III SA/Kr 335/11

WyrokWSA w Krakowie2012-04-04

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowany funkcjonariusz Policji ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, pomimo uchylenia przepisów wykonawczych przyznających takie uprawnienia?
Ratio decidendi
Emerytowanym funkcjonariuszom Policji nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, ponieważ ustawa o Policji nie reguluje sytuacji prawnej emerytów, a ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji przewiduje jedynie prawo do lokalu mieszkalnego i pomoc w budownictwie mieszkaniowym. Przepisy wykonawcze przyznające takie uprawnienia emerytom były wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej i ich uchylenie nie narusza praw nabytych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła emerytowanego funkcjonariusza Policji, A. O., który domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2010. W przeszłości przyznano mu takie świadczenie decyzją z 2000 r., jednak późniejsze zmiany przepisów wykonawczych i interpretacja prawa doprowadziły do odmowy wypłaty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji odmawiającą wypłaty, co zostało zaskarżone do sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek ( spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego skargę oddala Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2000 r. Komendant Powiatowy Policji, po rozpatrzeniu oświadczenia mieszkaniowego z dnia 15 maja 2000 r. emeryta A. O., przyznał mu równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od dnia 1 stycznia 2000 r. jednocześnie w rozstrzygnięciu decyzji wskazując, że "wysokość równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zostanie ustalona według zasad określonych w par. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 20.12.1999 r." Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 91 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. W uzasadnieniu decyzji zobowiązano A. O. do informowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika za remont mieszkaniu w formie oświadczenia majątkowego – zgodnie z § 9 wyżej wymienionego rozporządzenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r., wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 91 ust. 1 i 97 ust. 5 ustawy o Policji w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, Komendant Powiatowy Policji stwierdził wygaśnięcie z dniem 31 grudnia stycznia 2005 r. własnej decyzji nr [...] z dnia [...] 2000 r. o przyznaniu A. O. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wobec treści wyżej wymienionego rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2005 r. i uchylenia § 8 poprzednio obowiązującego rozporządzenia zaistniał stan prawny skutkujący brakiem uprawnień emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, a wobec tego uprzednie decyzje o przyznaniu tego prawa stały się bezprzedmiotowe. Decyzja ta uprawomocniła się. Pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. A. O. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu za lata 2006 do 2008 i przedłożył oświadczenia mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do tego równoważnika oraz jego wysokości za rok 2006, 2007 i 2008. W odpowiedzi z dnia 26 stycznia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji stwierdził brak możliwości wypłaty tego równoważnika z uwagi na brak podstawy prawnej umożliwiającej wypłatę tego świadczenia emerytowi policyjnemu. Na wniosek A. O. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] 2006 r. Komendanta Powiatowego Policji z uwagi na brak przesłanek wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. O. od tej decyzji - Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od decyzji tej A. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2010 r. do sygn. akt II SA/Wa 152/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę Sąd ten podał mi in., że "w sytuacji uchylenia rozporządzenia, który wyklucza emerytów z kręgu osób uprawnionych do równoważnika, istniały inne niż art. 162 kpa formy wyeliminowania takich decyzji z obrotu prawnego. W takiej sytuacji (zmiany stanu prawnego) rozważać należało tryb i przesłanki uchylenia decyzji, mocą której prawo do równoważnika zostało przyznane, ewentualnie tryb nadzwyczajny, poprzez stwierdzenie nieważności takiej decyzji." Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2006 r. o wygaśnięciu z dniem 31 grudnia 2005 r. decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2000 r. przyznającej A. O. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 21 października 2010 r. A. O. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu za lata od 2006 roku do 2010 roku i przedłożył oświadczenia mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do tego równoważnika oraz jego wysokości za lata 2006 - 2010. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił A. O. wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2010. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 91 ustawy o Policji oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie podano, że w wyniku wcześniejszych decyzji i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 152/10 do obiegu prawnego powróciła decyzja ostateczna Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2006 r. przyznająca A. O. prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jednakże nie może ona zostać zrealizowana, tj. wykonana w postaci czynności materialno – technicznej wyliczenia wysokości i wypłaty świadczenia, albowiem brak jest podstawy prawnej pozwalającej na jej realizację. Podniesiono, że art. 91 ust. 1 ustawy o Policji stanowi jednoznacznie, ze prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu przysługuje wyłącznie policjantom w służbie czynnej. Jednakże dokonywano wcześniej wypłaty takich świadczeń emerytom i rencistom policyjnym w oparciu o przepisy wykonawcze, które wykraczały poza delegację ustawową i z tego względu zostały uchylone. Od dnia 1 stycznia 2006 r. obowiązuje wydane na podstawie ustawy o Policji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r., które nie obejmuje już swym zakresem emerytów i rencistów. Zaznaczono, że z przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji także nie wynikają uprawnienia emerytów i rencistów do równoważnika za remont lokalu, gdyż zgodnie z art. 29 i 30 tej ustawy emeryci i renciści policyjni mają jedynie prawo do lokalu mieszkalnego i prawo do pomocy finansowej w budownictwie mieszkaniowym. Na poparcie zajętego stanowiska wskazano stanowisko zajęte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 oraz orzecznictwo sądownictwa administracyjnego, a w szczególności zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 620/09 i VIII SA/Wa 621/09 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 maja 2010 roku, sygn. akt II SA/Op 226/10. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. O. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o wypłacie równoważnika za remont zajmowanego lokalu za lata 2006 – 2010. Zdaniem odwołującego się, uchylenie przepisu rozporządzenia dającego wcześniej uprawnienie do przyznania takiego równoważnika "nie może być równoznaczne z wygaśnięciem uprawnień nabytych przez odwołującego się w okresie wcześniejszym". Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 1 lutego 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania A. O., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu decyzji odwołał się do argumentów podnoszonych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji powołując się m.in. na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada października 2004 r. (sygn. akt K 7/04) oraz z dnia 27 października 2008 r. (sygn. akt U 4/08). Organ podkreślił, że zarówno ustawa o Policji jak i ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) nie gwarantowały emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważników pieniężnych ani za remont zajmowanego lokalu ani za brak lokalu. Nie mniej zostało wydane, na podstawie ustawy o Policji, rozporządzenia MSWiA, które zawierały niezgodny z delegacją ustawową przepis (§ 8) stanowiący, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się odpowiednio do emerytów i rencistów policyjnych. Przepis ten został uchylony rozporządzeniem MSWiA z dnia 28 grudnia 2005 r. i z chwilą wejścia w życie tego rozporządzenia brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do wyliczenia i wypłaty równoważnika emerytom i rencistom policyjnym. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał na stanowisko zawarte w analogicznym stanie faktycznym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 maja 2010 roku, sygn. akt II SA/Op 226/10. Od powyższej decyzji skargę wniósł A. O. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zarzucił, że użyte w art. 91 ust. 1 ustawy o Policji określenie "policjantowi" oznacza także emerytowanego policjanta, na co wskazuje – zdaniem skarżącego - treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1272/2009 stwierdzającego, że "funkcjonariusz Policji po uzyskaniu uprawnień emerytalnych dalej pozostaje funkcjonariuszem policji (tyle, że zwolnionym ze służby". Nadto skarżący powołał szereg orzeczeń sądownictwa administracyjnego wskazujących, że uprawnienie do równoważnika pieniężnego ma charakter prawa nabytego i decyzje administracyjne w tej sprawie nie stają się bezprzedmiotowe, gdyż dotyczą uprawnień nabytych na przyszłość. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołana podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Zdaniem Sądu, skarga w niniejszej sprawie nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja zgodna jest z obowiązującym stanem prawnym. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, czy emerytom i rencistom policyjnym kiedykolwiek przysługiwało i czy w związku z tym przysługuje - tak jak funkcjonariuszom Policji - prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Drugie zagadnienie to rozważenie, czy w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji pozostawania w obiegu prawnym decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2000 r. możliwe jest dokonanie czynności materialno – technicznej wyliczenia i wypłaty skarżącemu tego równoważnika. Odnośnie pierwszego zagadnienia Sąd zauważa, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) reguluje prawa i obowiązki (sytuację prawną) funkcjonariuszy Policji będących w służbie przygotowawczej i w służbie stałej od chwili przyjęcia do służby do chwili z niej zwolnienia. Dalszą sytuację prawną (prawa i obowiązki) funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby, którzy nabyli prawo policyjnej do emerytury lub renty regulują przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.... (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Obie ustawy – zdaniem Sądu - regulują ściśle określony w nich, niekolizyjny zakres, rozdzielony chwilą nabycia uprawnień emerytalno – rentowych przez funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby w Policji. W związku z powyższym należy uznać, że nie ma racji skarżący wskazując na to, że będąc emerytowanym policjantem w dalszym ciągu korzysta z praw przysługujących funkcjonariuszom pozostającym w służbie na podstawie ustawy o Policji, jednocześnie nie świadcząc żadnych obowiązków wynikających z tej ustawy i związanymi ze służbą. Mając powyższe na względzie Sąd zwraca uwagę na to, że w Rozdziale 8 ustawy o Policji zatytułowanym: "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawodawca ustala świadczenia i uprawnienia przysługujące funkcjonariuszom pozostającym w służbie (przygotowawczej lub stałej). Zgodnie z regulacją zawartą w powyższym rozdziale są to: prawo do lokalu mieszkalnego (art. 88), prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu (art. 91), prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92), pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu (art. 94). Jak stanowi art. 91 ust. 1 ustawy - policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ust. 2 art. 91 ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu oraz sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Na podstawie wskazanej delegacji ustawowej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał dnia 20 grudnia 1999 r. rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1212) zawierając w nim § 11 stanowiący, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.... Rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919). W rozporządzeniu zostały uregulowane zagadnienia, o których mowa w delegacji ustawowej, a nadto w § 8 określono: "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji...". Na podstawie przepisów wykonawczych wydanych w oparciu o ustawę o Policji, która nie regulowała sytuacji prawnej (praw i obowiązków) emerytów i rencistów policyjnych, a więc na podstawie przepisów wykonawczych wydanych z przekroczeniem delegacji ustawowej stosowano przesłanki przyznawania prawa do równoważnika za remont lokalu, odmowy przyznania, cofania, zwracania analogiczne jak dla funkcjonariuszy pozostających w służbie. Na podstawie powyższego stanu prawnego ukształtowała się praktyka wskazująca, że prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przysługuje również emerytom policyjnym. Jednakże zdaniem Sądu, w wyniku dostrzeżenia błędu zawartego w powyższych rozporządzeniach, a dotyczącego wprowadzenia przez przepisy wykonawcze uprawnień pozaustawowych dla emerytów i rencistów policyjnych, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246) zmieniające rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. Zmiana rozporządzenia, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. polegała m.in. na skreśleniu § 8, co spowodowało, że w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, począwszy od 1 stycznia 2006 r. nie ma przepisu, który pozwalałby stosować to rozporządzenie do emerytów policyjnych. W związku z powyższą zmianą stanu prawnego organ II instancji wyraził pogląd, że począwszy od 1 stycznia 2006 r. brak jest podstawy prawnej do otrzymywania przez emerytów policyjnych równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielając - co do zasady - pogląd, że emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zwraca uwagę na to, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji reguluje sytuację prawną funkcjonariuszy Policji. Ustawa ta w żadnym przepisie i w żaden sposób nie odnosi się i nie reguluje sytuacji prawnej emerytów policyjnych. Również w treści delegacji ustawowej zawartej w art. 91 ust. 2 ustawy będącej podstawą prawną wydania rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. brak jest przyzwolenia ustawodawcy na rozszerzenie zakresu podmiotowego rozporządzenia w stosunku do zakresu podmiotowego ustawy. Stąd też – zdaniem Sądu – należy stwierdzić, że § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. stanowiący, iż przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego..., został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Nadto rozważając sytuację prawną emeryta, rencisty policyjnego należy sięgnąć do ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji.... (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Jest to bowiem podstawowy akt prawny, który określa nie tylko zasady nabycia prawa do emerytury, renty, ale również określa jakie świadczenia przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy, w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie takie uprawnienia jak prawo do lokalu mieszkalnego albo prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Uprawnienia te zostały sprecyzowane w przepisach art. 29 i art. 30 ustawy. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi, że "funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy." Z kolei przepis art. 30 ustawy stanowi, że emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Tym samym ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji uregulowała, że emeryci i renciści policyjni mogą korzystać z prawa do lokalu mieszkalnego i z prawa do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Natomiast wskazana wyżej ustawa nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w takie uprawnienia jak prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czy prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu zajmowanego lokalu mieszkalnego. W świetle przedstawionego stanu prawnego należy stwierdzić, że zarówno w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji..., jak i w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji brak było kiedykolwiek podstawy prawnej, która pozwalałby przyznać emerytowi policyjnemu prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu lub prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu zajmowanego lokalu. Sąd podkreśla, że gdyby z przepisów ustawowych można było wywieść posiadanie prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez emeryta policyjnego, to fakt uchylenia § 8 rozporządzenia MSWiA nie miałby istotnego znaczenia. Nie można bowiem poprzez zmianę przepisów wykonawczych pozbawić danej osoby prawa, które wynika z ustawy. W niniejszej sprawie powyższy wywód przeprowadzony jest z uwagi na zarzut strony skarżącej o prawie nabytym przez skarżącego do równoważnika za remont zajmowanego lokalu podczas, gdy jest niewątpliwym, że uprawnienia i wynikające z nich prawa nabyte mogą być przyznane wyłącznie w ustawie, a nie w przepisie wykonawczym, wydanym z naruszeniem delegacji ustawowej.. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarżący nie ma racji twierdząc, że ma prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu jako prawo nabyte wynikające z pozostającej w obrocie prawnym decyzji nr [...] z dnia [...] 2000 r. Mają też rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne wskazując na analogiczną sytuację równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, który został omówiony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. (U 4/08). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (§ 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z 6 kwietnia 2005 r. uchylił § 8 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r.) zgodny jest z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji... oraz z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że uprawnienia mieszkaniowe emerytów i rencistów policyjnych reguluje ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Ustawa ta przewiduje dwa uprawnienia, pierwsze w art. 29 ust. 1 ustawy - prawo do lokalu mieszkalnego i drugie w art. 30 - pomoc w budownictwie mieszkaniowym. W jednoznacznej ocenie Trybunału ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jak podnosi Trybunał: "w tym kontekście uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Zaskarżony przepis nie narusza zatem ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sposób jednoznaczny przesądził to, że uchylenie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. jest zgodne z ustawą i Konstytucją, ale równocześnie wskazał, że powołany § 8 był sprzeczny z ustawą, albowiem przepis ten przyznawał uprawnienie, które nie wynikało z ustawy. Wobec analogicznej sytuacji równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego należy stwierdzić, że w sprawie pierwszego zagadnienia powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego stanowiska: emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (i nigdy takie uprawnienie ustawowe nie przysługiwało). W sytuacji, gdy uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zostało przyznane emerytom, rencistom policyjnym na podstawie zarządzenia MSWiA, a następnie § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. (a więc przed 1 stycznia 2006 r.), to mając na uwadze, że przepis aktu wykonawczego był sprzeczny z ustawą, uchylenie tego przepisu nie narusza zasady ochrony praw nabytych. Drugim zasygnalizowanym wyżej zagadnieniem, które wymaga rozważenia, to ustalenie, czy w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji pozostawania w obiegu prawnym decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2000 r. możliwe byłoby dokonanie czynności materialno – technicznej wyliczenia i wypłaty skarżącemu tego równoważnika. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie sprawy z wniosku skarżącego o wypłatę równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2010, prawidłowo nastąpiło w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, należy podkreślić, że co prawda, wypłata równoważnika następuje w drodze czynności materialno - technicznej, jednakże odmowa w tym zakresie winna być dokonana w formie decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny. Trzeba mieć zatem na względzie konieczność zapewnienia stronie dostatecznie efektywnej ochrony prawnej, albowiem takie działanie organu oznacza w istocie zniweczenie uprawnienia, które zostało wcześniej potwierdzone ostateczną decyzją administracyjną. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1577/09 (opubl. LEX nr 595215), w którym stwierdzono: "W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie aktem autorytatywnie konkretyzującym uprawnienie skarżącego do przedmiotowego równoważnika jest decyzja, to wobec braku wyraźnego przepisu prawa uchylającego moc takiego rozstrzygnięcia, jego uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności mogłoby tylko nastąpić w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skoro takie działania nie zostały podjęte, to określony podmiot jest zobowiązany do realizacji przedmiotowej decyzji." W niniejszej sprawie Sąd orzekający zauważa także, że równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznany na podstawie m.in. § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. został skarżącemu przyznany decyzją z dnia [...] 2000 r., w rozstrzygnięciu której jednocześnie ustalono, że wysokość tego równoważnika "zostanie ustalona według zasad określonych w par. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 20.12.1999 r." Z treści tej decyzji wynika więc, że nadano jej charakter związany. Z tak sformułowanego rozstrzygnięcia wynika, że już samo uchylenie aktu prawnego, w oparciu o który wyliczano i wypłacano skarżącemu równoważnik mogło powodować utratę podstawy prawnej do dalszego wypłacania tego równoważnika. Sąd dostrzega, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919) nie zawiera formalnego przepisu uchylającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1212), co powodowało – zdaniem Sądu – już z dniem 19 lipca 2002 r., jako chwilą wejścia w życie tego rozporządzenia, brak podstawy prawnej do wypłaty skarżącemu równoważnika za brak lokalu przyznanego decyzją z dnia [...] 2000 r., nie wskazującą w swym rozstrzygnięciu ani na prawo skarżącego do corocznej wypłaty tego równoważnika, ani na sposób obliczania go celem wypłaty na podstawie przepisów wskazanego rozporządzenia i wydanych w przyszłości przepisów prawa w tym zakresie. Pomijając nawet wskazaną wyżej kwestię, należy podkreślić, że od dnia 1 stycznia 2006 r. przepisy rozporządzenia dotyczące stawek, jak i sposób wyliczenia równoważnika, przestały obowiązywać w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych, wobec braku w tym zakresie innych regulacji. Tak więc od dnia 1 stycznia 2006 r. brak jest podstaw prawnych do wyliczenia równoważnika dla tych podmiotów. Przewidziane w ustawie stawki i zasady wyliczenia świadczenia mogą być stosowane jedynie w odniesieniu do policjantów w służbie czynnej. Tym samym decyzja Komendanta Powiatowego Policji przyznająca w roku 2000 skarżącemu równoważnik za remont zajmowanego mieszkania od dnia 1 stycznia 2000r., od dnia 1 stycznia 2006 r. nie może być realizowana poprzez jego wypłatę. Wobec braku podstaw do dokonania czynności wypłaty, odmowę jej dokonania w drodze zaskarżonej decyzji uznać należało za prawidłową. W zakresie powyższym Sąd stwierdza, że ma rację organ odwoławczy wskazując na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Op 226/10, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił w całości jako znajdujące oparcie w omówionym wyżej stanie faktycznym i prawnym. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, a zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono – jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło