III SA/Kr 334/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 18 grudnia 2024 r., nr SKO.EA/418/27/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - oddala skargę - 1.1. A. M. – nazywana dalej "Skarżącą", pismem z 17 września 2024 r. wniosła do Prezydenta Miasta Tarnowa zarzut w sprawie egzekucji, wskazując na art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."). Zarzut ten dotyczył wskazanego tytułu wykonawczego z 4 września 2024 r. Tytuł ten został wystawiony w związku z nieuiszczeniem przez Skarżącą opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu. Zdaniem Skarżącej, tytuł ten nie powinien zostać skierowany do niej, ponieważ w tym czasie nie korzystała z samochodu. Podniosła przy tym, że udostępni dane osoby, która dysponowała samochodem "na żądanie odpowiedniego organu po wskazaniu dokładnej podstawy prawnej." (k. 9 akt administracyjnych). 1.2. W odpowiedzi na wezwanie jednostki Targowiska Miejskie Gminy Miasta Tarnowa do sprecyzowania wniosku, w piśmie z 24 października 2024 r. Skarżąca podała, że udostępni dane osobowe kierowcy, jeżeli wzywająca "firma" wykaże, że ma "do tego całkowite prawo" (k. 11). 1.3. Postanowieniem z 29 października 2024 r. Prezydent Miasta Tarnowa oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że kontroler strefy płatnego parkowania Targowisk Miejskich Gminy Miasta Tarnowa 26 marca 2024 r. przeprowadził w dziesięciominutowych odstępach kontrolę opłaty za parkowanie przedmiotowego samochodu. Po drugiej kontroli pozostawił za wycieraczką zawiadomienie. Następnie 13 maja 2024 r. do Skarżącej zostało skierowane upomnienie. Z uwagi na brak zapłaty organ 4 września 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy. Wskazując na art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 320 ze zm.; dalej jako "u.d.p.") organ wyjaśnił, że "obowiązek uiszczenia opłaty za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania jak również za funkcjonalnie z nim związanych opłat dodatkowych, obciąża co do zasady właściciela pojazdu, albowiem właściciel pojazdu jest na ogół korzystającym z drogi publicznej chyba, że udowodni, że użytkownikiem pojazdu była inna osoba" (s. 2, k. 12). Dalej organ wyjaśnił, że to na Skarżącej spoczywał obowiązek wykazania, iż z pojazdu korzystała inna osoba – tego zaś Skarżąca nie uczyniła. 1.4. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca ponownie podniosła, że nie wyjaśniono jej, czy "firma Targowiska Miejskie" jest uprawniona do otrzymania danych poufnych osoby prywatnej. Nie otrzymała również informacji, na jakiej podstawie prawnej miałaby ta "firma" domagać się od niej och podania. Dlatego Skarżąca wskazała, że nadal oczekuje podania jej statusu. 1.5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. (sygn. SKO.EA/418/27/2024), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po zrekapitulowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przytoczeniu treści art. 33 § 2 oraz art. 34 § 2 u.p.e.a., SKO w Tarnowie podkreśliło, że skoro Skarżąca, jako podstawę swoich zarzutów wskazała art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. – sprawa dotyczy błędu co do zobowiązanego. Dalej organ przywołał treść art. 13 ust. 1 u.d.p. oraz właściwych uchwał Rady Miejskiej w Tarnowie dotyczących ustalenia stref płatnego parkowania oraz pobierania opłat za parkowanie samochodów. SKO w Tarnowie zwróciło przy tym uwagę na uchwałę XXXII/443/2009 Rady Miejskiej w Tarnowie, którą nadano statut Targowisku Miejskiemu w Tarnowie. Z jej treści wynikało, że jest to jednostka organizacyjna Gminy Miasta Tarnowa nieposiadająca osobowości prawnej, prowadzona w formie jednostki budżetowej. Pośród jej zadań znalazło się między innymi pobierania opłat za parkowanie samochodów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz pobieranie opłat dodatkowych za nieuiszczenie powyższych opłat. W tym kontekście SKO w Tarnowie uznało oczekiwanie Skarżącej, co do przedstawienia statutu Targowisk Miejskich w Tarnowie i uzależnienie od tego podania danych osoby, która używała pojazdu we wskazanym okresie – za całkowicie nieuzasadnione. Tym samy, skoro organ egzekucyjny jest uprawniony do stosowania domniemania, zgodnie z którym korzystającym z pojazdu jest jego właściciel, a właściciel (Skarżąca) nie podała danych osoby, która tego pojazdu używała – brakowało podstaw, aby uwzględnić zgłoszony przez Skarżącą zarzut. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła między innymi o: - o uchylenie postanowienia, ewentualnie rozpatrzenie sprawy; - nakazanie "Targowiskom Miejskim" podania statusu firmy oraz powiadomienia Skarżącej na jakiej podstawie prawnej ma ona prawo do uzyskania danych osoby trzeciej; - powołanie świadka, który zgłosi się na rozprawę i może wnieść wiele istotnych faktów w tej kwestii, które mogą mieć bardzo znaczący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i "ukazanie całej prawdy". W motywach skargi strona wyjaśniła, że nie otrzymała informacji o statusie firmy "Targowiska Miejskie", ani informacji o podstawie prawnej jej żądania przekazania danych osobowych osoby trzeciej. Skarżąca zaznaczyła końcowo, że nie użytkowała samochodu w danym terminie i nie ma nic wspólnego z jego parkowaniem. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co na stępuje: 3.1. Skarga jest bezzasadna, dlatego została oddalona. 3.2. Z akt administracyjnych sprawy oraz pism złożonych przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że spór ogniskuje się wokół kwestii uprawnienia Targowisk Miejskich Miasta Gminy Tarnowa do żądania od Skarżącej, aby ta wskazała użytkownika pojazdu, który zaparkował ten pojazd w strefie płatnego parkowania i nie uiścił wymaganej opłaty. W tym zakresie Skarżąca konsekwentnie kwestionuje uprawnienie Targowisk Miejskich Miasta Gminy Tarnowa do domagania się od niej podania danych osobowych kierowcy, a równocześnie podnosi, że nie użytkowała w danym dniu pojazdu. Tym samym sporny tytuł egzekucyjny został skierowany do osoby nie będącej zobowiązanym w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. 3.3. Zdaniem Sądu, wątpliwości Skarżącej nie miały usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim w upomnieniu skierowanym do Skarżącej w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., jako wierzyciel widnieje "Prezydent Miasta Tarnowa Targowiska Miejskie Gminy Miasta Tarnowa" (k. 3 akt administracyjnych). Już z tego pisma Skarżąca mogła powziąć wiadomość, że Targowiska Miejskie Gminy Miasta Tarnowa nie są "firmą", lecz publicznoprawną jednostką organizacyjną podlegającą Prezydentowi Miasta Tarnowa. Podobne informacje znalazły się w treści tytułu wykonawczego. Jako wierzyciel widnieje w nim Prezydent Miasta Tarnowa, a Targowiska Miejskie Gminy Miasta Tarnowa wskazano jako podmiot, któremu należy przekazać egzekwowaną należność. W piśmie Targowisk Miejskich z 11 października 2024 r., w którym znalazło się skierowane do Skarżącej wezwanie do podania danych osobowych użytkownika pojazdu, Skarżąca została również pouczona, że dane osobowe będą przetwarzane przez Targowiska Miejskie w zgodzie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Organ spełnił zatem przewidziany w art. 13f ust. 4 u.d.p. oraz art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia obowiązek przekazania informacji o administratorze danych osobowych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że postanowienie z 29 października 2024 r. zostało wydane przez Prezydenta Miasta Tarnowa, w imieniu którego działał dyrektor Targowisk Miejskich w Tarnowie. Mimo to Skarżąca nie przekazała danych osoby, która miała w spornym okresie używać samochodu. Ponadto, jak trafnie zauważyło SKO w Tarnowie, uchwałą Rady Miejskiej w Tarnowie z 29 stycznia 2009 r. nr XXXII/443/2009 utworzona została jednostka budżetowa Gminy Miasta Tarnowa, "Targowiska Miejskie", która podlegała Prezydentowi Miasta Tarnowa (§ 1 i 3). Nie jest to zatem podmiot prywatny, jak sugeruje Skarżącą nazywając "Targowiska Miejskie" firmą, tylko organ administracyjny władny nałożyć opłatę dodatkową przewidzianą w art. 13f ust. 1 u.p.d. Działa on przy tym, jako zarząd drogi w rozumieniu art. 13f ust. 3 tej ustawy. Strona skarżąca kwestii tej zdaje się nie dostrzegać, skoro przemilczała się w skardze skierowanej do sądu administracyjnego. 3.4. Sąd nie ma również wątpliwości, że oczekiwanie organu (tj. Targowisk Miejskich), aby Skarżąca wskazała osobę korzystającą z pojazdu w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za opłatę dodatkową – było w pełni uzasadnione. Organ administracyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wniesienia stosowanego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym winien rozstrzygnąć czy na zobowiązanym ciąży powstały z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i opłaty dodatkowej. Z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika bowiem, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego ż dróg publicznych. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje, poza właścicielem pojazdu, również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody. W tym miejscu podnieść należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, albo jego posiadacza - w przypadku leasingu, a kierowanie egzekucji właśnie do niego opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu (posiadacz) jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. Tym samym, jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to na nim spoczywa ciężar obalenia domniemania, że nie był "korzystającym" z pojazdu stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. (por. wyroki NSA z: 28 września 2017 r. sygn. akt II GSK 3674/15 i II GSK 3589/15; 30 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1006/22; wyrok WSA w Lublinie z 25 października 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 519/17; wyrok WSA w Gliwicach z 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 446/17; wyroki WSA w Krakowie z 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1006/22 oraz z 29 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1179/24). Podkreślić przy tym należy, że poza sporem pozostaje to, że samochód będący własnością Skarżącej znajdował się 26 marca 2024 r. w strefie płatnego parkowania, a osoba z niego korzystająca nie uiściła opłaty za parkowanie przewidzianej w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p. Strona nie kwestionuje także zasadności wystawienia wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej, o której jest mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p. Sąd zaś nie ma podstaw, aby podważać powyższe, ponieważ zakres spornej sprawy został wytyczony przez treść zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, które zostały zgłoszone przez Skarżącą w piśmie z 17 września 2024 r. W konsekwencji trudno jest odmówić racji SKO w Tarnowie, gdy podnosi, że skoro Skarżąca nie podała danych osobowych użytkownika pojazdu, należało zastosować względem niej wspomniane powyżej domniemanie. 3.5. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, należy wyjaśnić, że ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") nie przewiduje możliwości przeprowadzenie w toku postępowania przed sądem administracyjnym tego rodzaju dowodu. W art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje jedynie możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. 3.6. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.