III SA/Kr 377/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie ponownego zlecenia przeprowadzenia badania sprawdzającego obowiązkowego w procedurze cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych postanawia: skargę odrzucić. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem nr [...] z dnia 12 października 2011 roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gry HSP, nr fabr. [...] i nr rej. [...] należącego do spółki Przedsiębiorstwo A sp. z o.o. z siedzibą w K w związku z uzasadnionym podejrzeniem, że przedmiotowy zarejestrowany automat do gier o niskich wygranych nie spełnia warunków określonych w ustawie z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz.U.2009.1540..), dalej u.g.h., a to art. 129 ust. 3 poprzez umożliwienie pojedynczych gier za stawki wyższe od dopuszczalnych i umożliwienie osiągnięcia jednorazowej wygranej w wysokości wyższej niż dopuszczalna w świetle powołanego przepisu. W toku postępowania pismem nr [...] z dnia 20 maja 2013 roku wezwano Spółkę A do poddania automatu do gier o niskich wygranych HSP, nr fabr. [...] i nr rej. [...] badaniu sprawdzającemu przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier – Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w B, ul. O, B, w celu sporządzenia opinii technicznej. W dniu 6 czerwca 2013 roku do Urzędu Celnego wpłynęło pismo Spółki A z dnia 28 maja 2013 roku, w którym zażądała ona poddania ww. automatu o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu przez inną jednostkę badającą, niebędącą jednocześnie jednostką organizacyjną Służby Celnej. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 5 września 2013 roku odmówił poddania ww. automatu badaniu sprawdzającemu przez inną jednostkę badającą podtrzymując swoje stanowisko w tej sprawie i nakazał dostarczenie automatu bez zbędnej zwłoki do wskazanej w wezwaniu z dnia 20 maja 2013 roku jednostki badającej. Pismem z dnia 26 września 2013 roku Spółka A wezwała Naczelnika Urzędu Celnego do usunięcia naruszenia prawa polegającego na zleceniu przeprowadzania obowiązkowego w procedurze cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych HSP nr fabr. [...] badania sprawdzającego przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B, jako że takie zlecenie stanowi naruszenie przepisów art. 23b ust. 1 i 3 w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012. 749). Na przedmiotowe wezwanie Naczelnik Urzędu Celnego odpowiedział pismem z dnia 30 października 2013 roku podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 5 września 2013 roku. W dniu 5 lutego 2014 roku wpłynęła skarga spółki A na czynność Naczelnika Urzędu Celnego, dokonaną w związku ze sprawą [...] a polegającą na ponownym zleceniu przeprowadzania badania sprawdzającego obowiązkowego w procedurze cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych HSP nr fabr. [...] Wydziałowi Laboratorium Celnego Izby Celnej w B, mimo iż upoważnienie Ministra Finansów nr [...] z dnia 27 listopada 2012 roku udzielone tej jednostce jest sprzeczne z ustawą, a co za tym idzie jednostka ta nie stanowi "jednostki badającej" uprawnionej do przeprowadzania badań sprawdzających automatów o niskich wygranych, jako czynność sprzeczną z prawem, a to z art. 23b ust. 1 i 3 w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. Wskazując na powyższe naruszenia Spółka A wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności na zasadzie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a i zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego wniósł o odrzucenie skargi, ponieważ kwestionowana czynność organu pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, bowiem działanie organu w niej zakwestionowane pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Z mocy art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje rozpoznawanie skarg na określone w wymienionym przepisie, władcze formy tej działalności. Skarżący zakwalifikował zaskarżone wezwanie jako czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W ocenie Sądu przedmiotowa kwalifikacja jest nieuprawniona. O akcie lub czynności w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy zostały podjęte w sprawie indywidualnej, skierowane są do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczą uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia o dopuszczalności skargi w sprawie niniejszej jest fakt, że akt lub czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując powinny wywoływać konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów (vide postanowienie z 14 lutego 2012 r., II OSK 152/12 oraz z 22 lutego 2012 r., I OSK 194/12). Powyższych wymagań charakteryzujących czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie spełnia zaskarżone w sprawie niniejszej zlecenie przeprowadzenia badania. Zostało ono dokonane na podstawie art. 23 "b" ustawy z 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), w którego ustępie 1 wskazano, że na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Podmiot żądający przeprowadzenia badania wskazuje automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (ust. 2). Badania przeprowadza na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (ust. 3). W ocenie Sądu powyższe przepisy wskazują, że kwestionowane żądanie ma charakter czynności dowodowej, a nie czynności rozstrzygającej o uprawnieniach lub obowiązkach administracyjnoprawnych strony. Jego celem jest sprawdzenie legalności działania automatu, a dopiero wynik takiego badania – o ile okaże się negatywny (ustalający niezgodność prowadzenia gry z warunkami ustawowymi) – będzie prowadził do cofnięcia rejestracji automatu. Taką ocenę potwierdza sposób procedowania organu w sprawie, w której wystosowano przedmiotowe wezwanie. Zauważyć należy, że nastąpiło ono w toku postępowania o cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych i było czynnością podjętą w ramach obowiązku organu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 "a" ust. 7 ustawy hazardowej z 2009 r. cofnięcie rejestracji automatu przed wygaśnięciem okresu rejestracji może nastąpić jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Ustalenie działania automatu zgodnie z prawem lub sprzecznie z nim jest zatem okolicznością faktyczną istotną dla rozstrzygnięcia o cofnięciu jego rejestracji przed upływem terminu. Zakwestionowanego w sprawie niniejszej zlecenia nie można traktować jak władczego aktu lub czynność rozstrzygającego bezpośrednio o uprawnieniach lub obowiązkach administracyjnoprawnych strony, czy inaczej jako aktu bezpośrednio kształtującego sytuację prawną skarżącej Spółki. Takiego charakteru generalnie bowiem nie mają czynności dowodowe, co do zasady niezaskarżalne w toku postępowania. Przedmiotowe zlecenie jest żądaniem dokonania czynności dowodowej i nie wywołuje skutku w postaci stwierdzenia lub ustalenia obowiązku strony. Samo w sobie nie kreuje nowej sytuacji prawnej, ale jedynie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie obowiązku czy uprawnienia strony. Dopiero to rozstrzygnięcie będzie stanowiło akt zaskarżalny do sądu administracyjnego i dopiero w trakcie postępowania przed sądem będzie możliwe skontrolowanie prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Reasumując stwierdzić należy, że wystosowane na podstawie art. 23 "b" ustawy hazardowej z 2009 r. żądanie naczelnika urzędu celnego poddania automatu lub urządzenia badaniu sprawdzającemu nie stanowi czynności materialno – technicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a ; żądanie to nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a skarga na nie złożona jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Mimo nie uiszczenia przez skarżącą opłaty sądowej, zgodnie z treścią art. 222 p.p.s.a. nie żądano opłaty od pisma, gdyż wynikało z niego, że podlega ono odrzuceniu. W związku z powyższym brak podstaw do zwrotu wpisu na podstawie art. 232 § 1 p.p.s.a.