III SA/Kr 326/14
WyrokWSA w Krakowie2014-04-01
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Grażyna Danielec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wpisania użytku leśnego (LsV) w miejsce użytku zadrzewionego i zakrzewionego (LzV) w operacie ewidencji gruntów, pomimo istnienia w przeszłości wpisów wskazujących na użytek leśny oraz rzeczywistego stanu terenu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że aktualne dane w ewidencji gruntów dotyczące działki nr [...] (użytek LzV) są zgodne z materiałami źródłowymi, które stanowią podstawę prowadzenia ewidencji. Pomimo wadliwego zawiadomienia skarżącej o zmianie w ewidencji, zgodność z dokumentami źródłowymi i zasada aktualności ewidencji przemawiają za utrzymaniem obecnego zapisu, a przedstawione przez skarżącą dowody (wypisy z rejestru, nakazy płatnicze) nie mogły stanowić podstawy do zmiany danych ewidencyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca D. C. wniosła o wpisanie w operacie ewidencji gruntów dla działki nr [...] użytku LsV w miejsce użytku LzV. Starosta odmówił wpisania, wskazując, że materiały źródłowe (mapa klasyfikacyjna, operat pomiarowy) z lat 1983-1987 wskazują na użytek LzV. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz niezgodność wpisu z rzeczywistym stanem terenu, na którym rośnie las. WSA w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.
Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 K.p.a. - po rozpatrzeniu wniosków D. C. z dnia 26 kwietnia i 7 maja 2010 r. - odmówił wpisania w działce nr [...] w części opisowej operatu ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego S jednostki ewidencyjnej Miasto G użytku LsV o powierzchni 0,0400 ha w miejsce użytku LzV o pow. 0,0400 ha.
W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku zwrócono się o wpisanie użytku LsV w miejsce użytku LzV, w działce nr [...].
W toku postępowania wszczętego powyższym wnioskiem organ wyjaśnił pismem z dnia 5 maja 2010 r., że w wyniku zaistniałej omyłki, w rejestrze gruntów wpisano użytek LsV zamiast użytku LzV. Błąd ten został powielony przy zakładaniu komputerowej bazy danych ewidencji gruntów i budynków. Działka nr [...] powstała w trakcie odnowy operatu ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego S jednostki ewidencyjnej Miasto G (operat ewidencji gruntów ogłoszony obwieszczeniem Wojewody Dz.Urz. Województwa nr [...] poz. [...] z dnia 17 lutego 1984 r.). Decyzją z dnia 28 marca 1987 r., nr [...] została zatwierdzona gleboznawcza klasyfikacja gruntów miasta G - S (teren przyłączony do miasta). Od tej chwili w zakresie granic działki nr [...], jej powierzchni oraz użytków gruntowych nie nastąpiły żadne zmiany. W materiałach źródłowych, tj. mapie klasyfikacyjnej w skali 1:2000, pierworysie mapy ewidencji gruntów oraz matrycy mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 wykazany jest między innymi użytek LzV a nie użytek "las". Zgodnie z mapą klasyfikacji gruntów w działce [...] w ogóle nie występuje użytek "las". W tych okolicznościach Starosta uznał, że brak było podstaw wpisania użytku Ls w działce nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. C., zarzucając, że odmowa wprowadzenia wnioskowanej zmiany w ewidencji była bezzasadna.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 27 września 2010 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył i podtrzymał ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące założenia operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu S, miasto G, oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów miasta G obręb S. Podał, że gleboznawczą klasyfikację gruntów miasta G obręb S (teren przyłączony) przeprowadzono w 1983 r. Wyniki klasyfikacji (mapa i protokół) zostały wyłożone do wglądu zainteresowanym w okresie od 17 do 24 czerwca 1984 r. Decyzję zatwierdzającą tę klasyfikację wydał Urząd Miejski w dniu 28 marca 1987 r. Do wiadomości zainteresowanym została wyłożona w dniach od dnia 1 do 14 kwietnia 1987 r., a zatem z dniem 15 kwietnia 1987 r. stała się prawomocna. Z materiałów źródłowych, tj. mapy klasyfikacyjnej w skali 1:2000 oraz pierworysu i matrycy mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, protokołu obliczeń powierzchni użytków w trakcie zakładania nowej ewidencji gruntów w G - S przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne-Kartograficzne, Zakład Terenowy w N L.ks. rob. [...] znajdującego się w operacie pomiarowym włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego za nr [...] wynika, że na działce nr [...] posiadającej powierzchnię ogólną 0,3562 ha, występują następujące użytki gruntowe i klasy: LzV - pow. 0,0400 ha, PsV- pow. 0,1601 ha i B/PslV- pow. 0,1561 ha.
Organ odwoławczy ustalił, że w trakcie zakładania komputerowej bazy danych ewidencji gruntów i budynków dla obrębu S miasto G został popełniony błąd polegający na tym, że jeden z użytków występujących w działce nr [...] został mylnie wpisany jako użytek "Ls" zamiast "Lz". Starosta po stwierdzeniu tej rozbieżności na podstawie materiałów źródłowych tj.: mapy klasyfikacyjnej w skali 1:2000, kopii protokołu obliczeń powierzchni użytków oraz dotychczasowego rejestru gruntowego, dokonał sprostowania wpisując prawidłowy użytek "Lz" w miejsce błędnie wpisanego "Ls". O fakcie tym nie powiadomiono właściciela działki, co było oczywiście nieprawidłowym działaniem Starosty. Ponieważ jednak przedmiotowe postępowanie odwoławcze dotyczyło decyzji Starosty z dnia [...] 2010 r., wydanej w przedmiocie zmiany użytku gruntowego w działce nr [...] aktualnie występującego, dlatego organ odwoławczy skupił się wyłącznie na rozpatrzeniu zasadności odmówienia dokonania zmiany użytku gruntowego z "Lz" na "Ls" w działce nr [...] obręb S, miasto G.
Wnioskodawczyni do wniosku o dokonanie zmiany dołączyła niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wypisów z rejestru gruntów z daty 17 sierpnia 1995 r. (w działce nr [...] występuje "Ls"), z daty 29 maja 2003 r. (w działce nr [...] występuje "Ls") i z daty 26 kwietnia 2010 r. (w działce nr [...] występuje "Lz"), zaś przedłożone dokumenty były niewystarczające do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, lecz świadczyły o tym, że w zakresie użytków gruntowych w działce nr [...] występowały nieprawidłowości. W związku z tym organ odwoławczy przeanalizował wszystkie dokumenty dotyczące działki nr [...] od założenia ewidencji gruntów i budynków, tj. od 1983 roku. Z analizy tej wynikało, że w zakresie użytku gruntowego "Lz" w działce nr [...] były popełnione błędy. Już na samym początku w rejestrze gruntowym pisanym ręcznie został mylnie przepisany użytek z protokołu obliczeń - zamiast "Lz" wpisano "Ls" (jedn. rej. Nr [...]), później został skreślony i poprawiony na "Lz". W jednostce rejestrowej nr [...], do której w 1995 r. została działka nr [...] przeniesiona, występuje użytek "Lz" (rejestr pisany ręcznie). Aktualnie zaś w ewidencji gruntów i budynków w działce [...] występuje użytek "Lz" (wydruk z komputerowej bazy danych z dnia 20 września 2010). Na mapie klasyfikacyjnej, oraz na mapie ewidencji gruntów i budynków tak na pierworysie jak i matrycy w działce nr [...] występuje użytek "Lz". Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że brak było przesłanek do zmiany użytku "Lz" występującego w działce nr [...] na użytek "Ls". Zdaniem organu odwoławczego strona nie potwierdziła swoich żądań dotyczących zmiany użytku gruntowego z "Lz" na "Ls" stosowną dokumentacją zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych, natomiast postępowanie administracyjne przeprowadzone przez Starostę, w trakcie którego dokonano analizy materiałów źródłowych wykazało, że w komputerowej bazie danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] prawidłowo powinien występować użytek "Lz", a nie "Ls".
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2010 r., znak: [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie dokładnych terminów i okoliczności, w jakich doszło do rzekomo błędnego wpisu oraz w jakich dokonano rzekomego sprostowania, czyli zmiany wpisu. Skarżąca wskazała, że jeszcze w ewidencji gruntów w 2003 r. przedmiotowy teren figurował jako "Ls". Ponadto organy nie ustaliły, jaki zapis klasyfikujący ten grunt jest prawidłowy i zgodny z rzeczywistością.
Skarżąca zarzuciła, że organy błędnie przyjęły, że skarżąca żądała zmiany klasyfikacji gruntu, przez co naruszyły przepisy kpa oraz § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wyjaśniła, że żądała tylko sprostowania i wyjaśnienia dokonanej zmiany wpisu w ewidencji oraz ustalenia prawidłowego zaklasyfikowania przedmiotowego gruntu jako leśnego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Podkreśliła, że na tym terenie rośnie faktycznie las, który znajduje się od strony zachodniej działki i składa się z 32 potężnych drzew starodrzewu. Ponadto skarżąca powołała się na nakazy płatnicze dotyczące tego terenu za okres 1994-1995 oraz wypisy z rejestru gruntów, gdzie również jest on określony jako "Ls". Skarżąca zarzuciła, że wpisanie w ewidencji symbolu "Lz" w miejsce "Ls" nastąpiło bez wydania decyzji, bez sporządzenia mapy i bez powiadomienia właścicieli, co jest działaniem bezprawnym i bezpodstawnym. Podkreśliła, że przez tak długi okres w ewidencji gruntów widniał zapis "Ls", który był zgodny ze stanem rzeczywistym, zatem jakiekolwiek zmiany w klasyfikacji tego gruntu winny być przeprowadzone zgodnie z procedurą i zakończone wydaniem decyzji. Ponadto w skardze podniesiono, że na mapie geodezyjnej w miejsce lasu nie wprowadzono nawet terenu zakrzewionego. Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 237/11 oddalił skargę D. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 r., I OSK 1411/12, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 237/11 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów, w punkcie 1 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; w punkcie 2 orzekł o kosztach postepowania zasądza kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z akt sprawy wynika, że organ administracji - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustanowił w dniu 24 lutego 2011 r. pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. R. do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie ze skargi D. C. na jego decyzję dnia 27 września 2010 r., nr [...] (karta 30). Odpowiedź na skargę została sporządzona przez pełnomocnika organu, który wskazał adres do doręczeń: " Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru Prawnego i Kontroli Samodzielne Stanowisko Pracy w N, ul. J" (karta 19). Oryginał pełnomocnictwa został złożony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 8 marca 2011 r. (karta 29). Z tych akt sprawy wynika również, że zgodnie z zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy na dzień 19 stycznia 2012 r. wydanym w dniu 15 listopada 2011 r., o terminie miał być zawiadomiony pełnomocnik organu lecz nazwisko radcy prawnego zostało skreślone i w jego miejsce został wpisany do zawiadomienia organ (karta 35). W związku z powyższym zawiadomienie o rozprawie zostało wysłane Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na adres K, ul. B. Przesyłka została doręczona w dniu 24 listopada 2011 r. do Kancelarii Urzędu Wojewódzkiego i pokwitowana przystawieniem pieczęci bez podpisania odbioru przesyłki, z adnotacją doręczyciela, że została doręczona pracownikowi, którego nazwisko zostało odnotowane nieczytelnie. Sąd pierwszej instancji w protokole rozprawy z dnia 19 stycznia 2012 r. odnotował, że przesyłka została doręczona organowi - Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Natomiast pominął również okoliczność, że zawiadomienie o rozprawie nie zostało wysłane do pełnomocnika organu (art. 65 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji taką osobą upoważnioną był pełnomocnik organu A. R. Mimo braku prawidłowego zawiadomienia organu o terminie rozprawy, Sąd zamknął rozprawę i wydał wyrok. Tym samym, naruszając przepisy o postępowaniu a to: art. 34, art. 65 § 5, art. 91 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozbawił stronę możliwości działania. Ponadto identyczne błędy popełniono w postępowaniu międzyinstncyjnym. Wszystkie doręczenia przesyłek sądowych, jakich dokonywał Sąd pierwszej instancji organowi, NSA uznał za wadliwe, zatem strona ta nie miała w pełni możliwości oceny stanu procesowego sprawy, a co zatem idzie prawidłowego działania w sprawie i obrony swoich praw. Przede wszystkim nie zawiadomiono strony o rozprawie, po zamknięciu której wydano wyrok, ale również nie doręczono jej odpisu skargi kasacyjnej - art. 179 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uniemożliwiając wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
NSA stwierdził, że skutkiem zaistniałego uchybienia przed Sądem pierwszej instancji jest nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz konieczność uchylenia z tej przyczyny zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz .1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2010 r., znak: [...] o odmowie wpisania w działce nr [...] w części opisowej operatu ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego S jednostki ewidencyjnej Miasto G użytku LsV o powierzchni 0,0400 ha w miejsce użytku LzV o pow. 0,0400 ha.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz,. 2027 ze zm.), zgodnie z którym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, a także na podstawie § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.). Zgodnie z § 45 ust. 1 cytowanego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Z kolei § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 3a ustawy wynika, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, przy czym grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów, a ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach.
Informacje powyższe zawiera operat ewidencyjny, który składa się z: 1) prowadzonej w systemie teleinformatycznym bazy danych, oraz 2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (art. 24 ust. 1 ustawy).
Zawarte w ewidencji dane podlegają aktualizacji w dwojaki sposób: 1) w trybie czynności materialno-technicznej z urzędu (§ 46 ust. 2 rozporządzenia, lub na wniosek zobowiązanego - art. 22 ust. 2 i 3 ustawy), 2) w drodze decyzji administracyjnej kończącej postępowanie wszczęte w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia, przy czym decyzja może mieć charakter merytoryczny, tj. rozstrzygać o wprowadzeniu zmiany lub odmowie jej uwidocznienia, bądź proceduralny - w przypadku umorzenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie. Oznacza to, że postępowanie w sprawie zmiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów, których interesu prawnego dotyczy postępowanie w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych.
Istotne dla sprawy jest spostrzeżenie, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. zasada utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (przepisy Rozdziału 3 rozporządzenia). Jak podkreślono w orzecznictwie "aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt: III SA/Kr 237/11, zgodnie z którym zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wynikające z ustawy i rozporządzenia nie stanowią wystarczającej gwarancji wykluczającej możliwość istnienia w rejestrze i wpisów niedopuszczalnych, bezprawnych lub błędnych. Wpis błędny, to wpis niezgodny z treścią dokumentu urzędowego stanowiącego jego podstawę, lub wpis niezgodny ze złożonym wnioskiem. Wadliwość taka może być wadliwością nieistotną, możliwą do usunięcia w przewidzianym w postępowaniu administracyjnym postępowaniu rektyfikacyjnym, lub istotną, wymagająca wydania decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (tak. D. Felcenloben, Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gali, Wyd. l , 2009 r., str. 88 i nast.). W sytuacji zatem, kiedy uwidoczniony w katastrze nieruchomości wpis jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy winien podjąć niezwłocznie czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości, z urzędu lub na wniosek strony, stosując w tym zakresie odpowiednio przepisy k.p.a. Usunięcie wad nieistotnych wpisów w rejestrze w wyniku sprostowania może dotyczyć: błędów pisarskich, błędów rachunkowych, innych oczywistych omyłek (tak D. Felcenloben, op. cit., także wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r. II SA 566/99, Lex nr 46217). O zmianie takiej organ prowadzący ewidencję powinien poinformować podmioty wymienione w § 49 ust. 1 rozporządzenia, a także osoby, których wpis dotyczył.
Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę między innymi planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Wobec tego wpisy w ewidencji mają istotne znaczenie dla praw właścicieli objętych nią gruntów. Nie jest zatem dopuszczalna literalna wykładnia przepisu § 49 rozporządzenia, wyłączająca informowanie właściciela gruntu o dokonanej przez organ z urzędu, w ramach aktualizacji ewidencji, zmianie danych lub oznaczeń dotyczących jego nieruchomości. Wprawdzie § 49 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia istotnie przewiduje zawiadomienie o dokonanych zmianach osób i jednostek organizacyjnych, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona, ale przepis ten interpretowany w zgodzie z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) musi być rozumiany w ten sposób, że również osoby, które byłyby uprawnione do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji, określone w § 10 i 11 w związku z § 46 ust. 1 rozporządzenia (właściciele i użytkownicy wieczyści), powinny być informowane o dokonanych zmianach także wówczas, gdy właściwy organ działał z urzędu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2009 r., III SA/Gd 417/09, LEX nr 583231).
Wniosek skarżącej dotyczył sprostowania bezprawnej zdaniem skarżącej zmiany dokonanej przez organ bez wiedzy skarżącej, bez istnienia ku temu stosownej dokumentacji, oraz bez wniosku skarżącej, zatem aktualizacji operatu ewidencji w części opisowej. Zdaniem skarżącej, w miejsce użytku "LzV" opisującego rodzaj użytków część działki nr [...] o pow. 0, 0400 ha winien figurować użytek "LsV", a uzasadnieniem tej zmiany miał być fakt, że w wypisach z rejestru gruntów z lat 1995 i 2003 figuruje użytek "LsV", oraz okoliczność, że określenie spornego fragmentu działki o pow. 0,0400 ha jako "LsV" odpowiada stanowi rzeczywistemu.
W sytuacji, gdy wnioskodawca, którego nie poinformowano o dokonanych zmianach w ewidencji gruntów, po uzyskaniu informacji o tej zmianie występuje z wnioskiem o przywrócenie oznaczenia działki w ewidencji poprzednimi symbolami (prawidłowymi w ocenie wnioskodawcy) rolą organu jest szczegółowe poinformowanie wnioskodawcy o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), aby strona po raz kolejny nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W niniejszej sprawie działania takie podjęto, o czym świadczy protokół rozprawy z dnia 7 czerwca 2010 r. (k. 14). Okoliczność, że pełnomocnik wnioskodawczyni opuściła rozprawę przed jej zakończeniem uniemożliwiając organowi dalsze wyjaśnienia, nie daje podstaw do zarzucenia organowi nieprawidłowego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.
W kontekście stanowiska prezentowanego przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego i dotychczasowego postępowania sądowoadministracyjnego wskazać należy na treść § 67 rozporządzenia, zgodnie z którym użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na poszczególne grupy, tj.: użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane, użytki ekologiczne, nieużytki, grunty pod wodami i tereny różne. § 68 rozporządzenia dotyczy podziału poszczególnych użytków gruntowych, wyszczególnionych w § 67 na szczegółowe kategorie, oznaczone wskazanymi tam symbolami. Zgodnie z § 68 ust. 2, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na :1) lasy oznaczone symbolem Ls, 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem - Lz, lub w przypadku zadrzewień śródpolnych, zaistniałych na gruntach objętych klasyfikacją gleboznawczą - symbolem złożonym z liter "Lz" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, np. Lz-R, Lz-Ł, Lz-Ps. Rozróżnienie rodzaju użytków gruntowych odbywa się na podstawie przypisania elementów charakterystycznych dla danego rodzaju użytków, a elementy te określa Załącznik Nr 6 do rozporządzenia. Zgodnie z punktem 1 tego załącznika, zatytułowanego : "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm.) Zaliczenie gruntów do gruntów leśnych prowadzi się więc z uwzględnieniem art. 3 tej ustawy. W świetle tego przepisu lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym- lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Uwzględniając przedstawione wyżej uwagi dotyczące zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, oraz prostowania w zapisach ewidencji wpisów obarczonych błędem do stanu faktycznego i prawnego, a także sposób prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a jej treść znajduje poparcie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji. O jej prawidłowości decyduje w pierwszym rzędzie zgodność aktualnego oznaczenia w zapisach ewidencji, wytyczonego konturem użytku stanowiącego fragment działki nr [...], o pow. O, 0400 ha jako "Lz" z materiałami źródłowymi pozostającymi w zasobach organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Świadczy o tym treść znajdujących się w aktach administracyjnych następujących dokumentów:
1) fragment potwierdzonej za zgodność kopii mapy klasyfikacyjnej wykonanej w 1976 r., stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...] 1987 r., [...], wydanej z upoważnienia Starosty, której potwierdzona za zgodność kserokopia również znajduje się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji (k. 6 i 7) - na mapie tej na działce nr [...] występuje użytek "Lz",
2) potwierdzone za zgodność kserokopie : fragmentów operatu pomiarowego z założenia nowej ewidencji gruntów w G - S, L. ks. rob. [...] wykonanego w 1983 r. a to: fragment protokołu obliczeń dot. działki nr [...], fragment protokołu stanu władania gruntem, skorowidz działek i mapa ewidencji gruntów. Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że na działce nr [...] o pow. 0,3562 ha występują użytki gruntowe i klasy: LzV o pow. 0,0400ha, PsV-o pow. 0,1601 ha i B/PslV-o pow. 0,1561 ha,
3) w rejestrze gruntowym jednostki rejestrowej nr [...] (k. 8 akt II inst.) został błędnie wpisany użytek "Ls" - zamiast wynikającego z protokołu obliczeń (k. 10 akt II inst.) użytku "Lz".
4) zawiadomienie w sprawie zmian w rejestrze gruntów z dnia 5 grudnia 1995 r. skierowane m. in. do S. L. wskazuje, że w jednostce rejestrowej, do której jak ustalił organ została przeniesiona działka nr [...] występuje użytek "Lz" (k. 7 odwr. akt II inst.),
5) według aktualnego (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) wypisu z ewidencji gruntów (k. 5 akt II inst.), na działce nr [...] występują następujące użytki i klasy : PsV o pow. 0,1601 ha, Lz o pow. 0,0400 ha i B-PslV o pow. 0,1561 ha.
Zgodnie z przepisem § 60 ust. 1 rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. informacje określające pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (pkt 4). Jak wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie, wyżej wymienione dokumenty stanowią źródła informacji w zakresie elementów wymienionych w § 60 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia, stanowią więc podstawę tych informacji.
Należy podkreślić, że skarżąca mając zagwarantowany udział w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie kwestionowała w toku postępowania wiarygodności zgromadzonych przez organ dowodów, ani okoliczności z nich wynikających. Nie czyniła tego także w skardze. Nie przedstawiła również innych dokumentów mogących stanowić, stosownie do przepisów ustawy i rozporządzenia, dokumenty źródłowe dotyczące rodzaju użytków gruntowych na działce nr [...], ani nie wskazywała na istnienie takich dokumentów - sporządzonych po dacie sporządzenia dokumentów pozostających w zasobach organu prowadzącego ewidencję. Z powyższego jednoznacznie wynika, że aktualne dane dotyczące działki ewidencyjnej nr [...] obr. ewid. S jedn. ewid. Miasto G, w zakresie informacji dotyczącej pól powierzchni konturów użytkowych w granicach tej działki (§ 60 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia) są zgodne z dokumentami źródłowymi, którymi dysponuje Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Niezgodne natomiast z tymi materiałami były dane ewidencyjne dotyczące przedmiotowej działki wykazywane przez organ przed dokonaniem zmiany.
Przedstawione przez skarżącą w toku postępowania wypisy z rejestru gruntów, oraz nakazy płatnicze nie mogą stanowić i nie stanowią podstawy do dokonania przez organ żądanej zmiany z zapisach ewidencji. Wypisy z rejestru gruntów nie stanowią podstawy do dokonywania zmian w zapisach ewidencji, gdyż ich treść nie jest źródłem ani danych przedmiotowych, ani danych podmiotowych dotyczących gruntów i budynków. Nie mogą one kreować danych przedmiotowych ani danych podmiotowych dotyczących gruntów i budynków. Odwrotnie - wypis z rejestru gruntów jest odzwierciedleniem treści danych wynikających ze zgromadzonych w zasobach organu prowadzącego ewidencję dokumentów źródłowych i powinien być z tymi dokumentami zgodny. Natomiast nakazy płatnicze zawierają treść zgodną z ówcześnie wskazywanymi przez organ ewidencyjny danymi dotyczącymi działki nr [...], skoro zgodnie z art. 21 ustawy dane wynikające z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń.
W realiach niniejszej sprawy, uchybienie polegające na tym, że skarżąca nie została zawiadomiona o zmianie, której dokonał organ prowadzący ewidencję, nie dawało podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji zgodności aktualnego zapisu z treścią materiałów źródłowych. Konieczności przestrzegania przez organy prowadzące ewidencję zasady aktualności nie dawała podstaw do przywrócenia poprzedniego zapisu. Skarżąca nie skorzystała z prawa do wykazania trafności jej twierdzenia o błędnym i bezprawnym aktualnym zapisie w ewidencji dotyczącym rodzaju użytków występujących na działce nr [...], a dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy twierdzenia tego nie potwierdza. Uwzględnienie przez organ żądania, z którym wystąpiła skarżąca spowodowałoby zaistnienie niezgodności zapisów ewidencji z materiałami źródłowymi, oraz sprzeczność tych zapisów z zasadą aktualności. Zauważyć także należy, o czym skarżąca była informowana również w toku postępowania administracyjnego, że wobec przytoczonej wyżej definicji użytku leśnego wynikającej z przepisów rozporządzenia, oraz art. 3 ustawy o lasach grunt o powierzchni 0, 0400 ha nie spełnia jednego z warunków przewidzianych ustawą, tj. wymogu powierzchni co najmniej 0,10 ha, przy czym z art. 3 ustawy o lasach wynika bezsprzecznie, ze warunki uznania gruntu za las muszą być spełnione łącznie. Właściciele działki nr [...] nie korzystali ze swojego uprawnienia do kwestionowania zarówno decyzji z 1986 r., jak i treści dokumentów źródłowych w czasie ich sporządzania.
Treść dołączonego do skargi planu sytuacyjnego z 1963 r. nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skoro sporządzony on był przed założeniem obowiązującego operatu ewidencji gruntów i budynków dla miasta G, obręb S, ogłoszonego Obwieszczeniem Wojewody z dnia 6 stycznia 1984 r. Podobnie znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma także treść pozwolenia na budowę wydanego w 1939 r., ponieważ dokument ten nie dotyczy przedmiotu postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją.
Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. W tej sytuacji nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż zgodnie z art. 200 cyt. ustawy zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydal zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło