III SA/Kr 377/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 5 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów. Uzasadniając swoje starania wskazał, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Twierdzi, że intensywnie acz bezskutecznie poszukuje pracy. Ponieważ nie posiada własnego mieszkania pomieszkuje trochę u rodziców a czasem u znajomych. Ma zobowiązania alimentacyjne w wysokości 580 zł, których nie reguluje. Powiada, że żywi się u swoich rodziców, bez których by obecnie nie przetrwał. Swoją sprawę administracyjną uważa za skomplikowaną. Wobec tego, że oświadczenia zawarte we wniosku wzbudziły u orzekającego wątpliwości poproszono skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych. Zgodnie z wezwaniem skarżący miał tylko określić źródło i wysokość dochodów rodziców, posiadany przez nich majątek oraz wysokość miesięcznych obciążeń związanych z utrzymaniem mieszkania. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że jego zdaniem nie ma potrzeby wykazywania dochodów i wydatków rodziców bo nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa a tylko nocuje u nich w weekendy. Ponadto stwierdził, że rodzice go nie utrzymują a zaledwie czasami wspomagają głównie jedzeniem. Jednocześnie podtrzymał wszystkie swoje twierdzenia i wnioski jakie był zawarł w poprzednio składanym oświadczeniu. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", strona może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na fakt, że o zasadności wniosku osoby fizycznej nie decyduje wyłącznie jej majątek i dochody ale również stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa), więc w realiach rozstrzyganego przypadku kwestią pierwszoplanową jest określenie czy wnioskodawca rzeczywiście prowadzi odrębne od rodziców gospodarstwo domowe. Zdaniem orzekającego tak nie jest. Skarżący nie przytoczył żadnych konkretnych okoliczności które pozwalałby przyjąć, że jako osoba bezrobotna, bez własnego dochodu i majątku prowadzi odrębne gospodarstwo. Wzmiance o nocowaniu na przestrzeni tygodnia u różnych znajomych można przeciwstawić podtrzymane przez skarżącego twierdzenia, że u rodziców nocuje w weekendy. Oznacza to bowiem, że mieszkanie rodziców jest miejscem do którego może w każdym czasie powrócić. Dalej, że żywi się u nich, co wskazuje na cechę systematyczności. I co najważniejsze, że bez swoich rodziców obecnie by nie przetrwał bo to oznacza że skarżący nie przestał łączyć swoich interesów życiowych z rodzicami. Wszystkie to razem wzięte zdaniem orzekającego skłania do przyjęcia, że wbrew składanym deklaracjom skarżący pozostaje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym. Sytuacja taka wiązała się z koniecznością poznania i uwzględnienia dochodów oraz majątku rodziców skarżącego (por. post. WSA w W-wie z 21 listopada 2005 r. III SA/Wa 1709/05). Z uwagi na fakt, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08) poznanie wysokości obciążeń rodziców skarżącego i zestawienie tych do wysokości ich rzeczywistych dochodów oraz majątku pozwoliłby na ocenę, czy należy udzielić mu pomocy, bo tej skarżącemu w sprawie obiektywnie nie są w stanie zapewnić rodzice. Konieczność przedstawienia kopii podstawowych dokumentów źródłowych w postaci rachunków za czynsz, prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, RTV i telefon także nie była niczym nadzwyczajnym. Unikając udzielenia prostych odpowiedzi o kwestie najzupełniej podstawowe skarżący uniemożliwił jednak poczynienie takich ustaleń. W konsekwencji jeśli mimo spoczywającego na skarżącym ciężaru dowodu (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04) i podejmowanych ze strony sądu prób, skarżący nie przekonał sądu, jaka jest jego rzeczywista sytuacja życiowa jego wniosek podlega oddaleniu. Wskazując na to wypada też zwrócić uwagę skarżącemu, że w sytuacji gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną orientację w jego sytuacji życiowej, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04) bo to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).