III SA/Kr 330/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2025 roku sprawy ze skargi F. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 grudnia 2024 roku znak SKO-NP-4115-226/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 11 grudnia 2024 r., znak SKO-NP-4115-226/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy K. odmawiającej przyznania F. F. (dalej: "skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. F. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r."). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 30 czerwca 2021 r. skarżący wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Z dołączonej do wniosku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że skarżący jest częściowo niezdolny do pracy do 31 maja 2023 r., renta przysługuje do 31 maja 2023 r. Decyzją z dnia 27 lipca 2021 r. Wójt Gminy K. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z 16 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. Wyrokiem z 6 grudnia 2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 1309/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 16 maja 2022 r. Wyrokiem z 29 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 1521/23) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w wyroku oraz okoliczność, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Decyzją z 26 września 2024 r. Wójt Gminy K. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący sprawował opiekę nad niepełnosprawną matką która zmarła 23 lutego 2023 r. Na podstawie orzeczenia z 12 lipca 1995 r. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów. Z zaświadczenia ZUS z 24 września 2024 r. wynika, że skarżący pobiera rentę inwalidzką od 19 października 2007 r. na stałe. Na podstawie orzeczenia z 31 maja 2023 r. skarżący został uznany za częściowo niezdolnego do pracy. Fakt sprawowania opieki nad matką przez skarżącego został potwierdzony wywiadem środowiskowym z 8 lipca 2021 r. Organ podniósł, że z uwagi na treść art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. należało odmówić przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W powołanym przepisie wskazano bowiem, że przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie emerytury, reny lub renty rodzinnej. Wyrokiem z 26 czerwca 2019 r. (SK 2/17) Trybunał Konstytucyjny usunął z systemu prawa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ podkreślił, że skutkiem wyroku TK nie jest możliwość pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak i pielęgnacyjnego. Warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Skarżący powinien zwrócić się do organu rentowego z wnioskiem o zawieszenie prawa do renty, co skutkowałoby wstrzymaniem jej wypłaty. Skoro skarżący pobiera świadczenie od 2007 r. i przez cały czas nie skorzystał z prawa jego zawieszenia, brak było możliwości przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego doszło do uznania niekonstytucyjności normy prawnej, w zakresie w jakim różnicuje możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki; - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. poprzez brak uwzględnienia derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z 11 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. Organ wskazał, że skarżący pobierał rentę inwalidzką od 2007 r. na stałe. Wyrokiem z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że naruszeniem zasady równości jest całkowite pozbawienie osób posiadających prawo do renty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium niedopuszczalne jest jednak przyjęcie, że opiekun osoby niepełnosprawnej będzie pobierał zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i świadczenie w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ponieważ taka wykładnia również naruszałaby zasadę równości. Skarżący w toku postępowania nie zrezygnował z pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a zatem niedopuszczalne było przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, pomimo odmowy przyznania skarżącemu świadczenia, doszło do wykonania wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. SKO w Nowym Sączu podniosło, że NSA w wyroku z 29 maja 2024 r. (sygn. akt I OSK 1521/23) rozważał, czy skarżącemu może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne mimo posiadania przez niego czwórki rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji matki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przepisów u.ś.r. nie wynika, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz skarżącego, rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem NSA przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyraźnie określa przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne, czy też sąd administracyjny, dodatkowych, nieprzewidzianych w u.ś.r., negatywnych przesłanek jego przyznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji dopuścił się zatem naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię, bezkrytycznie akceptując stanowisko organu odwoławczego o nieprzysługiwaniu skarżącemu wnioskowanego świadczenia wyłącznie z uwagi na posiadanie czwórki rodzeństwa zobowiązanej do alimentacji względem niepełnosprawnej matki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie art. 17 ust. 5 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuwzględnienie w procesie wykładni derogacyjnego skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, czego skutkiem było uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z posiadanym uprawnieniem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, mimo że hipoteza normy prawnej nie obejmuje swoim zakresem sytuacji, w której wnioskodawca pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. W niniejszej sprawie kluczowe były następujące okoliczności – skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką 30 czerwca 2021 r., matka skarżącego zmarła 23 lutego 2023 r. Wyrokiem z 29 maja 2024 r. (sygn. akt I OSK 1521/23) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2022 r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 maja 2022 r., nr SKO-NP-4115-522/21 oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 27 lipca 2021 r., nr GOPS.5211.849.2021 (odmawiające przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego). W uzasadnieniu Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego w zaskarżonych decyzjach oraz w wyroku WSA w Krakowie z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1309/22, zgodnie z którym istnienie czwórki rodzeństwa skarżącego – zobowiązanego do alimentacji niepełnosprawnej matki - wyklucza przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego. NSA nakazał organowi I instancji wzięcie pod uwagę oceny prawnej przedstawionej w wyroku oraz okoliczności, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, po czym wydanie stosownego rozstrzygnięcia, które zostanie uzasadnione zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 190 w zw. z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy wskazać, że zgodnie z prezentowanym w doktrynie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024) i orzecznictwie stanowiskiem ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10), ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań. Przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego była kwestia oceny, czy istnienie rodzeństwa – na równi ze skarżącym – zobowiązanego do alimentacji niepełnosprawnej matki, wpływa na możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. NSA przyjął, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wynika, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz skarżącego, rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyraźnie określa przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne, czy też sąd administracyjny, dodatkowych, nieprzewidzianych w u.ś.r., negatywnych przesłanek jego przyznania. Stwierdzić należy, że organy oraz Sąd związane były wskazaniami w tym zakresie. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – zgodnie z wskazaniami zawartymi w wyroku NSA – organy przyjęły, że skarżący spełniał przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci osobistej opieki nad niepełnosprawną matką uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia oraz pominęły w ocenie istnienia przesłanek przyznania świadczenia – okoliczność, że poza skarżącym są inne dzieci na równi ze skarżącym zobowiązane do alimentacji niepełnosprawnej matki. Równocześnie, należy stwierdzić, że przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego nie była kwestia pobierania przez skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ani jej wpływu na możliwość przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący pobiera rentę od 2007 roku na stałe. Z niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych sprawy wynika, że pobierał ją nieprzerwanie do czasu wydania zaskarżonej decyzji (11 grudnia 2024 r.), a także w dacie śmierci matki (23 lutego 2023 r.). Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, dalej: "u.ś.w.") w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dotychczasowe przepisy należy stosować w odniesieniu do wnioskodawców, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. oraz spełniają określone w ustawie przesłanki jego przyznania. Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.ś.r. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. W orzecznictwie przyjmuje się, że na gruncie art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjmować należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do art. 24 ust. 2 z uwzględnieniem ust. 2a u.ś.r., spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2024 r., II SA/Po 477/24). Przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ którejkolwiek instancji ustali, że zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę i powstrzymanie się od zarobkowania spełniało przesłanki rezygnacji (lub niepodejmowania) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, jak również - co do zasady - do 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały wszystkie inne przesłanki warunkujące powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do tej daty, to przyjąć należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia wniosku, zatem do dnia 31 grudnia 2023 r. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 listopada 2024 r., II SA/Po 425/24). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przed 31 grudnia 2023 r. Matka skarżącego zmarła 23 lutego 2023 r. – a zatem najpóźniej w dacie śmierci matki skarżącego powinny zostać spełnione przesłanki pozytywne przyznania skarżącemu prawa świadczenia pielęgnacyjnego oraz nie istnieć przesłanki negatywne – wykluczające jego przyznanie. Zgodnie z wskazaniami wynikającymi z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2024 r. (sygn. akt I OSK 1521/23) organy I i II instancji potwierdziły istnienie w sprawie przesłanek pozytywnych przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego – w postaci sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną matką uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia. Przyczyną odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką był fakt pobierania przez skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz brak zawieszenia jej pobierania. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Z powołanego w skardze oraz zaskarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17 wynika, że przepis utracił moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w oparciu o kryterium posiadania przez takie osoby prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Sprzeczna z zasadą równości - w ocenie TK - jest sytuacja, w której samo przyznanie prawa do renty skutkuje odebraniem świadczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, nie pozwala na równoczesne pobieranie świadczenia rentowego, w tym także świadczenia w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok NSA z 17 września 2025 r., I OSK 1858/24). W rezultacie prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że pobieranie przez skarżącego świadczenia rentowego do śmierci matki, uniemożliwiło przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1623/21, wskazał, że stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić wyrok Trybunału. Nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm., dalej "u.f.u.s."). W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z 16 października 2025 r., sygn. akt I OSK 1896/24) prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt lit. a u.ś.r. przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wnioskodawca może dokonać wyboru przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.f.u.s. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.f.u.s., skutkować będzie natomiast wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.f.u.s.). Renta jest prawem niezbywalnym, jednak uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z ww. przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślić należy, że skarżący pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy nieprzerwanie od 2007 roku, negatywna przesłanka pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nie została wyeliminowana do czasu śmierci matki skarżącego. Równocześnie, nie było możliwe zawieszenie prawa z mocą wsteczną, a zatem prawidło przyjęto w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie spełniał przesłanek przyznania świadczenia. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (por. wyrok z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1199/23), zgodnie z którym przeszkoda normatywna do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, opisana w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., ustaje z chwilą uchylenia decyzji przyznającej prawo do alternatywnego świadczenia, czy też zawieszenia pobierania prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym strona posiadała jednocześnie prawo do alternatywnego świadczenia. Warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2022 r., I OSK 1400/21, CBOSA). Z tych przyczyn zasadnie odmówiono skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ do daty śmierci osoby wymagającej opieki, nie zawiesił prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a zatem nie wyeliminował normatywnej przeszkody do przyznania mu tego prawa. Równocześnie, zaznaczyć należy, że rozważania co do ewentualnego sposobu umożliwienia skarżącemu wyboru świadczenia korzystniejszego mogłyby być zrelatywizowane wyłącznie do przyszłości (czasu przed śmiercią matki skarżącego) – tym samym wobec śmierci osoby wymagającej opieki odpada potrzeba ich prowadzenia (por. wyrok z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1199/23). Mając na względzie powyższe w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a w rezultacie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.