III SA/Kr 299/21
WyrokWSA w Krakowie2021-08-19
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Renata Czeluśniak, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpisanie daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B w dokumencie prawa jazdy, w sytuacji gdy uprawnienie to zostało nabyte bezterminowo przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, jest zgodne z prawem, zwłaszcza gdy wniosek dotyczył jedynie wymiany dokumentu w związku z uzyskaniem nowych uprawnień?Ratio decidendi
Wpisanie daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B w dokumencie prawa jazdy, gdy uprawnienie to zostało nabyte bezterminowo, jest nieprawidłowe. Organ nie miał podstaw do weryfikacji już nadanych uprawnień ani do zmiany decyzji w tym zakresie na podstawie orzeczenia lekarskiego dotyczącego badań w celu nabycia nowych uprawnień. Złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy nie może stanowić podstawy do ponownej weryfikacji posiadanych uprawnień, w tym nabytych bezterminowo, co naruszałoby zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie nowego prawa jazdy w związku z uzyskaniem uprawnień kategorii A. Do wniosku dołączono orzeczenie lekarskie z datą ważności do 19 sierpnia 2034 r. dla wszystkich kategorii. Starosta wpisał w dokumencie prawa jazdy datę ważności do 19 sierpnia 2034 r. dla wszystkich kategorii, w tym dla kategorii B, którą skarżący uzyskał bezterminowo w 1999 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów poprzez ograniczenie terminu ważności uprawnień kategorii B, mimo braku podstaw prawnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi G. K. na czynność Starosty z dnia 30 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie wpisania terminów ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy nr [...] I. stwierdza bezskuteczność czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B; II. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego G. K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie:
Zaskarżoną przez G. K. (zwanego dalej skarżącym) czynnością materioalnotechniczną z dnia 30 października 2019 r. Starosta wpisał w rubryce 11 - "ważne do" - dokumentu prawa jazdy nr [...] - datę ważności dla wszystkich tam wskazanych kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, w tym uprawnienia kat. B - do 19 sierpnia 2034 r.
Powyższa czynność została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wydanie dokumentu prawa jazdy kat. A. We wniosku zaznaczono, że wnioskodawca posiada prawo jazdy kat. B wydane dnia 5 grudnia 2011 r. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr [...], w którym jako termin następnego badania dla wszystkich kategorii wpisano datę 19 sierpnia 2034.
Pismem z dnia 8 listopada 2019 r. (k. 22 akt administracyjnych) skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na czynność z dnia 20 października 2019 r. - "bezpodstawne ograniczenie daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami wg kat B".
Żalący się podał, że w dniu 30 października 2019 r. przyznano mu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A1, A2, A i wydano prawo jazdy, które zostało odebrane w dniu 8 listopada 2019 r. Jako daty uzyskania poszczególnych uprawnień wskazano 19 stycznia 2013 r. dla kat. AM; 30 października 2019 r., dla kat. A1, A2 , A; - 1 lipca 1999 r. dla kat. B1; 27 maja 1999 r. dla kat. B. W polu 11 "ważne do" wpisano dzień 19 sierpnia 2034 r. dla wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami.
Podniósł, że dnia 27 maja 1999 r. uzyskał bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, w związku z tym, w polu 11 dokumentu prawa jazdy powinien zostać umieszczony znak "-" lub puste pole bez wskazania daty ważności uprawnień.
Decyzją z dnia 3 marca 2020 r. (nr [...]), działając na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Kolegium wskazało, że czynność wydania nowego dokumentu prawa jazdy, oprócz wydania prawa jazdy kat. A nie może zostać poddana kontroli instancyjnej w ramach struktury organów administracji publicznej poprzez zaskarżenie jej jako rozstrzygnięcia władczego, określającego konsekwencje prawne wynikające z jakiejś normy prawnej względem konkretnego adresata w konkretnie oznaczonej sprawie, do organu wyższej instancji . Brak jest podstawy prawnej do wydania takiej decyzji. Czynność tę można kwestionować poprzez zaskarżenie jej do sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie w formie decyzji administracyjnej wydawane jest jedynie prawo jazdy kat. A jako, że uprawnienie to zostało najprawdopodobniej uzyskanie po raz pierwszy przez skarżącego. Pozostałe kategorie uprawnień do kierowania pojazdami, którym odpowiadają uzyskane kategorie prawa jazdy są wydawane w formie czynności materialno- technicznej.
Decyzją z dnia 22 maja 2020 r. (znak: [...]), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta orzekł o wydaniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, A1, A2, A, B1, B z terminem ważności do dnia 19 sierpnia 2034 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, podnosząc argument bezpodstawnego, jego zdaniem, ograniczenia daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. B.
Decyzją z dnia 15 października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia 22 maja 2020 r. w części orzekającej o wydaniu prawa jazdy kat. B1, B i umorzyło w tym zakresie postępowanie przed organem
pierwszej instancji.
Pismem z dnia 3 lutego 2021 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Starosty z dnia 30 października 2019 r., polegającą na wydaniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B z terminem ważności do dnia 19 sierpnia 2034 r.
Powyższej czynności skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz w związku z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U.. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) - poprzez wydanie skarżącemu nowego prawa jazdy po uzyskaniu dodatkowych uprawnień z wpisaną w rubryce 11 datą ważności uprawnień dotyczących kat. B, w sytuacji gdy skarżący nabył uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B bezterminowo przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami;
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego skutkujące przyjęciem, że posiadane przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B zostały ograniczone czasowo w związku z wydaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 19 sierpnia 2019 r.;
- art. 6 i 8 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy z naruszeniem zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej poprzez bezprawne ograniczenie nabytych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. B.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przedbieg postępowania od momentu złożenia wniosku z dnia 19 sierpnia 2019 r. do dnia złożenia przedmiotowej skargi, następnie doprecyzował zarzuty skargi.
Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie organ postąpił wbrew treści art. 18 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz wbrew treści § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U.. z 2016 r., poz. 231 ze zm.). Organ bowiem na wniosek skarżącego, dotyczący wydania dokumentu potwierdzającego uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, a co za tym idzie wydania również dokumentu prawa jazdy z aktualnymi danymi w zakresie posiadanych uprzednio uprawnień, wydał dokument ograniczając termin ważności uprawnień w zakresie kat. B. Tym samym organ w sposób istotny ograniczył nabyte bezterminowo przez skarżącego prawo do kierowania pojazdami kat. B, pomimo braku jakiejkolwiek podstawy prawnej do takiego działania.
Jak wynika z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U.. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) - "W przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-"jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo".
Tym samym organ rozpoznając wniosek o wydanie dokumentu prawa jazdy, potwierdzającego uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami kat A, nie był w żaden sposób uprawniony do zmiany terminu ważności uprawnień dotyczących kat. B. W dotychczasowym orzecznictwie wskazano bowiem, że z treści art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wynika, iż dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabytego przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 897/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 270/15).
Skarżący podniósł, że uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B uzyskał bezterminowo w 1999 r. a więc przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, do której odnosi się treść regulacji § 29 ust. 1 wskazanego rozporządzenia. Skarżący składając wniosek o wydanie dokumentu prawa jazdy z dnia 19 sierpnia 2019 r. wyraźnie zaznaczył, że dotyczy on uzyskanych uprawnień w kat. A, wskazując również, że posiada już uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. Wniosek skarżącego nie dotyczył posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, a organ w sposób nieuprawniony rozszerzył zakres wniosku, kierując się nie jego treścią, a treścią orzeczenia lekarskiego. Istotne jest, że skarżący nie miał wpływu na zakres orzeczenia lekarskiego, które w swej treści odnosi się również do innych kategorii pojazdów, co do których skarżący nie posiada uprawnień.
Na podstawie wniosku skarżącego z dnia 19 sierpnia 2019 r. organ nie był w żaden sposób uprawniony do ponownej weryfikacji uprawnień w kat. B i nie mógł na podstawie wydanego orzeczenia lekarskiego zmienić decyzji w zakresie nabytych uprzednio praw.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.
Podał, że zgodnie z zapisem art. 13 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym, że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt. 2 lit. a.
Dodatkowo zapis zawarty w § 10 ust. 3 pkt. 10 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U z 2016 r., poz. 231 ze zm.) stanowi, że :
- data ważności uprawnienia - jest to najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kat. AM, Al, A2, B1, B, B+E, T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności z zastrzeżeniem ust. 4. oraz art. 13 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy, przy czym w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B 1, B, B+E, i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim ; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kat. C1, C1+E, C, CE, D1, D, D1E, DE z zastrzeżeniem lit. b - f.
Ponadto stosownie do § 10 ust. 3 pkt. 4 ww. rozporządzenia data ważności prawa jazdy (blankietu) to najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy.
Zdaniem organu, na podstawie wskazanych powyżej przepisów oraz w oparciu o złożony wniosek i przedłożone przez skarżącego orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 19 sierpnia 2019 r. w którym data ponownego badania lekarskiego dla kat. AM, A1, A2, A, B1, B została określona na dzień 19 sierpnia 2034 r. Starosta wydając decyzję w dniu 30 października 2019 r. nr [...] (nr druku seria [...]) prawidłowo określił dla wszystkich kategorii prawa jazdy datę ważności uprawnień na dzień 19 sierpnia 2034 r. Co więcej, lekarz uprawniony do badań kierowców miał możliwość wydania orzeczenia lekarskiego, w którym ważności kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E , T byłaby określona bezterminowo. Skutkowałoby to wydaniem prawa jazdy kat. B zgodnie z wolą skarżącego, natomiast kat. A - na okres wynikający z cytowanych przepisów ustawy, tj. 15 lat.
Biorąc po uwagę fakt posiadania w aktach orzeczenia lekarskiego, w którym data ponownego badania lekarskiego również dla kat. B prawa jazdy została określona na dzień 19 sierpnia 2034 r., organ wydając skarżącemu decyzję z dnia 30 października 2019 r. prawidłowo określił ważność wszystkich uprawnień na dzień 19 sierpnia 2034 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ czynność organu polegająca na wpisie daty ważności uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy skarżącego, była nieprawidłowa.
Odnośnie formy załatwienia wniosku skarżącego o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, to stanowisko sądów administracyjnych w tym przedmiocie jest jednolite - wymiana dokumentu prawa jazdy realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności - skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13).
W niniejszej sprawie skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A. Łącznie z wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2019 r. skarżący złożył wymagane przez art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, orzeczenie lekarskie z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr [...], w którym jako termin następnego badania dla wszystkich kategorii do kierowania pojazdami, w tym także kat. B, wpisano datę 19 sierpnia 2034.
Wskazać należy, że dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami). Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Uprawnienie do kierowania pojazdem jest natomiast prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniające do kierowania danego rodzaju pojazdem. Skarżący posiada już uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B, (które to uprawnienie uzyskał 27 maja 1999 r., a dokument prawa jazdy został mu wydany dnia 5 grudnia 2011 r.) ważne bezterminowo.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami: "Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia". Z kolei zgodnie z ust. 2 pkt 2 ww. przepisu "na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych".
Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami.
W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że prawo jazdy wydane skarżącemu posiada prawidłowy zapis w rubryce 11, bowiem wniosek skarżącego obligował go do zastosowania regulacji zawartej w § 10 ust. 3 pkt 10
lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231). Jak podał, to z orzeczenia lekarskiego z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr [...] wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B została określona na dzień 19 sierpnia 2034 r.
Zdaniem Sądu stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.). Zwrócić bowiem należy uwagę, że przepis ten ewidentnie rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2 ww. przepisu według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.), nie może być dłuższa niż 15 lat.
Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia.
Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (zobacz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 897/13, Lex nr 1424454).
Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z załącznika nr 1 wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b "datę ważności prawa jazdy", a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się "datę ważności uprawnienia".
Przepisem na który powołuje się organ i według niego jest podstawą do ograniczenia posiadanego przez skarżącego bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami dla wszystkich kategorii jest § 10 ust. 3 pkt. 10 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.).
Treść tego przepisu jest następująca:
"data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym:
a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f"
Zgodnie zaś z § 10 ust 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) "dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego."
Podstawą wydania orzeczenia lekarskiego z dnia 19 sierpnia 2019 r. był art. 75 ust 1 pkt. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Organ uznał więc, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego z dnia 19 sierpnia 2019 r. wynika, że termin następnych badań określony został na dzień 19 sierpnia 2034 r., to mając na względzie przywołane przepisy jako datę ważności pozostałych uprawnień również należało wpisać datę z tego orzeczenia.
Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść wniosku skarżącego, regulację wynikającą z art. 18 ustawy o kierujących pojazdami oraz brzmienie ww. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) ww. stanowisko należało uznać za całkowicie nieuprawnione. Po pierwsze, w aktach administracyjnych (k-1) znajduje się "świadectwo lekarskie" z dnia 19 marca 1999 r. wydane skarżącemu bezterminowo w zakresie uprawnienia kat. B. Po drugie, organ nie miał podstaw do dokonywania w przypadku uprawnień kat. B weryfikacji już nadanych uprawnień ani w szczególności nie mógł z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 ustawy o kierujących pojazdami stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, a ponadto podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2021 r., poz. 735 (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 5/05, Lex nr 265767).
Tymczasem z wydanego blankietu prawa jazdy wynika, że organ ograniczył terminowo posiadane przez skarżącego bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B chociaż czynność taka nie miała żadnych podstaw faktycznych i prawnych. Doszło przez to do naruszenia art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.).
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić powyższe rozważania oraz przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a.
Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) stwierdził bezskuteczność wpisu daty ważności uprawnień kat. B, w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...] z dnia 30 października 2019 r., orzekając, jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku. Na koszty te składały się: wpis od skargi w wysokości 200 zł, oplata za czynności radcy prawnego w wysokości 480 zł, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1, lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r,. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz opłata za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł.; co daje razem kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło