III SA/Kr 380/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. W. działającej w imieniu własnym oraz małoletnich dzieci J. W. i G. W. na postanowienie Wojewody z dnia 20 stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2016 r. znak: [...] orzekł o wymeldowaniu J. W. oraz małoletnich dzieci J. W. i G. W. - skarżących, z pobytu stałego z lokalu przy ul. I w K. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona na adres pełnomocnika w dniu 9 grudnia 2016 r. W dniu 27 grudnia 2016 r. pełnomocnik wniósł odwołanie do Wojewody za pośrednictwem Prezydenta Miasta, składając pismo osobiście w Punkcie Obsługi Mieszkańca Urzędu Miasta. Wojewoda postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. znak: [...] stwierdził, że odwołanie G. P., pełnomocnika skarżących, zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) - dalej k.p.a. terminu do jego wniesienia i w związku z tym pozostawił je bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik skarżących zarzucił, że organ administracyjny nie dopełnił obowiązku czuwania, by strony postępowania nie poniosły szkody. Podniósł, że w dniu 22 grudnia 2016 r. G. P. zgłosiła się do urzędu, gdzie otrzymała odpis decyzji wraz z informacją, że termin odwołania upływa z dniem 27 grudnia 2016 r. oraz że terminu tego dotrzymała. Twierdzi też, że o dotrzymaniu terminu została zawiadomiona pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. przekazującym akta sprawy. W dalszej treści skargi pełnomocnik podniósł zarzuty merytoryczne twierdząc, że osoby wymeldowane decyzją Prezydenta Miasta nie opuściły dobrowolnie miejsca pobytu stałego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Wojewody z dnia 20 stycznia 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z treścią art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu l instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ prawidłowo przyjął, iż decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżących w trybie uregulowanym w art. 44 k.p.a. tj. tzw. doręczenia zastępczego. Domniemanie doręczenia stronom decyzji pierwszoinstancyjnej stanowi konsekwencję nie podjęcia przez strony kierowanych do nich przesyłek pomimo ich prawidłowego, dwukrotnego awizowania. Przepisy dotyczące procedury doręczania pism w postępowaniu administracyjnym zostały uregulowane m.in. w art. 44 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Z przytoczonych przepisów wynika, że dla skutecznego doręczenia stronie pisma procesowego w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest, aby operator pocztowy przesyłkę przechowywał przez 14 dni w swojej placówce, przy czym o tym fakcie powinien powiadomić adresata (pozostawiając awizo). Zaznaczyć należy, że operator powinien poinformować o możliwości odebrania przesyłki w terminie 7 dni od dnia pozostawienia awiza (ustawodawca szczegółowo wymienił przy tym miejsca, w których można pozostawić awizo i są to: oddawcza skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, widoczne miejsce przy wejściu na posesję adresata). W razie niepodjęcia pisma w ciągu 7 dni, operator pozostawia kolejne awizo z informacją o terminie odbioru przesyłki. Zgodnie z wprowadzoną przez ustawodawcę fikcją doręczenia pismo uważa się za doręczone po upływie 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza (pismo organ pozostawia w aktach sprawy). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej na adres pełnomocnika skarżących, wynika, iż z powodu niemożności doręczenia przesyłki (adresat nieobecny), w dniu 25 listopada 2016 r., przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym. Następnie z powodu niepodjęcia przez adresata w terminie 7 dni przedmiotowej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, w dniu 5 grudnia 2016 r. przesyłkę awizowano powtórnie. W dniu 12 grudnia 2016 r. z uwagi na fakt, iż adresat nie odebrał w zakreślonym terminie awizowanej dwukrotnie przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy. Zasadnie zatem organ odwoławczy przyjął, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r., została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 9 grudnia 2016 r. Wskazać należy w tym miejscu, że data 9 grudnia 216 r. wyznaczyła bieg terminu do wniesienia odwołania, który to upłynął w dniu 23 grudnia 2016 r. Natomiast pełnomocnik skarżących złożył osobiście na dzienniku podawczym odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 27 grudnia 2016 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że nie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu przewidzianego w art. 58 § 1 k.p.a. Wobec tego nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że odwołanie zostało złożone zgodnie z informacją uzyskaną w Urzędzie Miasta, bowiem termin złożenia odwołania wynika wprost z przepisów ustawy. Nie ma również znaczenia okoliczność uzyskania przez pełnomocnika skarżących w dniu 22 grudnia 2016 r. odpisu decyzji, oraz przyjęcia przez organ I instancji oświadczenia o zamiarze złożenia odwołania, którego dotrzymanie pełnomocnik uzasadnia powiadomieniem jej o przekazaniu akt sprawy. Doręczenie miało bowiem miejsce w dniu 9 grudnia 2016 r., natomiast organ I instancji przekazując sprawę organowi odwoławczemu nie potwierdzał terminowości wniesienia odwołania, lecz dopełnił swój ustawowy obowiązek, wynikający z otrzymania odwołania. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ odwoławczy musiał wydać przedmiotowe postanowienie. Organ odwoławczy nie miał żadnych powodów, aby kwestionować prawidłowość doręczenia, a także sam pełnomocnik skarżących nie przedstawił organowi jakichkolwiek argumentów, żeby prowadzić dodatkowe postępowanie w kierunku prawidłowości doręczenia. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.