III SA/Kr 272/17

WyrokWSA w Krakowie2017-09-05

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Hanna Knysiak-Sudyka, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nabył spadek obejmujący udziały w domu jednorodzinnym, można nakazać zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiadany udział nie zaspokajał norm zaludnienia przysługujących jemu i jego rodzinie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjant nie traci prawa do równoważnika, nawet jeśli nabył udziały w domu jednorodzinnym, jeśli te udziały nie zaspokajają norm zaludnienia przysługujących jemu i jego rodzinie (cztery normy dla czteroosobowej rodziny). Zwrot nienależnie pobranego świadczenia może nastąpić dopiero od momentu, gdy policjant uzyskał prawo do lokalu spełniającego te normy.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant R. S., pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od 2005 r. Organy administracji uznały, że od 6 grudnia 2003 r. (po nabyciu spadku po dziadkach) posiadał on udziały w domu jednorodzinnym, które zaspokajały normy zaludnienia, co skutkowało nienależnym pobraniem świadczenia i obowiązkiem zwrotu 40 013,60 zł. Skarżący kwestionował datę nabycia pełnych praw do nieruchomości oraz zasadność żądania zwrotu świadczenia za okres od 2005 r., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 3 stycznia 2017 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z 3 stycznia 2017 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu przez skarżącego R. S. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wypłacanego od 28 września 2005 r. do 31 maja 2015 r., w wysokości 40 013,60 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący pełni służbę w Policji od 16 maja 1994 r. i jest funkcjonariuszem w służbie stałej. Na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Policji z [...] 1998 r. skarżący pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantom posiadającym rodzinę. Skarżący wspólnie z żoną i dwójką dzieci zamieszkuje w S, w domu jednorodzinnym o powierzchni mieszkalnej 59,94 m2, którego właścicielami byli między innymi dziadkowie skarżącego. Ustalono, że 6 listopada 2003 r. zmarła babka skarżącego, natomiast dziadek zmarł 6 grudnia 2003 r. Zgodnie z postanowieniem sądu z 29 września 2004 r. [...], na podstawie testamentu notarialnego z 10 lutego 1999 r. skarżący nabył po dziadkach spadek w całości. W skład tego spadku wchodził udział 2/10 części w ww. domu. Ponadto skarżący wszedł w prawa dziadków do zasiedzenia w 3/10 części opisanej nieruchomości, co potwierdziło postanowienie sądu z 3 lipca 2012 r., [...] o nabyciu przez dziadków skarżącego ww. udziału przez zasiedzenie z dniem 3 lipca 1987 r. Pozostałe 5/10 części nieruchomości skarżący wraz z żoną nabyli 30 marca 2015 r. na podstawie umowy sprzedaży. W dniu 28 września 2015 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W dniu 20 lipca 2016 r. wydana została decyzja o cofnięciu ww. prawa (po odebraniu oświadczenia mieszkaniowego o zmianie warunków mieszkaniowych począwszy od 30 marca 2015 r.), a następnie decyzją z [...] 2016 r. organ I instancji orzekł obowiązek zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, organ I instancji prawidłowo zinterpretował § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2013 r poz.1130 ze zm.), uznając że skarżący nabywając spadek wstąpił w prawa dziadków i tym samym z dniem 6 grudnia 2003 r. uzyskał 5/10 części domu, tj. 29,97 m2 powierzchni mieszkalnej - co zaspokoiło 2 normy zaludnienia, o których mowa w § 6 pkt 4 ww. rozporządzenia. Ponadto uzyskana część domu zaspokajała również 4 normy zaludnienia przysługujące policjantowi. Organ podkreślił, że skarżący nabył pozostałe 5/10 udziału w nieruchomości od osób, które zameldowane były pod innym adresem. Oznaczało to, że skarżący faktycznie miał do dyspozycji cały dom w S, a skoro tak, to powinien był zawiadomić organ o zmianie stanu faktycznego znacznie wcześniej niż w 2015 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego całość praw i obowiązków majątkowych zmarłego przechodzi z chwilą jego śmierci na spadkobierców. Tym samym chybiony był argument skarżącego, że dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o zasiedzeniu 3/10 nieruchomości można było mówić o nabyciu 5/10 domu, a sama utrata prawa do równoważnika za brak lokalu nastąpiła dopiero z chwilą zakupu pozostałych 5/10 części, tj. 30 marca 2015 r. Organ zaznaczył, że decyzja o zwrocie równoważnika nie rozstrzyga o prawie do świadczenia, a jedynie ma na celu wyegzekwowanie nienależnie pobranego świadczenia, stąd też zarzuty dotyczące prawa do swobodnego dysponowania nabytą nieruchomością, skarżący winien był podnieść w odwołaniu od decyzji cofającej uprawnienia do równoważnika. Decyzja o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika miała bowiem charakter deklaratoryjny, a organ badał jedynie czy wystąpiły przesłanki do zwrotu świadczenia. Zdaniem organu odwoławczego również zasadnie organ I instancji zażądał zwrotu świadczenia za 10 lat wstecz - od 28 września 2005 r., tj. dnia wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do równoważnika – wskazując na brzmienie art. 118 Kodeksu cywilnego i informując jednocześnie skarżącego, że art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm.) nie ma zastosowania w sprawie. Organ odwoławczy przyznał, że organ I instancji nie przytoczył sposobu obliczenia kwoty podlegającej zwrotowi, jednakże błąd ten nie powodował, że decyzja nie była merytorycznie zasadna i nie był to błąd na tyle istotny by wyeliminować decyzję z obrotu prawnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji i nieprzeprowadzenie weryfikacji oceny prawnej zgromadzonego materiału dowodowego - podtrzymanie błędnego założenia, że skarżący nabył 6 grudnia 2003 r. dom mieszkalnym w 5/10 częściach, podczas gdy w tej dacie nabył on udział 2/10 części natomiast właścicielem pozostałych udziałów - 3/10 części stał się dopiero na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z 3 lipca 2012 r., które uprawomocniło się 21 sierpnia 2012 r.; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia czy wystąpiły okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego; art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 6 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że 6 grudnia 2003 r. skarżący odziedziczył 5/10 części domu mieszkalnego, którego powierzchnia wyczerpywała dyspozycję § 6 pkt 4 rozporządzenia – po przeliczeniu wynosiła 29,97 m2 podczas, gdy w rzeczywistości skarżący nabywając spadek stał się właścicielem budynku w udziale wynoszącym 2/10 części, którego powierzchnia nie wyczerpywała powierzchni odpowiadającej dwóm normom zaludnienia; art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 6 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do żądania zwrotu pobranego równoważnika od 28 września 2005 r. do 31 maja 2015 r., podczas gdy prawo do poboru świadczenia zostało utracone po nabyciu własności całego budynku mieszkalnego, tj. 30 marca 2015 r.; art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności kiedy skarżący nabył udział w budynku mieszkalnym o powierzchni odpowiadającej dwóm normom zaludnienia; art. 138 § 1 pkt. 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przepisów; art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu zarzutów skarżący ponownie podtrzymał swoje twierdzenia o 3-letnim terminie przedawnienia do żądania zwrotu równoważnika, co miało potwierdzać w przeważającej części orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2009 r., II SA/Wa 107/09). Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty były zasadne. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały w sprawie §6 pkt 4 i §7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Nie można bowiem było wymagać od skarżącego, aby w 2003 r. (tj. 6 grudnia 2003 r.) zgodnie z §5 powołanego rozporządzenia miał obowiązek poinformować o przekroczeniu norm mieszkaniowych tj. o zaistnieniu okoliczności mających wpływ na ustanie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zasadniczo rację miały przy tym organy, że postanowienie o zasiedzeniu 3/10 udziału przez dziadków skarżącego potwierdzało ze skutkiem wstecznym prawa skarżącego do odziedziczonego domu w 5/10 z dniem nabycia spadku. Sąd zaznacza jednak (a ma to znaczenie w sprawie), że podziela i uznaje za własny, pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 lutego 2016 r., III SA/Kr 1470/15 (powołującego w sposób bardzo szeroki orzecznictwo sądów administracyjnych), że w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to policjantowi nie można odmówić równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli lokal znajdujący się w posiadaniu policjanta lub członków jego rodziny nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Podkreślić bowiem trzeba, że posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący miał obowiązek powiadomić o zmianie warunków mieszkaniowych skutkujących utratą prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli doszłoby do nabycia przez niego praw do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) w wielkości odpowiadającej co najmniej normom zaludnienia przewidzianym w rozporządzeniu wykonawczym regulującym zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Skoro skarżący zamieszkiwał z żoną i dwójką dzieci to uprawniony był do lokalu spełniającego cztery normy zaludnienia. Sąd zwraca przy tym uwagę na nietypowość stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie. W znakomitej bowiem większości przypadków data nabycia praw do lokalu mieszkalnego jest tożsama z datą powzięcia wiedzy o tym fakcie – policjant zgodnie z §5 ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. jest przy tym obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że skarżący powinien złożyć takie zawiadomienie już w grudniu 2003 r. z uwagi na fakt, że nabyty w spadku udział w domu jednorodzinnym przekraczał dwie normy zaludnienia, a to z powodu deklaratoryjnego skutku późniejszego stwierdzenia zasiedzenia dodatkowych udziałów w odziedziczonym domu. Sąd jednak zwraca uwagę, że trudno było wymagać, aby skarżący już w 2003 r. zawiadamiał o skutkach zasiedzenia (a więc miał taką wiedzę) skoro sam wniosek o stwierdzenie zasiedzenia złożył 29 czerwca 2011 r. Postępowanie w przedmiocie zasiedzenia w przeciwieństwie do postępowania spadkowego (opartego o proste zasady ustawowe lub dokument testamentu) wymaga przedstawienia dowodów na posiadanie samoistne. Wynik takiego postępowania nigdy więc nie jest pewny. Niezależnie od powyższego Sąd ponownie zauważa, że skoro skarżący uprawniony był otrzymania lokalu spełniającego cztery normy zaludnienia (czteroosobowa rodzina) to nie tracił prawa do równoważnika pieniężnego, nawet gdyby przyjąć, że w grudniu 2003 r. nabył udziały w domu jednorodzinnym odpowiadające dwóm normom zaludnienia. Powyższy pogląd wynika z systemowej wykładni §6 pkt 4 ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Przepis ten formalnie stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się m.in., jeżeli policjant uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada, co najmniej dwóm normom zaludnienia. Niemniej jednak zgodnie z powszechnie aprobowaną wykładnią systemową tego przepisu, skoro zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjantowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego jeżeli posiadany przez niego lokal nie spełnia norm zaludnienia to tym samym, jeżeli zajmowane przez funkcjonariusza mieszkanie niepochodzące z zasobów mieszkaniowych Policji (czyli gdy prawo do lokalu nie zostało w istocie zrealizowane) ma powierzchnię mniejszą od przysługującej, policjantowi służy równoważnik za brak lokalu. Jest to bowiem zastępcza forma realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego (przydzielenia lokalu mieszkalnego w drodze decyzji), to należy mu przyznać i wypłacać określoną sumę pieniędzy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Niewątpliwie bowiem zamiarem ustawodawcy było zapewnienie policjantom prawa do dodatkowych świadczeń związanych z zaspokojeniem ich potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2014 r., I OSK 1053/16). Nie są również zasadne twierdzenia organów, że skarżący uzyskał prawa do przysługujących mu czterech norm zaludnienia przed zawarciem umowy sprzedaży skoro sprzedający (M. i J. K.) nie byli zameldowani w sprzedawanym skarżącemu domu. Zgodnie z §1 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. równoważnik pieniężny nie przysługuje jeśli policjant jest właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego, z zastrzeżeniem pozostałych przepisów o normach zaludnienia (na co Sąd powyżej wskazywał). Z umowy sprzedaży z 30 marca 2015 r. wynika w sposób oczywisty, że przed jej zawarciem skarżący był jedynie współwłaścicielem budynku jednorodzinnego w 5/10 części. Nie miał więc prawa do pozostałych 5/10, a dopuszczenie do ich posiadania nastąpiło dopiero z dniem zawarcia umowy - jak wynika z §4 umowy sprzedaży. Z ustaleń organów wynikało, że 5/10 zajmowanego domu jednorodzinnego odpowiadało 29,97m2 powierzchni, a więc posiadany udział nie spełniał czterech norm zaludnienia. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że regułą jest, że sprzedający nieruchomość (nawet jeżeli w niej poprzednio faktycznie zamieszkiwali) w dacie zawarcia umowy mają inne miejsce zameldowania i faktycznego zamieszkania ponieważ kupujący obawiają się późniejszych problemów z wymeldowaniem i wyprowadzką dotychczasowych właścicieli. Zasadniczo więc adres meldunkowy sprzedających nieruchomość w dacie jej sprzedaży nie może być a priori interpretowany jako potwierdzający wydanie sprzedawanej nieruchomości przed momentem jej sprzedaży. Sąd zwraca również uwagę, że zgodnie z §7 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3 (tj. oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia), mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. Termin złożenia takiego oświadczenia § 5 rozporządzenia określa jako "niezwłoczny", co oznacza, że funkcjonariusz powinien bez zbędnej zwłoki powiadomić o zmianie warunków mieszkaniowych. Sąd podkreśla przy tym, że w istocie nieprecyzyjne przepisy ustawy o Policji powodują, że w sprawach dotyczących nabycia, utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego zwrotu zapadają różne wyroki sądów administracyjnych. Obydwie strony spory powoływały zresztą korzystne dla siebie orzeczenia, co tylko dowodzi, że od lat ustawodawca nie doprowadził do zgodności ustawy o Policji z wzorcami konstytucyjnymi wymagającymi precyzyjnej legislacji i zgodności z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa tj. zasad mających swoje źródło w art. 2 Konstytucji. W ocenie Sądu, nie ma większego znaczenia fakt, że decyzja nr [...] z [...] 2016 r. cofająca prawo do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie została zaskarżona. Jest to bowiem decyzja konstytutywna, co oznacza, że nie wywoływała ona skutków wstecz i nie mogła mieć znaczenia dla oceny, czy pobierany przed jej wydaniem i doręczeniem, równoważnik pieniężny, powinien być zwrócony czy też nie. Za konstytutywnym charakterem tej decyzji przemawia fakt, że stanowi ona wyłącznie podstawę do zaprzestania wypłaty świadczenia, a więc w sposób istotny zmienia dotychczasowy stosunek administracyjnoprawny regulowany poprzednią decyzją przyznającą równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (por. wyrok NSA z 31 marca 2008 r., I OSK 520/07). Skoro w dacie decyzji cofającej prawo do równoważnika pieniężnego (20 lipca 2016 r.) skarżący bezspornie posiadał prawo do lokalu mieszkalnego spełniającego normy zaludnienia (z akt wynika, że skarżący początkowo ustnie poinformował o tym fakcie najpóźniej 29 maja 2015 r. – k. 32 akt mieszkaniowych) to bezcelowym było zaskarżanie decyzji stanowiącej podstawę wstrzymania wypłaty tego świadczenia. Sąd zgadza się również ze skarżącym, że naruszyło zasady instancyjności postępowania wyliczenie szczegółowe co do kwoty zwracanego równoważnika pieniężnego, jakie nastąpiło dopiero w decyzji II instancji. Niemniej jednak skarżący kwestionował jedynie datę początkową utraty prawa do równoważnika, a nie wielkość kwot i sposób ich wyliczenia. Sąd uznał więc, że naruszenie w tym zakresie przepisów procesowych nie miało znaczenia dla sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących przedawnienia, które w związku z wyrażoną w niniejszym wyroku oceną prawną – mają jedynie marginalne znaczenie, należałoby podkreślić, że z powodu braku precyzji ustawodawcy w przypadku przyznania, wypłaty, a także zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, orzecznictwo nie jest jednolite i w niektórych wyrokach uzależnia okres wypłaty lub zwrotu świadczenia od 3-letniego terminu przedawnienia z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Niemniej jednak orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznaje, że ww. termin przedawnienia nie znajduje zastosowania w ogóle w sprawach o przyznanie, cofnięcie uprawnienia lub zwrot równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z tych też powodów niezasadne były twierdzenia skarżącego o zastosowaniu w jego sprawie terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd ma przy tym świadomość, że w orzecznictwie wyrażane są poglądy przeciwne (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2017 r., II SA/Wa 1260/16 i powołane tam orzecznictwo). Na zastosowaną w sprawie wykładnię o braku przedawnienia wskazuje zamieszczenie ww. art. 107 w rozdziale 9 ustawy o Policji, a zatytułowanego: Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów. Znajdujący się również w rozdziale 9 ustawy art. 108 wymienia poszczególne rodzaje świadczeń pieniężnych i nie ma tam równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Tego typu świadczenie zostało bowiem wymienione w art. 92 znajdującym się w rozdziale 8 ustawy o Policji. Tylko w przypadku gdyby art. 107 ustawy o Policji został zawarty w przepisach ogólnych ustawy o Policji to odnosiłby się do przedawnienia wszystkich typów roszczeń pomiędzy funkcjonariuszami policji, a organami. Trzeba też zauważyć, że ze względu na specyfikę konieczności zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego koniecznym byłoby wyraźne ustalenie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji o zwrocie oraz terminu przedawnienia należności podlegającej zwrotowi, która staje się wymagalna dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o zwrocie (takie zresztą było stanowisko organu). Z ustawy o Policji nie wynika, aby decyzja o zwrocie równoważnika przerywała termin przedawnienia tzn. aby termin ten liczył się na nowo. Skoro więc decyzja organu I instancji określała termin przedawnienia na okres 10 lat (na ogólnych zasadach cywilnych, co z kolei może budzić wątpliwości z uwagi na administracyjnoprawny charakter świadczenia, którego obowiązek zwrotu nałożono w drodze decyzji) począwszy od 28 września 2005 r., to uznać należało, że już w momencie wydania decyzji tj. [...] 2016 r., przedawnione były należności za okres od 28 października 2005 r. do 27 października 2006 r. Ustawa o Policji nie zawiera jakichkolwiek przepisów dotyczących przerwy lub zawieszenia terminu przedawnienia, co oznacza, że jeżeli organ II instancji przyjął 10-letni termin przedawnienia powinien zaskarżoną decyzję uchylić w całości i orzec o zwrocie jedynie nieprzedawnionej części świadczenia pieniężnego. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, w szczególności dotyczącą zachowania prawa do równoważnika pieniężnego do czasu uzyskania nabycia udziału w domu jednorodzinnym w wielkości odpowiadającej co najmniej czterem normom zaludnienia. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji nastąpiło zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Powołane przepisy stanowią, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a); Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło