III SA/Kr 329/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu ciężarowego skargę oddala. Decyzją z dnia 15 listopada 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ) w związku z art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1137 ze. zm), po rozpatrzeniu odwołania R. W. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekającej o odmowie wyrejestrowania pojazdu ciężarowego marki STAR W28, nr rej. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie prawnym i faktycznym: Decyzją z dnia [...] 2013 r. organ pierwszej instancji orzekł o odmowie wyrejestrowania pojazdu ciężarowego marki STAR W28, nr rej. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku z dnia 19 grudnia 2012 r. skarżący, jako podstawę wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu ciężarowego wskazał art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podając jako podstawę wyrejestrowania trwałą i zupełną utratę pojazdu. Jako dowód utraty skarżący dołączył do wniosku oświadczenia B. W. i K. M. o pocięciu na polecenie R. W. przedmiotowego pojazdu na części i przekazaniu go do przetworzenia. Organ I instancji dokonując oceny zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego, wyjaśnienia złożone przez skarżącego uznał za nieprzekonywujące. R. W. stwierdził, że był przekonany, że pojazd został wyrejestrowany, a umowę sprzedaży samochodu spisał na skutek zaleceń policji. Ponadto wskazał, że chociaż nigdy nie był przedsiębiorcą uprawnionym do demontażu pojazdów, to jednak firma, która od niego odbiera złom posiada stacje kasacji pojazdów i mógłby oddać ten pojazd do kasacji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponieważ był przekonany, że pojazd jest już wyrejestrowany dokonał we własnym zakresie jego pocięcia i sprzedaży jako złom. Starosta uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Właściciel bowiem świadomie pociął samochód i sprzedał go jako złom. Na potwierdzenie słuszności dokonanej oceny stanu faktycznego organ I instancji przytoczył wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt Sa/Wa 506/07, zgodnie z którym przekazanie pojazdu do zakładu zajmującego się skupem złomu, który nie ma uprawnień do prowadzenia stacji demontażu lub punktu zbierania pojazdów nie może wywołać skutków prawnych w postaci wyrejestrowania pojazdu w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 1, jak też w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu R. W. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym poprzez odmowę wyrejestrowania pojazdu w sytuacji gdy wnioskodawca udokumentował trwałą i zupełną utratę pojazdu, którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie. Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a., poprzez dowolne dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że wnioskodawca nie wykazał trwałej i zupełnej utraty pojazdu, którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie. Z tych powodów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz dokonanie wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. W skarżący podniósł także, że przedmiotowy pojazd został rozebrany i pocięty na części, a następnie przekazany do przetworzenia. Na potwierdzenie okoliczności faktycznych wnioskodawca przedstawił pisemne oświadczenia swoje i dwóch pracowników. Skarżący nie zgładził się z oceną stanu faktycznego oraz kwalifikacją prawną sprawy dokonaną przez Starostę. Zdaniem skarżącego zachodzi przesłanka wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Jego zdaniem, powołany przepis, na którym oparty jest wniosek w tej sprawie nie uzależnia wyrejestrowania pojazdu od sposobu w jaki nastąpiła trwała i zupełna utrata pojazdu. Istotne jest tylko wystąpienia trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Samochód którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie przestał istnieć i nie jest możliwe jego odtworzenie. Ponadto odmowa wyrejestrowania samochodu prowadzi do utrwalenia sytuacji w której stan prawny jest niezgodny ze stanem faktycznym ponieważ samochód jest zarejestrowany jako pojazd nieistniejący i uczestniczy w ruchu, gdy w rzeczywistości fizycznie już nie istnieje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 18 sierpnia 2002 r. R. W. przysługuje prawo własności pojazdu ciężarowego marki STAR W28, nr rej. [...]. W dniu 12 lipca 2012r. skarżący złożył do Starosty wniosek o wyrejestrowanie powyżej opisanego pojazdu motywując oddaniem pojazdu do kasacji i złomowania. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2012 r. skarżący podniósł, że nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego utratę pojazdu ale wskazał, że samochód ten fizycznie nie istnieje i z tego względu zasadne jest jego wyrejestrowanie. Do wniosku załączone zostały oświadczenia pracowników skarżącego na okoliczność rozebrania i pocięcia na części pojazdu, a następnie przetworzenia ich na surowiec wtórny. Natomiast skarżący przesłuchany pod rygorem odpowiedzialności karnej wyjaśnił, że samochód nie został utracony lecz pocięty i oddany na złom. Tymczasem samochód był zajęty przez komornika i właściciel miał zakaz jego sprzedaży. Złom został przekazany firmie M z N. Z uwagi na zalanie biura w 2010 r. skarżący nie posiada żadnych dokumentów dotyczących pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie stwierdził, że brak jest przesłanek do wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym, gdyż nie doszło do utraty przedmiotowego pojazdu przez jego właściciela. Według słownika języka polskiego określenie "utrata" oznacza, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś, natomiast w niniejszym przypadku nie doszło do utraty, bowiem właściciel samochodu świadomie pociął go i sprzedał na złom. Niewątpliwie zatem R. W. od momentu zakupu pojazdu nie utracił władztwa nad nim lecz świadomie dokonał jego złomowania niezgodnie z wymogami prawa. Gdyby pojazd został wcześniej (tj. przed umową sprzedaży z dnia 18.08.2002 r.) wyrejestrowany tak jak wyjaśnił skarżący, nie byłoby możliwości jego identyfikacji po numerze rejestracyjnym, gdyż numery te zostały by skasowane na stacji demontażu pojazdu, a następnie oddane do właściwego wydziału komunikacji. Także sama umowa sprzedaży wskazuje, ze przedmiotem transakcji był pojazd, a nie złom w postaci wycofanego z ruchu pojazdu. Stosownie do art. 79. ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2008 r. do sygn. akt IISA/GI 6/08 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 602/11. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. W. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji Starosty Powiatowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zarzucając im: 1) naruszenie przepisu art. 138 § 1 ust. 2 ustawy k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] 2013 r. w sytuacji gdy wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym odmawiającej wyrejestrowania pojazdu pomimo tego, że wnioskodawca udokumentował jego trwałą i zupełna utratę, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 79 ust 1 pkt 5 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez odmowę wyrejestrowania pojazdu w sytuacji gdy wnioskodawca udokumentował trwała i zupełną utratę pojazdu którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie, 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dowolnie dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że nie doszło do trwałej i zupełnej utraty pojazdu którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie, 4) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej utrwalającej nieistniejący stan faktyczny - odmowę wyrejestrowania samochodu gdy samochód ten fizycznie nie istnieje, nie uczestniczy w ruchu i nigdy nie zostanie do tego ruchu przywrócony - działanie takie podważa zaufanie do organów władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż jest ona zgodna z prawem, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatowego, orzekającej o odmowie wyrejestrowania pojazdu ciężarowego marki STAR W28, nr rej. [...]. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Niespornym jest w przedmiotowej sprawie, że skarżący we wniosku o wyrejestrowanie przedmiotowego samochodu ciężarowego wskazał trwałą i zupełną utratę pojazdu, jednocześnie oświadczając, że na jego polecenie, jego pracownicy pocięli samochód i przekazali go na złom. Skarżący wskazał również, że nie jest przedsiębiorcą uprawnionym do demontażu samochodów. Rozważenia wymagało zatem czy organy zasadnie odmówiły wyrejestrowania pojazdu powołując się także na art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu, organy słusznie uznały że w przedmiotowej sprawie nie doszło do trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie stanowiskiem doktryny jak też z orzecznictwem sądów administracyjnych - trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności obejmuje przypadki popełnienia przestępstwa na szkodę jego właściciela inne niż kradzież. Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaprezentowane w wyroku z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/GI 6/08 (publ. http;//orzeczenia.nsa.gov.pl) w myśl którego przypadek demontażu pojazdu i przekazania jego części podmiotowi, nie będącemu przedsiębiorcą, wymienionych w art. 79 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie wyczerpuje przesłanek z pkt 5. Ustawodawca wymaga wszak, aby nastąpiła trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Tymczasem przekazanie złomu do punktu skupu jest w istocie umową sprzedaży. Tym bardziej, że dla zrealizowania przesłanki wymienionej w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym niezbędne jest właściwe udokumentowanie trwałej utraty pojazdu. Zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 602/11 - nie można uznać, iż samo oświadczenie złożone przez stronę i jej pracownika stanowi udokumentowanie trwałej utraty pojazdu i może stanowić podstawę do wyrejestrowania pojazdu z uwagi na spełnienie przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest "udokumentowanie" przez wnioskodawcę, że nastąpiła "trwała" tzn. stała, nie podlegająca zmianie i "zupełna" tzn. całkowita, kompletna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Pojęciu "udokumentowania" okoliczności, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy należy nadać jednoznaczne, ścisłe znaczenie, jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 k.p.a. jak i inne "dowody pisemne" mające znaczenie w sprawie (np. umowy). Za taką interpretacją tego zwrotu, poza względami językowymi wskazującym na intencję ustawodawcy, przemawiają ponadto zasady dbałości o prawidłowe funkcjonowanie obrotu prawnego o sferze ewidencji (rejestracji) pojazdów, oznaczające konieczność zapewnienia mu pewności i wiarygodności poprzez sformalizowanie (dokumentowanie) sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne. Zatem udokumentowanie utraty posiadania pojazdu nie może być zastąpione wyłącznie "oświadczeniem" wnioskodawcy o takiej utracie. Oświadczenie będące wypowiedzią zawierającą czyjeś przekonania lub oznajmującą coś nie mieszczą się w polu znaczeniowym pojęcia "udokumentowanie" czegoś, a zatem nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek wyrejestrowania pojazdu zawartych w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. (wyrok WSA we Wrocławiu z 19 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 1064/03, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Po 610/12 publ. http;//orzeczenia.nsa.gov.pl) Uwzględniając powyższe wywody uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz jego konsekwencje prawne na podstawie stosowanej normy prawnej. Skarżący nie udowodnił okoliczności utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności na podstawie dowodów z dokumentów. Sam skarżący wyjaśnił przed organem I instancji, że zlecił swoim pracownikom pocięcie przedmiotowego samochodu i przekazanie go na złom. Nie też ulega wątpliwości, że skarżący nie był przedsiębiorcą uprawnionym do demontażu pojazdu. Zdaniem Sądu w świetle powyższych okoliczności organy orzekające nie miały podstaw do stwierdzenia, iż wnioskodawca udokumentował trwałą i zupełną utratę pojazdu, a zatem, że został spełniony warunek określony w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym uzasadniający wyrejestrowanie samochodu. Skarżący nie wykazał także zaistnienia pozostałych przesłanek uzasadniających wyrejestrowanie pojazdu, wymienionych w art. 79 ust. 1 powołanej ustawy. Jednocześnie podkreślić należy, że skarżący domaga się od organów wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu bez ponoszenia jakichkolwiek opłat. Tymczasem warunkiem wyrejestrowania pojazdu z przyczyny określonej w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym jest konieczność wniesienia przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach (art. 79 ust. 5 ). Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.