III SA/Kr 325/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-06-13

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fundacja w likwidacji, która wykazała brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, powinna zostać zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Fundacja w likwidacji, która wykazała brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz niezdolność do zaspokojenia zobowiązań, powinna zostać zwolniona z tych kosztów. Sąd uznał, że sytuacja strony skarżącej daje podstawę do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ strona wykazała stosownymi dokumentami źródłowymi, iż nie posiada obecnie wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Fundacja A w likwidacji złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kuratora Oświaty. Fundacja wykazała znaczną stratę finansową, brak środków na koncie oraz wysokie zobowiązania. Mimo otrzymania dotacji w przeszłości, koszty działalności przekroczyły dochody, co doprowadziło do likwidacji. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów, które potwierdziły trudną sytuację finansową fundacji.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji A z siedzibą w P w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji A z siedzibą w P w likwidacji na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 10 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: zwolnić stronę skarżącą od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy Fundacja A z siedzibą w P w likwidacji domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość środków finansowych określiła na kwotę 0,00 zł, wartości środków trwałych oszacowała na 0,00 zł, a w rubryce przeznaczonej na określenie wartości zysku lub start za ostatni rok obrotowy według bilansu wpisała stratę w wysokości 104.030,71 zł. Zakreśliła rubrykę dotyczącą rachunków bankowych. Uzasadniając swoje starania, podniosła, jakoby w ubiegłym roku została bezprawnie pozbawiona budynku szkoły co skutkowało natychmiastowym rozwiązaniem tejże, to zaś wiązało się z utratą zdolności do otrzymania dotacji. W ej sytuacji w dniu 31.12.2016 r. podjęto decyzję o likwidacji fundacji z powodu wyczerpania środków potrzebnych do realizacji celów statutowych. Sąd rejestrowy miał przyjąć ten wniosek i podjąć decyzję o likwidacji fundacji. Zadeklarowała brak środków w kasie. Zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego oszacowała na 67.400,00 zł, pozostałe zaś zobowiązania na 34.070,46 zł. Wniosek został podpisany przez likwidatora. Zarządzeniem z dnia 12 maja 2017 r. wezwano stronę skarżącą o złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na doręczone wezwanie strona skarżąca poinformowała o wysokości dotacji która otrzymała z Urzędu Miasta T sięgającej kwoty 955.487,74 zł na prowadzenie szkół, kosztach tej działalności sięgających kwoty 1.062.155,36 zł. Wyjaśniła, że do listopada ubiegłego roku zatrudniała 28 osób przy czym łączna kwota wypłaconych wynagrodzeń sięgnęła kwoty 705.779,20 zł. Oświadczyła, że członkowie Rady Fundacji nie pobierali wynagrodzenia. Wydatki na umowy zlecenia wyniosły 18.950,46 zł. Fundacja nie udzielała pożyczek, ani nie nabywała akcji, udziałów, obligacji. Na dzień zakończenia likwidacji fundacja nie posiada żadnych aktywów a jej zobowiązania wynoszą 104.030,71 zł. Likwidacja jest pokrywana ze środków własnych, likwidator swoją funkcję pełni społecznie i nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Do takich wyjaśnień dołączono sprawozdanie z likwidacji fundacji. Z okazanych dokumentów wynika, że uchwałą nr 1 z dnia 31.12.2016 r. Rada Fundacji podjęła decyzję o rozpoczęciu likwidacji fundacji. Likwidator przeprowadził inwentaryzację majątku, która wykazała że fundacja nie posiada żadnego majątku ani środków pieniężnych. Zamknięto dwa rachunki bankowe w Banku [...] z znajdującą się tam kwotę 483,93 zł przekazano na zaspokojenie zobowiązań wobec biura rachunkowego. Księgi rachunkowe zamknięto i zarchiwizowano. Pozostałe dokumenty również zarchiwizowano. W dniu 2.03.2017 podano do publicznej wiadomości o likwidacji fundacji oraz wezwano wierzycieli do ujawnienia swoich roszczeń. W trakcie likwidacji chciano zaspokoić wierzycieli lecz ze względu na brak środków nie było to możliwe. Zobowiązania wobec pracowników wynoszą 34.993,12, zł zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego 55.107,61 zł, zobowiązania wobec dostawców 13.418,10 zł, pozostałe zobowiązania 511,88 zł. Ogółem zobowiązania likwidowanej fundacji sumują się na dzień 10.03.2017 r. do kwoty 104.030,71 zł. Ujawniono wykaz spraw sądowych nie zakończonych oraz bilans likwidacyjny. Z urzędu stwierdza się, że w rubryce 1 w Dziale 6 pobranej z CENTRALNEJ INFORMACJI KRAJOWEGO REJSTRU SĄDOWEGO Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu Z REJSTRU STOWARZYSZEŃ, INNYCH ORGANIZACJI SPOŁECZNYCH I ZAWODOWYCH, FUNDACJI ORAZ SAMODZIELNYCH PUBLICZNYCH ZAKLADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ dot. "Fundacji A z siedzibą w P" numer KRS: [...] widnieje informacja o otwarciu likwidacji. Ujawnione zostały również dane likwidatora. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Sąd może a nie musi przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r., sygn. akt I GZ 384/12). Biorąc pod uwagę przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku oraz dodatkowych wyjaśnieniach okoliczności stwierdzić należy, iż sytuacja strony skarżącej daje podstawę do przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie, gdyż strona wykazała stosowymi dokumentami źródłowymi, że nie ma obecnie dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na dzień zakończenia likwidacji, fundacja nie posiada bowiem żadnych aktywów a zobowiązania których nie była w stanie zaspokoić w trakcie likwidacji sięgają kwoty 104.030,71 zł. Likwidator swoją funkcję pełni społecznie i nie pobiera żadnego wynagrodzenia. W związku z powyższym na podstawie art. 241, art.244§1, art.245 § 3 art. 246§2 pkt. 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło