III SA/Kr 41/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Jakub Makuch (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2025 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 września 2024 r., nr KM.5410.WA4354E.3.2024 w przedmiocie rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi K. N. (dalej "skarżący") była decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 30.09.2024 r. nr KM.5410.WA4354E.3.2024 w przedmiocie rejestracji pojazdu. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. Wnioskiem z 12.09.2024 r. P. R. (dalej: "uczestnik") wystąpił do Prezydenta Miasta Krakowa o rejestrację Renault [...] nr rej. [...]. Jako właściciela pojazdu wskazał siebie, natomiast skarżący został podany jako współwłaściciel. Do wniosku uczestnik załączył tablice rejestracyjne, umowę sprzedaży pojazdu z 23.02.2024 r. zawartą między syndykiem działającym na rzecz upadłego G. W. (sprzedający), a uczestnikiem (kupujący). Przedmiotem sprzedaży był udział w wysokości ½ części w prawie własności ww. samochodu wchodzący w skład masy upadłości G. W. Załączniki do umowy stanowiły postanowienie o ogłoszeniu upadłości G. W. z 04.07.2022 r., zdjęcie dowodu rejestracyjnego (zgodnie z którym jako właściciel była wpisana A. W., zaś jako współwłaściciel skarżący) oraz oświadczenie uczestnika, że - zgodnie z jego najlepszą wiedzą - dowód rejestracyjny został zagubiony przez poprzedniego współwłaściciela. 2. Decyzją z 12.09.2024 r. (nr KM.5410.WA4354E.1.2024.PS) Prezydent Miasta Krakowa dokonał czasowej rejestracji tego auta, wydając jednocześnie pozwolenie czasowe oraz tablice rejestracyjne o numerze [...] zalegalizowane znakami legalizacyjnymi. W rozdzielniku decyzji wpisano uczestnika (który odebrał decyzję osobiście w siedzibie organu tego samego dnia) i skarżącego. Jednocześnie protokołem z tego samego dnia przekazano sprawę do Referatu Postępowań Administracyjnym w związku ze złożeniem wniosku o rejestrację przez jednego ze współwłaścicieli z prośbą o poinformowanie skarżącego o wszczętym postępowaniu i przesłanie mu decyzji o czasowej rejestracji. 3. Decyzją z 30.09.2024 r. (nr KM.5410.WA4354E.3.2024) zarejestrowano przedmiotowy pojazd, wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne ([...]) zalegalizowane znakiem legalizacyjnym, odstępując zarazem od uzasadnienia tej decyzji. Akt ten został odebrany przez uczestnika w dniu jego wydania. Natomiast skarżącemu jako współwłaścicielowi pojazdu, jak wynika z odręcznej adnotacji na decyzji, wysłano decyzję pocztą. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 04.10.2024 r. 4. Z kolei pismem z 03.10.2024 r. organ poinformował skarżącego o wpływie wniosku uczestnika z 12.09.2024 r. o zarejestrowanie ww. pojazdu oraz o przysługującym uprawnieniu do brania udziału w postępowaniu wywołanym tym wnioskiem. Jednocześnie wskazano, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek uniemożliwiających zarejestrowanie pojazdu zgodnie z wnioskiem złożonym przez uczestnika. Ponadto, organ zwrócił się do skarżącego o nadesłanie wyjaśnień lub zwrócenie dowodu rejestracyjnego w przypadku posiadania wiedzy na temat jego utracenia. Do pisma załączono decyzję o czasowej rejestracji auta z 12.09.2024 r. Przedmiotowa korespondencja została doręczona skarżącemu w dniu 09.10.2024 r. 5. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący podniósł zarzut pominięcia niektórych stron postępowania, w tym swojej córki A. W. Wskazał, że uczestnik nie jest jedynym właścicielem pojazdu. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy samochód zakupił wraz z córką (będącą wtedy w związku małżeńskim) i udział córki w prawie własności auta został zlicytowany na rzecz uczestnika. Dalej wyjaśnił, że darował córce swój udział, o czym uczestnik miał wiedzę, albowiem zabrał pojazd od córki. W ocenie skarżącego nieprawidłowo oznaczono strony w postępowaniu o rejestrację pojazdu, a ponadto dokonano rejestracji tylko na jednego ze współwłaścicieli. Do skargi przedłożył umowę darowizny z 10.04.2024 r., na podstawie której córka skarżącego uzyskała ½ udział w prawie własności ww. pojazdu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. 6. W piśmie z 31.12.2024 r. przekazującym skargę, organ opisał stan faktyczny sprawy i końcowo wskazał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 54 par. 3 p.p.s.a. – brzmienie tego przepisu wskazuje na obowiązek stwierdzenia czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawda, a uprawnienia te dotyczą kompetencji SKO. W ocenie organu, brak było także podstaw do sporządzenia odrębnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z powodu nieuwzględnienia żądania wszystkich stron postępowania. 7. Zarządzeniem z 10.04.2025 r. Sąd zwrócił akta organowi celem wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2a p.p.s.a, tj. sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji. 8. W sporządzonym na skutek zarządzenia Sądu z 10.04.2025 r. uzasadnieniu decyzji, organ przywołał art. 72 ust. 1 ustawy Prawo ruchu drogowym, zgodnie z którym rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie dowodu własności pojazdu, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Z kolei zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31.08.2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dział spadku, umowa o zniesienie współwłasności, faktura potwierdzająca nabycie pojazdu, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności, prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. W przypadku gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela pojazdu zawartymi w dowodzie rejestracyjnym, dowodem własności są wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu (ust. 2). Organ wskazał, że do wniosku o rejestrację ww. auta przedłożono wymagane przepisami dokumenty. W ocenie organu do zarejestrowania pojazdu wystarczające jest złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli. Decyzje o rejestracji pojazdu oraz wydawany dowód rejestracyjny uwzględniają bowiem stan własności pojazdu (dowód rejestracyjny zawiera dane właściciela oraz współwłaściciela pojazdu), zgodnie z wiedzą organu rejestrującego. Jeżeli dokumentacja przedłożona wraz z wnioskiem odpowiada wymogom przewidzianym przepisami, to organ jest obligowany zarejestrować pojazd i powiadomić o tym wszystkie strony (zob. wyrok NSA z 27.09. 2011 r., l OSK 1598/10). Podkreślił organ, że w takim postępowaniu nie podlega ocenie umocowanie do zarządzania pojazdem przez jednego ze współwłaścicieli, a wydanie decyzji o rejestracji pojazdu na wniosek jednego ze współwłaścicieli stanowi realizację zasady szybkości postępowania. 9. Uczestnik w piśmie z 3.02.2025 r. (k. 10) wskazał, że nie wiedział o żadnej umowie darowizny przy rejestracji pojazdu, a jej fakt został ujawniony dopiero pod koniec 2024 r. we wniosku o zniesienie współwłasności złożonym przez córkę skarżącego. Jednocześnie oświadczył, że w przypadku prawomocnego oddalenia skargi zobowiązuje się do zgłoszenia zmiany w urzędzie miasta (w postaci zastąpienia dotychczasowego współwłaściciela). 10. Na rozprawie w dniu 05.09.2025 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z 31.12.2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 11. Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem kontrolowanej decyzji. 12. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (aktualny publikator Dz.U. 2024 r., poz. 1251, dalej u.p.r.d), zgodnie z którym rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu dokonuje starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. W razie zatem złożenia wniosku o rejestrację organ zobowiązany jest zażądać dokumentów, o których mowa w art. 72 u.p.r.d., tj. między innymi dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Otwarty katalog dokumentów stanowiących dowód własności pojazdu zawarty jest w § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 08.11. 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2024 r., poz. 1709). Dowodem takim jest m.in. umowa sprzedaży, umowa darowizny czy tez prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. 13. Jak wskazano w części historycznej uzasadnienia (por. punkt 2 uzasadnienia), Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 12.09.2024 r. czasowo zarejestrował pojazd na wniosek jednego ze współwłaścicieli (uczestnika) opierając się na przedłożonej umowie sprzedaży ½ udziału w prawie własności pojazdu zawartej z syndykiem masy upadłości G. W. – męża córki skarżącego. Wskazać należy, że przepisy prawa nie wymagają, aby wniosek o rejestrację musiał być złożony został przez wszystkich współwłaścicieli pojazdu. Jednocześnie, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jeżeli z dokumentu, który miałby w ocenie wnioskodawcy stanowić dowód własności wynika, że pojazd, którego dotyczy wniosek o rejestrację jest współwłasnością kilku osób, a wniosek złożył tylko jeden współwłaściciel, to organ ma obowiązek wynikający z art. 61 § 4 k.p.a. powiadomić o postępowaniu wszystkie osoby będące stronami w sprawie, tj. pozostałych współwłaścicieli (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1598/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2012 r., sygn. III SA/Po 208/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. III SA/Łd 1043/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 października 2015 r., sygn. III SA/Kr 624/15). 14. Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że organ, mając na uwadze fakt, iż wniosek o rejestrację złożony został przez jednego ze współwłaścicieli (uczestnika), zawiadomił o tym fakcie skarżącego (jako drugiego współwłaściciela pojazdu wskazanego we wniosku oraz dowodzie rejestracyjnym) oraz doręczył jemu decyzję o czasowej rejestracji. Jednakże biorąc pod uwagę kolejność (chronologię) podejmowanych w sprawie czynności, nie budzi wątpliwości Sądu, że organ naruszył zasadę określoną w art. 10 § 1 k.p.a., co skutkowało zaniechaniem poczynienia dokładnych, a przede wszystkim miarodajnych ustaleń, aktualnego na dzień rejestracji pojazdu, stanu jego własności. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji (podkreślenie Sądu) umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przewidziany w art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji. Tymczasem w kontrolowanej sprawie organ najpierw wydał decyzję o czasowej rejestracji pojazdu (w dniu 12.09.2024 r.) działając na wniosek jednego ze współwłaścicieli (co było czynnością zasadniczo dopuszczalną w świetle powołanego wyżej orzecznictwa), a następnie w dniu 30.09.2024 r. wydał decyzję o "stałej" rejestracji auta. Natomiast obciążający organ względem skarżącego obowiązek informacyjny wynikający z art. 61 § 4 k.p.a., zrealizowany został dopiero pismem z 03.10.2024 r. Oznacza powyższe, że czynność ta miała miejsce już po wydaniu decyzji o rejestracji z dnia 30.09.2024 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 04.10.2024 r. (k. 3 akt adm.), a zawiadomienie o toczącym się postępowaniu rejestracyjnym wraz z decyzją o czasowej rejestracji doręczone zostały – w dniu 09.10.2024 r. Tym samym stwierdzić trzeba, że organ, nie czekając na doręczenie skarżącemu zawiadomienia o toczącym się postępowaniu w sprawie rejestracji pojazdu którego – wg przedłożonych dokumentów – miał być współwłaścicielem, i wydając decyzję o "stałej" rejestracji, pozbawił się możliwości uzyskania informacji o przedmiotowym pojeździe od widniejącego w dokumentach, drugiego jego właściciela. Przeprowadzenie na stosownym etapie postępowania w.w. czynności pozwoliłoby organowi uzupełnić (pozyskać) wiedzę dot. spornej obecnie w sprawie kwestii własności przedmiotowego pojazdu. Jak bowiem wynika z przedłożonej przez skarżącego do skargi umowy darowizny, w dniu 10.04.2024 r. (a zatem przed złożeniem wniosku o rejestrację pojazdu przez uczestnika) darował on swój udział (½) w prawie własności Renault [...]. Gdyby zatem skarżący został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu przed wydaniem decyzji o stałej rejestracji, to np. wyżej wskazany dokument mógłby zostać zaoferowany organowi, co umożliwiłoby poprawne zidentyfikowanie podmiotów względem których postępowanie to winno się toczyć. 15. Podsumowując ogół rozważań stwierdzić należy, że organy nie podjęły wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Z uwagi więc na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 61 § 4 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.). Przedstawione wyżej oceny nie pozwalają bowiem wykluczyć tego, że rzetelne wyjaśnienie kwestii własności spornego pojazdu mogło doprowadzić do innego, niż przyjął organ, rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy. 16. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zweryfikuje aktualny stan własności pojazdu, w szczególności w kontekście przedłożonej do skargi umowy darowizny. Organ powinien mieć także na uwadze toczące się postępowanie (lub zapadłe już w jego wyniku rozstrzygnięcie) o zniesienie współwłasności przedmiotowego pojazdu sygnalizowane zarówno przez skarżącego w skardze, jak i uczestnika postępowania w złożonym piśmie procesowym.