III SA/Kr 351/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewody z dnia 20 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Wojewoda postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. nr [...] na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23) – dalej jako k.p.a. stwierdził uchybienie przez W. P. – dalej skarżący , terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. znak: [...]. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] Starosta orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 2 stycznia 2017 r. w związku z niestawieniem się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy. Przedmiotowa decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania została wysłana na podany przez skarżącego w karcie rejestracyjnej adres i doręczona w dniu 13 stycznia 2017 r. W dniu 2 lutego 2017 r., skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że powodem niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania była choroba – "przeziębienie" - którą leczył domowymi sposobami. Wyjaśnił, że u lekarza nie był z powodu braku pieniędzy na zakup lekarstw. Skarżący wyjaśnił , że jest osoba samotnie wychowującą syna , a na drugiego syna płaci alimenty. Wojewoda, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. znak: [...] odmówił jego przywrócenia. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Wojewoda wydał w dniu 20 lutego 2017 r. opisane na wstępie postanowienie. Organ wyjaśnił , że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W związku z powyższym, termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie, upłynął w dniu 27 stycznia 2017 r. W związku z odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania , organ nie mógł rozpatrzyć odwołania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie . Skarżący zarzucił , że organ znając jego sytuację rodzinna i zdrowotną rozstrzygnął sprawę "dość biurkowo" , bez uwzględnienia "współczynnika dobroci ludzkiego serca" . W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 542/17, uchylił postanowienie z dnia 20 lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) – dalej ppsa - Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw , Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia 20 lutego 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei w myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy na to, że odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Ponadto stwierdzenie uchybienia terminowi jest rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, albowiem zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Skuteczne doręczenie decyzji stronie jest więc istotnym aspektem postępowania, gdyż wobec braku takiego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania. A zatem zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma ustalenie daty jej doręczenia. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skutecznie skarżącemu w dniu 13 stycznia 2017 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania na ww. decyzję upływał z dniem 27 stycznia 2017 r. Odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 2 lutego 2017 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Mając na uwadze okoliczność , że Wojewoda postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. znak: [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania , Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie stwierdziło, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 542/17, uchylił postanowienie Wojewody z dnia 20 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. , a ta okoliczność zmieniła sytuację prawną w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 153 ppsa. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, LEX nr 1104099). Uchylenie zatem przez Sąd postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skutkuje uchyleniem także zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Pamiętać bowiem należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wywołuje skutek prawny w postaci ustania postępowania odwoławczego. Tymczasem wskutek wydanego przez Sąd wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 542/17, powstał po stronie organu administracji obowiązek ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wyłącza możliwość stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.