II OSK 152/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej spółki A [S.A. S.K.A.] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 570/11 odrzucające skargę spółki A na czynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w przedmiocie wykreślenia z katastru wodnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 570/11 odrzucił skargę spółki A na czynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w przedmiocie wykreślenia z katastru wodnego. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, iż spółka A, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła skargę na czynność Dyrektora Gospodarki Wodnej w W., polegającą na wykreśleniu w dniu [...] marca 2011. [...] Spółki Wodnej w likwidacji z/s [...], wpisanej w dziale I katastru wodnego pod numerem ewidencyjnym [...], zgodnie z treścią księgi wodnej województwa [...] tom II, poz. [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności (aktu) i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu, gdyż wykreślenie spółki wodnej z katastru wodnego nie należy do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegających kontroli sądowej na podstawie art. 3 §2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.). Powołując się na poglądy wyrażane w doktrynie i orzecznictwie WSA argumentował, że kataster wodny jest systemem informacyjnym. Zgodnie z art. 165 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm. (powoływana jako p.w.) spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu. Wpis do katastru wodnego ma charakter deklaratywny. Dalej Sąd zauważył, iż przepisy prawa wodnego nie regulują wyraźnie momentu ustania osobowości prawnej. Stosownie do art. 182 ust. 1 p.w. rozwiązanie spółki wodnej następuje po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Według art. 184 p.w., starosta, po otrzymaniu uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej w likwidacji o zatwierdzeniu ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora, występuje z wnioskiem o wykreślenie spółki wodnej z katastru wodnego. Jest on związany z zakończeniem postępowania likwidacyjnego. Jak wywiedziono, najwcześniejszym momentem, od którego można rozważać ustanie bytu tej osoby prawnej jest zatwierdzenie ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora, które stwierdzać ma zrealizowanie celów określonych w art. 182 ust. 4 oraz 183 p.w. Z charakteru wpisu spółki wodnej do katastru wynika, że jej wykreślenie również stanowi tylko formalne, deklaratywne potwierdzenie zakończenia likwidacji. Materialno-prawne skutki likwidacji następują już z chwilą zatwierdzenia przez walne zgromadzenie członków spółki uchwał, o których mowa w art. 184 p.w. Podkreślając wyłącznie informacyjny charakter katastru wodnego WSA zaznaczył, iż nie jest on objęty jakimkolwiek domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Żadne dane w nim ujawnione nie noszą cech konstytutywności. Wykreślenie spółki wodnej z katastru ma charakter deklaratywny. Prawotwórczy (kształtujący stosunek prawny) charakter ma natomiast podjęcie przez walne zgromadzenie uchwały o zatwierdzeniu ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora (art. 173 ust.1 pkt 10 w zw. z art. 184 p.w.). Z omówionych względów skarga uznana została za niedopuszczalną, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.). Korzystając z przysługującej skargi kasacyjnej spółka A zaskarżyła powyższe postanowienie w zakresie punktu I rozstrzygnięcia, odrzucającego skargę, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia adwokackiego ustalonego według norm przepisanych w kwocie 180 zł i wykazanych wydatków adwokata. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wykreślenie spółki wodnej z katastru wodnego nie mieści się w katalogu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem strony, zaskarżona czynność mieści się we w tym katalogu, gdyż – po pierwsze, stan faktyczny - i skutki prawne tego stanu - przyjęty za podstawę wykreślenia spółki wodnej z katastru wodnego nie może być przez członka spółki wodnej kwestionowany za pomocą innego środka prawnego; po drugie, wykładnia przeciwna zamyka członkowi spółki wodnej możliwość dochodzenia swych praw na drodze sądowej i stoi w sprzeczności z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności; po trzecie, urzędowe potwierdzenia istnienia spółki w katastrze wodnym jest jednym z instrumentów niezbędnych dla realizacji praw członkowskich członka spółki wodnej rozumianych jako zespół praw i obowiązków w myśl art. 165 ust. 7 p.w.; po czwarte, wykreślenie spółki z katastru wodnego uniemożliwia jej członkowi wykazanie dokumentem urzędowym istnienia spółki jak i swojego członkostwa. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, interes prawny członka spółki wodnej w skarżeniu wykreślenia jej z katastru wodnego jest niezależny od charakteru tej czynności, a w szczególności od tego, czy wywołuje ona następstwa w postaci wykreślenia o charakterze konstytutywnym, czy też deklaratywnym. Zanegowanie przysługiwania jakiegokolwiek środka prawnego do zwalczania wykreślenia z danego zbioru (ewidencji, rejestru, katastru) dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy przysługuje zainteresowanemu inny niż skarżenie samego wykreślenia środek prawny dla kwestionowania przyjętego za podstawę wykreślenia stanu faktycznego i skutków prawnych tego stanu. W rozpatrywanej sprawie - w przekonaniu strony - analizy wymagało zatem, czy stan faktyczny i skutki prawne tego stanu - przyjęty za podstawę czynności Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] polegającej na wykreśleniu spółki wodnej z katastru wodnego, może być kwestionowany za pomocą jakiegokolwiek innego środka prawnego. Zarzucono, iż analizy takiej Sąd pierwszej instancji nie dokonał, podczas, gdy skarżąca w istocie pozbawiona jest możliwości kwestionowania aktów, które zaskarżoną czynność poprzedzały. Podkreślono przy tym, że wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt: lI SAB/Go 44/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Członków spółki wodnej w likwidacji w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r.: nr [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za okres od 1 stycznia 2007 r. do 16 maja 2007 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego z procesu likwidacji [...] spółki wodnej w likwidacji, nr [...] w sprawie udzielenia absolutorium likwidatorowi, nr [...] w sprawie wykreślenia Spółki z katastru, w terminie określonym w art. 179 ust. 2 p.w. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt: I ACz 1476/11 Sąd Apelacyjny w P. oddalił zażalenie Spółki A na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt: IX GC 472/11 wskazując, że art. 179 p.w. wyłącza prawo do oceny przez sąd powszechny ważności uchwał bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o wykreślenie z katastru i stanowiących jego podstawę. Ponadto, wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt: II SA/Go 672/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Spółki A na czynność z zakresu administracji publicznej Starosty Z., polegającą na złożeniu w trybie art. 184 p.w. wniosku do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. o wykreślenie spółki Wodnej w likwidacji z siedzibą w [...] z katastru wodnego. Strona podniosła, iż użyte w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. sformułowanie "czynność dotyczy obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa" oznacza czynność, która potwierdza (odmawia potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego. Istnieje bowiem związek między potwierdzeniem lub jego odmową, a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Skoro zatem ustanie bytu prawnego spółki wodnej w likwidacji w [...] ma być potwierdzone przez jej wykreślenie z katastru wodnego, to wykreślenie to dotyczy interesu członka spółki nie tylko w sposób pośredni, ale i bezpośredni. Członkostwo w spółce rozumiane jako zespół praw i obowiązków ustaje z chwilą ustania bytu prawnego samej spółki. Członkostwo to jest prawem podmiotowym przenoszalnym (art. 165 ust. 7 p.w.). Dalsze potwierdzenie w katastrze wodnym istnienia praw i obowiązków skarżącej jako członka spółki wodnej zależy od wykreślenia tej spółki z katastru wodnego. Wykreślenie wyklucza możliwość dalszego trwania członkostwa i uzyskania potwierdzenia jego trwania. Zdaniem strony brak konstytutywności wpisów w katastrze wodnym pozostaje bez wpływu na dopuszczalność skargi. Nie bowiem charakter wpisów, a brak możliwości wykazania jakimkolwiek innym dokumentem urzędowym stanu przeciwnego ma znaczenie dla sytuacji prawnej członka spółki wodnej wykreślonej z katastru wodnego. Na poparcie tej tezy powołano postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt: I C 242/09, o zawieszeniu postępowania w sprawie z powództwa Spółki A przeciwko [...] spółce wodnej w likwidacji w [...] o zapłatę, w którym Sąd przyjął, że od wpisu do katastru wodnego uzależniony jest byt prawny spółki wodnej. W odpowiedzi, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed NSA, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek skutkujących nieważnością postępowania, sprawa została rozpoznana w granicach zakreślonych zarzutami środka odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i z tej przyczyny podlegała oddaleniu. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji na mocy art. 3 §2 pkt. 4 p.p.s.a. kontrolą sądową objęte są te prawne formy działania organów administracji publicznej podejmowane wobec podmiotów administrowanych, które podejmowane są w sprawach indywidualnych, gdzie przedmiotem jest określony stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. O akcie lub czynności w rozumieniu powołanego przepisu, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob.: wyrok z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 52/07 dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że chodzi tu o działanie organów podjęte w stosunku do indywidualnie oznaczonego podmiotu, dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku tego właśnie podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Indywidualizacja zachodzi wówczas, gdy akty i czynności są skierowane do konkretnych, imiennie oznaczonych podmiotów. Stąd, poza zakresem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. pozostają akty o charakterze generalnym (zob.: postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 8/10 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Zauważyć ponadto należy, że zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjęto w większości pogląd, iż sformułowanie, że akt lub czynność dotyczą obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji a możliwością realizacji obowiązku (uprawnienia) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym akt lub dokonującym czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz. Jan Paweł Tarno, wyd. LexisNexis Warszawa 2008 r., str. 32). Analogiczne wymagania, jakim winien odpowiadać akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazuje się w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska (wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005 r., s. 59 - 61). Chodzi zatem o takie działania administracji w sferze publicznoprawnej, które wywołują konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów lub czynności w obrębie praw i obowiązków podmiotów niepowiązanych organizacyjnie z organem wydającym akt lub podejmującym daną czynność (postanowienie z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 786/09 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poglądy te, Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie, w pełni podziela. W rozpatrywanej sprawie, wskazana jako przedmiot zaskarżenia czynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej polegająca na wykreśleniu spółki wodnej z katastru wodnego powołanym kryteriom nie odpowiada. Stanowisko to znajduje umocowanie w przepisach prawa materialnego, które stanowiłyby źródło uprawnień lub obowiązków, skonkretyzowanych zaskarżoną czynnością. W art. 153 ust.1 ustawy – Prawo wodne expressis verbis wskazuje się, iż kataster wodny jest systemem informacyjnym o gospodarowaniu wodami. Kataster ten jest zintegrowanym źródłem informacji obejmującym dane dotyczące wód. Stanowi instrument planowania gospodarki wodami, użytkowania wód i korzystania z urządzeń wodnych. Umożliwia on szeroki udział społeczeństwa w ochronie środowiska i współtworzeniu zasad racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi, zapewniając obywatelom dostęp do informacji o gospodarowaniu wodami uporządkowanych w sposób jednolity, na tych samych zasadach dla całego kraju (zob.: Jan Szachułowicz w: "Prawo wodne Komentarz. Wydanie 4 Warszawa 2010 r. s. 376 i nast.). Budowanie katastralnej bazy informacyjnej nie polega wyłącznie na aktywności organów prowadzących kataster, ale wymaga też współudziału organów administracji publicznej, instytutów badawczych, zakładów i właścicieli urządzeń wodnych, zobowiązanych na podstawie art. 155 ust 1 p.w. do nieodpłatnego przekazywania danych ustawowo zakwalifikowanych jako niezbędne do prowadzenia katastru. Obowiązek taki spoczywa w szczególności na zarządzie spółki wodnej, który stosownie do art. 167 ust. 1 p.w. zgłosić ma utworzenie spółki wodnej. Jest to obowiązek informacyjny obejmujący konieczność podania danych określonych w art. 167 ust. 2 pkt 1-4 p.w. celem ujawnienia ich w katastrze. Realizacja wspomnianego obowiązku pozostaje bez wpływu dla bytu prawnego spółki wodnej, gdyż ustawodawca sprecyzował moment uzyskania osobowości prawnej przez spółkę, która stosownie do art. 165 ust. 4 p.w. nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu uchwalonego przez osoby zainteresowane utworzeniem spółki. Właśnie od momentu uprawomocnienia się decyzji starosty, statut spółki wodnej pełni funkcję statutu tej osoby prawnej, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, a zatem jest wyznacznikiem zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych spółki wodnej, jak również kompetencji jej organów (zob.: Grzegorz Kozieł "Spółka wodna a stowarzyszenie" w Prawo i Środowisko 2011/1/119). Z faktem uzyskania osobowości prawnej związana jest możliwość realizacji praw i obowiązków spółki wodnej, a pośrednio praw i obowiązków wynikających z członkostwa w tej spółce. Tak wiec zgłoszenie powstania spółki do katastru ma charakter wyłącznie formalny, związany z jawnością katastru, który jest dostępny nieodpłatnie dla każdego. Ponieważ wpis do katastru wodnego nie wywołuje zgodnie z powołanymi przepisami żadnych skutków prawnych, jeśli chodzi o sytuację prawną spółki wodnej, czy jej członka, to również wykreślenie z tego rejestru nie ma wpływu na sferę ich uprawnień i obowiązków. Analogicznie, jak wpis o utworzeniu spółki wodnej do katastru wodnego, również wykreślenie z tego katastru ma charakter wtórny wobec zdarzeń, z którymi ustawa – Prawo wodne wiąże odpowiednio - początek i ustanie bytu prawnego spółki wodnej. Zauważenia wymaga, iż w myśl art. 181 ust. 1 p.w. spółka wodna może być rozwiązana uchwałą walnego zgromadzenia. Zgodnie natomiast z art. 182 ust. 1 p.w. rozwiązanie spółki wodnej następuje po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Jak wynika z art. 184 p.w. zakończenie tego postępowania ustawodawca wiąże z podjęciem uchwał walnego zgromadzenia spółki wodnej w likwidacji o zatwierdzeniu ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora. Z tą zatem chwila wiązać należy skutki prawne rozwiązania spółki wodnej, w tym utratę osobowości prawnej. Stanowisko takie zdaje się również potwierdzać fakt, iż właśnie starosta, wobec braku organów uprawnionych do działania w imieniu spółki, która przestała już istnieć, został na mocy art. 184 p.w. zobligowany do wystąpienia z wnioskiem o wykreślenie spółki wodnej z katastru wodnego. Z omówionych względów uprawnione jest twierdzenie, iż z zamieszczeniem w katastrze wodnym informacji co do utworzenia i rozwiązania spółki wodnej ustawodawca nie wiąże żadnych praw i obowiązków tej spółki wodnej, ani też jej członków. Ponadto, Sąd nie ustalił, by jakiekolwiek inne przepisy powszechnie obowiązujące wiązały prawa bądź obowiązki członka spółki wodnej z wykreśleniem tej spółki z katastru wodnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżona czynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej polegająca na wykreśleniu spółki wodnej z katastru wodnego nie jest aktem indywidualnym skierowanym do Spółki A i w żaden sposób nie wpływa na kształt uprawnień i obowiązków tej spółki wynikających z mocy prawa. Czynność ta – jak wykazano - jest dalszym następstwem likwidacji spółki wodnej i związanej z nią utraty bytu prawnego. Dokonanie wykreślenia z katastru wodnego stanowi czynność materialno - techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnych podmiotów niepodległych organizacyjnie organowi prowadzącemu ten zbiór. Ustawa – Prawo wodne nie przewiduje szczegółowej procedury dokonywania wpisów, weryfikacji zgłoszonych o wpisania danych, jak też możliwości odmowy umieszczenia zgłoszonych danych – w tym o rozwiązaniu spółki wodnej, w systemie. Wskazuje to, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jako organ prowadzący kataster wodny jedynie porządkuje informacje przekazywane przez zobowiązane do tego podmioty, odpowiada za ich wprowadzenie do systemu i udostępnianie na określonych do tego zasadach. Działanie organu w zakresie prowadzenia katastru wodnego mogłoby ewentualnie dotyczyć sfery uprawnień podmiotu zewnętrznego do żądania uzyskania informacji z katastru. Z sytuacją taką jednak nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd strony wnoszącej skargę kasacyjną, zgodnie z którym sam deklaratywny, czy konstytutywny charakter czynności pozostaje bez wpływu na dopuszczalność skargi z perspektywy art. 3§2 pkt 4. Należy jednak zauważyć, że Sąd pierwszej instancji nie ograniczył się wyłącznie do oceny charakteru zaskarżonej czynności w tym tylko zakresie. Z uzasadnienia wyroku wynika, że WSA uwzględnił wszystkie istotne okoliczności, w tym fakt, że kataster wodny jest systemem informacyjnym, a wpis i wykreślenie spółki wodnej z tego katastru pozostaje bez wpływu na sferę indywidualnych praw i obowiązków skarżącej. W odniesieniu do argumentów strony wnoszącej skargę kasacyjną koncentrujących się na pozbawieniu strony możliwości zaskarżenia czynności skutkujących utratą możliwości realizacji praw członka spółki wodnej przez Spółkę A stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia była czynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki wodnej polegająca na wykreśleniu z katastru wodnego. Będąc zatem związanym granicami tej sprawy, Sąd nie rozstrzygał co do zgodności z prawem utworzenia spółki wodnej, uchwał podejmowanych przez jej organy, czynności podejmowanych w jej imieniu przez likwidatora, czy wreszcie działania starosty w sferze nadzoru nad działalnością spółki wodnej. Kwestie te mogą być, i przynajmniej częściowo są lub były – jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - przedmiotem osobnych postępowań. Nie można również zapominać, iż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego stosunek członkostwa w spółce wodnej jest stosunkiem cywilnoprawnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1965 r., II CZ 60/65, OSNCP 1966, nr 7-8, poz. 118, z dnia 11 sierpnia 2004 r., II CK 481/03, "Izba Cywilna" 2005, nr 3, s. 54, z dnia 13 września 2007 r., III CZP 80/07, niepubl., z dnia 3 lipca 2008 r., IV CZ 48/08, "Izba Cywilna" 2009, nr 4, s. 48 i z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10 OSNC 2011/2/18, Biul. SN 2010/9/13), mimo nadzoru i kontroli sprawowanych przez starostę nad działalnością spółek. Skutkiem tego jest dopuszczalność drogi sądowej przed sądami powszechnymi w sporach wynikających z tej relacji prawnej. Nie jest zatem trafny argument, że spółka nie dysponowała żadnymi środkami prawnymi, które służyłyby do ochrony jej interesów. Fakt, że dochodzenie praw jest utrudnione nie czyni go jednak niemożliwym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.