za te lata równoważnik za remont lokalu z uwzględnieniem normy zaludnienia na córkę. Organ nie dał wiary twierdzeniom zainteresowanego, że na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 stycznia 2013 r. i 1 stycznia 2014 r. córka J. zamieszkiwała razem z nim, gdyż jak stwierdził B. S. w piśmie z dnia 1 września 2015 r. on sam nie był w stanie stwierdzić, czy dokładnie na dzień 1 stycznia wymienionych lat córka przebywała razem z nim czy ze swoją matką. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192 z późn. zm.), ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego. Organ I instancji uznał więc, że B. S. w oświadczeniach mieszkaniowych złożonych za lata 2012 - 2014 nie poinformował o wystąpieniu zmian w uprawnieniach do liczby przysługujących mu norm zaludnienia, co przyniosło skutek w postaci wypłaty mu równoważnika w wysokości większej o jedną normę zaludnienia od przysługującej. Konsekwencją tego stanu rzeczy, było wydanie przez Komendanta Miejskiego Policji z decyzji nr [...] z dnia [...] 2015 r., w której orzeczono zwrot nienależnie pobranego równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł. Od tej decyzji B. S. wniósł, w przysługującym mu terminie odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący żądał uchylenia tej decyzji w całości, gdyż w jego ocenie organ I instancji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy. Organ drugiej instancji stwierdził, że trudno uznać za prowadzenie gospodarstwa domowego wspólnie z córką J. gdy zamieszkuje ona na stałe w B a kontakty osobiste strony z córką przypadają na co drugi weekend miesiąca parzystego (zgodnie z orzeczeniem sądu rodzinnego). Komendant Wojewódzki Policji nie dopatrzył się żadnych naruszeń przepisów rozpatrywanej sprawie. Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. O Policji, zgodnie z którym policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów. Rozwinięcie i uszczegółowienie postanowień art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 192 z późn. zm.). Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego oraz do liczby norm zaludnienia przysługującym zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego. Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia co otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. W oświadczeniach mieszkaniowych, składanych za lata 2012-2014, a znajdujących się w aktach postępowania, skarżący podawał informacje, że na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 stycznia 2013 r. i 1 stycznia 2014 r. córka J. zamieszkiwała wspólnie z nim. Informacje te są niezgodne z ustaleniami dokonanymi przez Komendanta Miejskiego Policji. Bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że od dnia rozwodu, tj. od dnia 16 czerwca 2010 r. B. S. nie prowadził już wspólnego gospodarstwa domowego z córką J., co zgodnie z art. 89 ustawy o Policji jest warunkiem koniecznym do uznania córki jako członka jego rodziny w rozumieniu ustawy o Policji. Płacenie alimentów na córkę i sporadyczne kontakty osobiste co drugi weekend miesiąca parzystego (a zatem jeden weekend na dwa miesiące) trudno uznać za prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, tym bardziej, że córka J. od 1 września 2010 r. zamieszkuje w B. Tym samym nie jest możliwe przychylenie się do twierdzeń skarżącego, że prowadzi z córką wspólne gospodarstwo domowe. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przez policjanta i członków jego rodziny (żonę i dzieci), charakteryzuje się miedzy innymi: wspólnym pobytem w jednym miejscu, wspólnym przyrządzaniem posiłków, wspólnym opłacaniem rachunków za media, przyczynianiem się do utrzymywania osoby (osób) we wspólnym gospodarstwie, itp. Elementy muszą nosić w sobie cechę trwałości. W omawianej sprawie brak jest jednak właśnie tej cechy trwałości. Kilka dni w roku spędzonych razem, to stanowczo za mało, by uznać córkę policjanta za członka jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Tym samym można bez żadnej wątpliwości stwierdzić, że strona podając informacje o wspólnym zamieszkiwaniu z córką jako członkiem rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji i prowadzeniu z nią wspólnego gospodarstwa domowego, faktycznie wprowadziła organ I instancji w błąd mający kapitalne znaczenie dla przedmiotowego równoważnika. Jak wynika z ustalenia stanu faktycznego, B. S. nie posiadał uprawnień do normy zaludnienia na córkę J. S. w latach 2012 - 2014 r. Zgodnie z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3 ust. 2, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. Nie ulega żadnej wątpliwości, że B. S. w składanych oświadczeniach mieszkaniowych dotyczących równoważnika za remont za lata 2012 - 2014 podał nieprawdziwe dane, gdyż już od dnia 16 czerwca 2010 r. córka J. nie była członkiem jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Stąd też wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł jest obligatoryjne. Organ I instancji prawidłowo zinterpretował więc przepisy prawa i zastosował je w praktyce. Zatem biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania strony, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako prawidłową. B. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie decyzję nr [...] z dnia 24 grudnia 2015 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji znak: [...]. W skardze B. S. zarzuca organom Policji naruszenie przepisów § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz art. 89 pkt 2 ustawy o Policji. Zarzut sprowadza do twierdzenia, że Policja nieprawidłowo uznała, że córka skarżącego nie była członkiem jego rodziny. Twierdzi, że w czasie pobytów w K J. S. zamieszkuje u niego i prowadzą tym samym wspólne gospodarstwo domowe. Podkreśla też, że nieprawidłowe było przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia Komendantowi Miejskiemu Policji, wskutek czego Komendant Wojewódzki Policji stał się organem odwoławczym w postępowaniu, w którym dotychczas stanowił organ pierwszej instancji. Uważa też, że organy Policji dokonały błędnej oceny statusu skarżącego, najpierw będącego funkcjonariuszem a następnie emerytem policyjnym. Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji "podważył" decyzje administracyjne w przedmiocie świadczeń mieszkaniowych. Komendant Wojewódzki Policji zaniechał także rozpatrzenia oświadczenia mieszkaniowego za 2015 r. polegającym na niewydaniu decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał w całości dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tej sprawie Sąd uznał, że skarga skarżącego zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają prawo i to w stopniu istotnym. W ocenie Sądu w sprawie występuje przesłanka uzasadniające unieważnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, jak przy tym trafnie podnosi to skarżący, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., a to uzasadniało stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu na każdym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, a więc przed wszczęciem postępowania i czasie jego prowadzenia aż do chwili wydania aktu kończącego to postępowanie. Przepis ten nakazuje organom przestrzegania swojej właściwości w każdym stadium postępowania. Naruszenie przepisów o właściwości objęte jest sankcją nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W świetle tego przepisu, jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji traktuje się naruszenie właściwości rzeczowej, instancyjnej oraz miejscowej, a więc wszystkich jej rodzajów. Przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, organ z urzędu - jak wcześniej wyjaśniono - musi przestrzegać swojej właściwości. Organ niewłaściwy niej jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Właściwość rzeczowa wynika z przepisów materialnoprawnych oraz tych przepisów ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że skarżący z dniem 18 lutego 2015 r. został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji (akta administracyjne sprawy, karta nr 50). W Komendzie Wojewódzkiej Policji skarżący pełnił służbę od dnia 1 czerwca 2008 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 9). Przedmiotem tej sprawy był zaś zwrot nienależnie pobranego świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2012 - 2014 w łącznej wysokości 424,50 zł. Nie ulega wątpliwości, że to Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznał skarżącemu za 2012 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 5 norm zaludnienia (akta administracyjne sprawy, karta nr 24). Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] przyznał skarżącemu za 2013 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 5 norm zaludnienia (akta administracyjne sprawy, karta nr 27) i Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] przyznał skarżącemu za 2014 r. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozmiarze 5 norm zaludnienia (akta administracyjne sprawy, karta nr 31). Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130), organem właściwym do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest komendant wojewódzki Policji dla komendantów powiatowych (miejskich) Policji oraz policjantów pełniących służbę w komendzie wojewódzkiej Policji. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, organem właściwym do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest komendant powiatowy (rejonowy, miejski) Policji dla policjantów pełniących służbę w komendzie powiatowej (rejonowej, miejskiej) Policji, komisariatach Policji i innych podległych im jednostkach organizacyjnych Policji. Nie ulega wątpliwości, że w czasie wydawania w tej sprawie decyzji przez organ I instancji (w dniu [...] 2015 r.) i organ II instancji – w dniu 24 grudnia 2015 r. skarżący był emerytem policyjnym. W takiej sytuacji właściwość organów wyznacza § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają: 1) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych - organy, o których mowa w § 9 ust. 1, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania emeryta i rencisty; 2) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych, których ostatnim miejscem pełnienia służby było Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Komenda Główna Policji, zamieszkałych w Warszawie - Komendant Główny Policji. Tym samym skoro dla skarżącego jako emeryta policyjnego, który przed przejściem na emeryturę pełnił służbę w komendzie wojewódzkiej Policji, to w zakresie wydawania decyzji o zwrocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego właściwy jest nadal komendant wojewódzki Policji jako organ I instancji. Wynika to wprost z powołanego § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Oznacza to, ze w tej sprawie organem I instancji powinien być Komendant Wojewódzki Policji, a nie Komendant Miejski Policji. Decyzje zostały więc wydane przez niewłaściwe organy. Już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 292/10 orzekł, że organem właściwym do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego odnoszącego się do stosunku prawnego w zakresie spraw mieszkaniowych jest organ właściwy do rozpoznania takiego wniosku, jak w przypadku gdyby został złożony przez funkcjonariusza policji. Sąd to zapatrywanie podziela. Sąd dostrzega sugestię zawartą w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 31 marca 2015 r. dotyczącą właściwego organu w tej sprawie, jednakże taka sugestia ani nie wiązała w tej sprawie organów, ani też nie jest wiążąca dla Sądu. W każdej sprawie organ samodzielnie jest zobowiązany do ustalenia swojej właściwości, chyba że to sąd administracyjny wskaże dany organ jako właściwy i nie zmieni się stan prawny ani stan faktyczny w sprawie. Z art. 6a ust. 1 ustawy o Policji rzeczywiście wynika, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Policji (na obszarze m.st. Warszawy - komendant rejonowy Policji), ale pod warunkiem, że nic innego nie wynika z przepisów prawa. Powołany § 9 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wprowadza tylko na potrzeby postępowań objętych tym rozporządzeniem odmienne zasady wyznaczania właściwości rzeczowej organów Policji. Tym samym w tej sprawie organy Policji winny kierować się przepisami ww. rozporządzenia także w zakresie ustalenia właściwego organu. W przypadku stwierdzenia zaistnienia wady wydania decyzji przez niewłaściwy organ, Sąd ma obowiązek unieważnić taką decyzję i to bez badania jej prawidłowości co do meritum. Jak trafnie podniesiono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2455/07, opub. w LEX 479295, bez względu na trafność rozstrzygnięcia, jeżeli doszło do naruszenia przepisów o właściwości, decyzja jest nieważna. Sąd, w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela to stanowisko, a które jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skoro więc zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 6 października 2015 r. zostały dotknięte wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., Sąd zobligowany był do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło