III SA/Kr 417/18

WyrokWSA w Krakowie2018-07-19

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy orzeczenie sądu cywilnego nie zawiera wprost sformułowania o 'opiece naprzemiennej', ale określa sposób kontaktów rodzica z dziećmi, można uznać, że taka opieka naprzemienna zachodzi na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Opieka naprzemienna, jako przesłanka do zaliczenia dziecka do rodziny obojga rodziców w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania faktycznego sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem, jeśli nie zostało to jednoznacznie uregulowane przez sąd powszechny. W sytuacji, gdy orzeczenie sądu cywilnego powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców i ogranicza władzę drugiego, a także określa sposób kontaktów, nie można uznać, że zachodzi opieka naprzemienna, jeśli nie wynika to wprost z tego orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci Z. P. i L. P. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad córkami z pierwszego małżeństwa, co uniemożliwia zaliczenie ich do jego rodziny w rozumieniu ustawy. Skarżący argumentował, że mimo braku formalnego sformułowania 'opieka naprzemienna' w orzeczeniach sądowych, faktyczny sposób sprawowania opieki nad dziećmi przez niego i byłą żonę spełnia przesłanki opieki naprzemiennej. Spór dotyczył interpretacji pojęcia 'opieka naprzemienna' i jej związku z orzeczeniami sądu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 marca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r., odmawiającą P. P. przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. P. i L. P. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. P. P. złożył w dniu 23 czerwca 2016 r., wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego. Jako najstarsze dziecko wskazał córkę K. P. Młodszą córką jest Z. P. Kolejnym dzieckiem jest L. P. urodzona w drugim związku. Według art. 2 pkt 14 ustawy pierwszym dzieckiem jest jedyne lub najstarsze dziecko rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia; w przypadku dziecka urodzonych tego samego dnia, miesiąca i roku, będących najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2. Małżeństwo M. B. – P. i P. P. zostało rozwiązane przez rozwód. Powyższe zostało ustalone na podstawie wyroku Sądu Okręgowego, Wydział Cywilny - Rodzinny z dnia [...] 2015 r. sygn. akt [...]. W powyższym wyroku rozwodowym Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi Z. P. oraz K. P. ich matce M. B. – P., jednocześnie ograniczył władzę rodzicielską P. P. do prawa współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach córek. Ponadto Sąd zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dziecka i w ramach udziału ojca w tych kosztach zasądził od P. P. na rzecz dziecka alimenty w kwocie po 2 000 zł miesięcznie. Kolejno ustalono, iż zgodnie z postanowieniem Sądu Apelacyjnego, Wydział I Cywilny z dnia [...] 2016 r. sygn. akt [...] zmieniono wysokość alimentów świadczonych przez Pana na rzecz dzieci na kwotę po 1 600 zł miesięcznie oraz uregulowano kontakty z małoletnimi córkami. Powyższe postanowienie określiło i ograniczyło kontakty ojca z dziećmi. W wyroku Sądu Okręgowego Wydział Cywilny -Rodzinny z dnia [...] 2015 r. stwierdzono, P. P. ma prawo do sprawowania opieki nad córką Z. P. oraz K. P. w ten sposób, iż będą się one odbywały od września do czerwca każdego roku naprzemiennie w jednym tygodniu w poniedziałki, kiedy to powód będzie odbierał córki z ich miejsca zamieszkania i odwoził do szkoły przed rozpoczęciem przez nie zajęć szkolnych, a po tych zajęciach odbierał je ze szkoły i sprawował nad nimi pieczę do godz. 20:30 kiedy to zobowiązany jest odprowadzać małoletnie do ich miejsca zamieszkania, a następnie w piątki, kiedy to będzie odbierał córki z ich miejsca zamieszkania i odwoził do szkoły przed rozpoczęciem przez nie zajęć szkolnych, a po tych zajęciach odbierał je ze szkoły i sprawował nad nimi pieczę do niedzieli do godz. 20:30, kiedy to zobowiązany jest odprowadzić małoletnie do ich miejsca zamieszkania, a w kolejnym tygodniu w czwartki i piątki, kiedy to powód w każdy z tych dni będzie odbierał córki z ich miejsca zamieszkania i odwoził je do szkoły przed rozpoczęciem przez nie zajęć szkolnych, a po tych zajęciach odbierał je ze szkoły i sprawował nad nimi pieczę do godz. 20:30, kiedy to zobowiązany jest odprowadzić małoletnie do ich miejsca zamieszkania. Dodatkowo w latach nieparzystych w Święta Bożego Narodzenia od 23 grudnia od godz. 20:30 do 25 grudnia do godz. 12, w Święta Wielkanocne od soboty od godz. 20:30 do poniedziałku do godz. 12 , z tym, że powód zobowiązany jest odbierać córki z ich miejsca zamieszkania i do niego odprowadzać, a także w pierwszy tydzień ferii zimowych w latach nieparzystych od soboty od godz. 10:00 do następnej soboty do godz. 20:30, a w latach parzystych w drugim tygodniu ferii zimowych od soboty od godz. 10 do następnej soboty do godz. 20:30 oraz dodatkowo w okresie wakacyjnym w latach nieparzystych soboty od 1 lipca od godz. 10 do 31 lipca do godz. 20:30, a w latach parzystych od 1 sierpnia od godz. 10 do 31 sierpnia do godz. 20:30 i na te spotkania powód zobowiązany jest odbierać córki z ich miejsca zamieszkania i je do niego odprowadzać. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego z [...] 2016 r. zmieniono wyrok w punkcie III w ten sposób, że opieka nad dziećmi w kolejnym tygodniu będzie sprawowana w czwartki do godz. 20:30 oraz w latach parzystych w Święta Wielkanocne od soboty od godz. 20:30 do poniedziałku do godz. 12. Na podstawie powyższego organ obliczył i ustalił, iż w roku parzystym ilość dni w których P. P. sprawuje osobistą opiekę nad córkami daje łącznie 149 dni z 365 dni roku tj.: 40,82% oraz 81 nocy z 365 dni roku tj. 22,19% oraz w roku nieparzystym ilość dni w których sprawuje osobistą opiekę nad córkami daje łącznie 143 dni z 365 dni roku tj.: 39,18% oraz 80 nocy z 365 dni roku tj. 21,92%. Należy także zaznaczyć, iż P. P. sprawuje opiekę w niektóre dni roku tylko przez kilka godzin dziennie. W ramach prowadzonego postępowania dowodowego P. P. przedłożył oświadczenie o zakresie sprawowanej opieki nad córkami K. i Z., gdzie podał informacje dotyczące ilości dni w roku przez jaki sprawuje osobistą opiekę nad dziećmi - łącznie 141,21 dni z 365 dni roku tj. 38,69%. Na podstawie oświadczenia organ obliczył również łączną ilość nocy sprawowania przez P. P. opieki nad dzieckiem tj.: 115 nocy z 365 dni roku co daje 31,5%. Dodatkowo przeprowadzono wywiad z M. B. - P. Ustalono, iż M. B. – P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami: K. i Z. Matka oświadczyła, iż powierzono jej wykonywanie władzy rodzicielskiej, a P. P. ma ograniczoną władzę rodzicielską i określone terminy widzeń z dziećmi – połowa wakacji, co drugie święta, co drugi weekend, po 2 dni w tygodniu. Potwierdziła, że zasądzone alimenty w wysokości 1 600,00 zł na każde dziecko są regularnie płacone. M. B. – P. oświadczyła również, że podczas widzeń z dziećmi P. P. nie zabezpiecza wszystkich potrzeb córek i zmuszona jest dopłacać do pobytu dzieci. W świetle art. 2 pkt 16 ustawy dziecko znajduje się pod opieką naprzemienną obojga rodziców w przypadku posiadania orzeczenia sądu w tym zakresie. Na podstawie zgromadzonych materiałów wynika, że skarżący takim orzeczeniem nie dysponuje. Na gruncie obowiązujących przepisów, gdy rozwiedzeni rodzice nie sprawują orzeczonej sądownie opieki naprzemiennej, świadczenie wychowawcze przysługuje temu rodzicowi, który utrzymuje dziecko i z którym dziecko zamieszkuje. Aby możliwe było przyznanie skarżącemu świadczenia wychowawczego na Z. P. jako kolejne dziecko, należy ustalić, że skarżący i była żona sprawują nad dzieckiem opiekę naprzemienną, a w konsekwencji K. P. jako pierwsze dziecko wnioskodawcy zalicza się - na gruncie ustawy - do jego rodziny. Organ podniósł, że wnioskodawca nie dysponuje orzeczeniem sądu z którego wynika, że dzieci znajdują się pod opieką naprzemienną obojga rodziców (np. prawomocnym wyrokiem, zatwierdzoną przez sąd ugodą lub zaakceptowanym przez sąd rodzicielskim planem wychowawczym), natomiast opieka nad dziećmi sprawowana jest wymiennie przez rodziców. W ocenie organu I instancji nie można uznać, iż rodzic dziecka u którego dziecko przebywa 141,21 dni w roku sprawuje naprzemiennie opiekuje nad dzieckiem. Z tych względów Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] 2017 r., odmówił P. P. przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci Z. P. i L. P. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł P. P. podnosząc, iż w przepisach prawa brak jest wyraźniej definicji opieki naprzemiennej. Zdaniem odwołującego skoro na podstawie orzeczenia sądowego wnioskodawca oraz matka małoletnich K. i Z. P. na przemian opiekują się w regularnych i stałych okresach czasu córkami, za spełnioną należy uznać przesłankę opieki naprzemiennej z art. 2 ust 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, pozwalającą zaliczyć obie córki do rodziny wnioskodawcy. Zdaniem odwołującego niesprawiedliwe jest czynienie automatycznego założenia, że opieka naprzemienna występuje tylko wówczas kiedy takie sformułowanie znajduje się w wyroku sądu, tym bardziej, że pojęcie to pojawiło się dopiero w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie stwierdziło że Sąd Okręgowy w wyroku rozwodowym orzekł, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi K. P. i Z. P. powierzył matce dzieci M. B. - P. Ograniczona została władza rodzicielska ojca do prawa współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach córek, uregulował kontakty ojca z małoletnimi córkami. Zasądził od P. P. tytułem alimenty na każde z dzieci, płatne do rąk matki dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania P. P. świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. i L. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1728/16 decyzję tą oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylił. W wyroku nakazał organom administracyjnym ocenić czy orzeczony sposób kontaktów skarżącego z małoletnimi córkami K. P. i Z. P. może być uznany za naprzemienną opiekę. Sąd stwierdził, że ustawodawca nie zakłada konieczności sprawowania pieczy nad dziećmi w takich samych okresach - wystarczające jest więc aby oboje rodzice w powtarzających się mniej więcej równych okresach sprawowali pieczę nad dziećmi. W wyniku tego rozstrzygnięcia organ I instancji orzekł jak na wstępie. Kolegium rozpoznając sprawę na skutek złożonego przez stronę odwołania i będąc związane wyrokiem Sądu dokonało ponownie oceny sytuacji, mając na względzie ustalenie czy w niniejszym przypadku należy uznać, że rodzice P. P. i M. B. – P. sprawują nad dziećmi opiekę naprzemiennie. W ocenie Kolegium ani Sąd Okręgowy ani też Sąd Apelacyjny w cytowanych wyrokach nie orzekły o opiece naprzemiennej nad dziećmi przez rozwiedzionych rodziców, skoro wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzone zostało matce dzieci M. B.- P., natomiast władza rodzicielska ojca dzieci P. P. została ograniczona do prawa współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach córek. Jednocześnie kosztami utrzymania i wychowania dzieci sąd obciążył obie strony i z tego tytułu zasądzone zostały od ojca dzieci alimenty, płatne do rąk matki dzieci. W ocenie Kolegium nie można przyjąć by w niniejszej sprawie zachodziła opieka naprzemienna. Jak ustalił organ I instancji w roku parzystym ilość dni w których P. P. sprawuje opiekę nad córkami wynosi łącznie 149 dni z 365 dni roku tj. 40,82% oraz 81 nocy z 365 dni roku tj. 22,19% oraz w roku nieparzystym ilość dni w których P. P. sprawuje osobistą opiekę nad córkami wynosi łącznie 143 dni z 365 dni w roku tj. 39,18 % oraz 80 nocy tj 21,92%. Według obliczeń P. P. sprawuje osobistą opiekę nad dziećmi 38,69% dni w roku. W ocenie Kolegium nie można przyjąć, że proporcja 61,31% do 38,69% jest porównywalna i przekonuje, że rodzice sprawują naprzemiennie opiekę nad dziećmi. Zdaniem Kolegium porównywalne okresy to np. 45% do 55% (około 5% marginesu swobody). Ponadto z wyroku Sądu Okręgowego wynika, iż miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania ich matki, co wobec ograniczenia wykonywania władzy rodzicielskiej P. P., a także zobowiązania go do ponoszenia przez niego alimentów przekonuje, iż orzekając w niniejszej sprawie sądy obu instancji nie orzekły o ustanowieniu opieki naprzemiennej. Z wywiadu środowiskowego z M. B. – P., wynika także, że podczas spotkań z córkami ojciec nie zabezpiecza, wszystkich potrzeb córek. Matka musi opłacać wyjazdy wakacyjne i dodatkowe zajęcia podczas wakacji. Z obserwacji pracownika socjalnego wynika, iż M. B. – P. sprawuje faktyczną opiekę nad córkami. Na mocy decyzji z dnia 27 czerwca 2016 r. M. B. – P., na wniosek złożony dnia 14 kwietnia 2016 r . otrzymywała świadczenie wychowawcze na córkę Z. P. w okresie od 1 kwietnia 2016 do 30 września 2017 r. Organ odwoławczy wskazał, że według słownika języka polskiego pod red. W Doroszewskiego "porównywalny" to podobny do innego na tyle by można go z nim porównać. "Porównywalny" wg słownika synonimów i antonimów to synonim słowa: podobny, zbliżony, bliźniaczy, pokrywający się, zbieżny, pokrewny, siostrzany. Jak to zostało już wyżej powiedziane, w ocenie Kolegium opieka rodziców kształtująca się na poziomie niecałe 40% (38,69%) do ponad 60% (61,31%) nie jest opieką zbliżoną czy bliźniaczą. Jest to opieka, którą w przeważającym okresie czasu sprawuje matka dzieci, M. B.- P., przy znaczącej pomocy ojca dzieci P. P. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z powyższymi obliczeniami, M. B.- P. zajmuje się dziećmi 223,79 dni w roku, zaś P. P. tylko 141,21 dni w roku. M. P. zajmuje się zatem dziećmi o 82,58 dni dłużej, a zatem o prawie 3 miesiące w skali roku więcej, niż P. P. Ponownie badając przedmiotową sprawę i dokonują jej oceny Kolegium nie negując tego, że P. P. opiekuje się dziećmi, stoi na stanowisku, że w niniejszym przypadku nie zachodzi opieka naprzemienna a zatem nie można zaliczyć K. i Z. P. do obu rodzin. Tym samym nie jest uzasadnione przyznanie P. P. świadczenia wychowawczego na Z. P. a także na L. P., która w tej sytuacji jest pierwszym dzieckiem w rodzinie P. P. Na powyższa decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. P. zarzucając naruszenie: 1/ art. 77 § 1 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego skutkujące przyjęciem po stronie skarżącego braku sprawowania opieki naprzemiennej, pomimo że jej istnienie przyjął w istocie nawet organ I instancji; 2/ art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez błędną wykładnię użytego w nim terminu "opieka naprzemienna" polegającą na niesłusznym przyjęciu, że zachodzi ona jedynie wówczas, gdy okresy pozostawania dzieci pod opieka każdego z rodziców są niemal równe. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jawnej sprzeczności ze wskazaniami WSA w Krakowie wyrażonymi w wyroku o sygn. akt III SA/Kr 1728/16 pozostaje to, że fakt pozostawania dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Zupełnie dowolnie organ przyjął, że o ile okresy opieki skarżącego byłyby porównywalne z okresami opieki byłej żony gdyby pozostawały wobec siebie w proporcjach 45% i 55% to pozostawanie tych okresów w proporcjach 40% do 60 % nie może skutkować przyjęciem istnienia opieki naprzemiennej. Takie zapatrywanie nie wynika z żadnej podstawy prawnej, ani nawet pragmatycznej i nie zostało w żaden sposób uzasadnione przez organ. Materiał dowodowy i realia niniejszej sprawy pozwalają na ustalenie i przyjęcie, że skarżący sprawuje opiekę naprzemienną nad córkami, co skutkować musi zaliczeniem ich także do rodziny skarżącego, zgodnie z treścią art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. To z kolei rodzi po stronie skarżącego uprawnienie do przyznania mu świadczenia wychowawczego. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Oceniając zaskarżoną decyzję w powyżej określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawą odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia wychowawczego na córki były przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci Z. i L. Okolicznością bezsporną jest, że wnioskodawcy chodziło o przyznanie świadczenia na kolejne dziecko w rodzinie. Spór w sprawie sprowadza się zatem do kwestii, czy starsza córka wnioskodawcy Z. pochodząca z rozwiązanego małżeństwa może zostać zaliczona do jego rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu, gdyż tylko wtedy córka L. może być uznany za kolejne dziecko w jego rodzinie. Skarżący z matką Z. jest rozwiedziony, a sposób kontaktów skarżącego z córką określa wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego Wydział Cywilny Rodzinny z dnia [...] 2015 r. zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia [...] 2016 r. Zdaniem Sądu organy administracyjne rozpoznając ponownie sprawę wypełniły zalecenia Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Krakowie określone w wyroku z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1728/16. Przeprowadziły stosowne postępowanie dowodowe, dokonały precyzyjnych obliczeń czasu trwania opieki obojga rodziców i doszły do prawidłowego wniosku, że proporcja 61,31% do 38,69%. nie jest porównywalna i nie pozwala uznać, że rodzice sprawują naprzemiennie opiekę nad dziećmi K. i Z. Proporcję tą potwierdził również skarżący i jest ona niesporna. Źródłem sporu jest w istocie brak legalnej definicji określenia "opieka naprzemienna". Sprawowanie takiej opieki stanowi warunek zaliczenia konkretnego dziecka do rodziny obojga rodziców (co w konsekwencji może wpływać na prawo do świadczenia na kolejne, już nie wspólne, dzieci małżonków – tak jak w przypadku skarżącego). Przepis art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci stanowi, że za rodzinę uważa się rodziców dzieci, ale w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Sprawowanie "opieki naprzemiennej" jest więc istotną okolicznością faktyczną mającą znaczenie dla przyznania lub odmowy świadczenia wychowawczego, a także jego wysokości. Zgodnie bowiem z kolei z art. 5 ust. 2 powołanej ustawy przed nowelizacją z dnia 7 lipca 2017 r., gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Jak już organy wskazywały określenie "opieka naprzemienna" nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córkami K. i Z. Sąd powierzył matce, ograniczając jednocześnie władzę rodzicielską ojcu. Jednocześnie Sąd regulował w wyroku sposób kontaktów córek ze skarżącym, dosyć restrykcyjnie określając czas tych kontaktów. Ponieważ K. i Z. mieszkają razem z matką, która sprawuje opiekę nad nimi – zdaniem organów obu instancji – skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej nad córkami z pierwszego małżeństwa. Trudno uznać, że jeśli dzieci mieszkają głównie z matką co wynika z zebranych dokumentów i samego oświadczenia ojca, a ojciec opiekuje się nimi sporadycznie to można mówić o opiece naprzemiennej. W konsekwencji organy uznały, że Z. nie wchodzi w skład rodziny skarżącego, a zatem jego wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na Z. i L., jako trzecie dziecko w rodzinie, nie mógł być uwzględniony. W ocenie Sądu, organy trafnie stanęły na stanowisku, że w zaistniałym stanie faktycznym brak jest podstaw do twierdzenia, że skarżący sprawuje opiekę naprzemienną nad córką K. i Z. Twierdzenia skarżącego, że opieka naprzemienna może mieć miejsce nie tylko w przypadku równego świadczenia opieki nad dziećmi jest błędne. Jest oczywiste, że świadczenie wychowawcze może być przyznane obu rodzicom w przypadku jednakowego sprawowania opieki. Inna interpretacja przepisów prawa jest sprzeczna z logiką i zasadami przyznawania świadczeń w równych wysokościach. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich wyrokach wskazywał, że pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne, gdyż fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu (por. wyroki NSA z dnia: 17 listopada 2017 roku, sygn. I OSK 1046/17, 4 października 2017 roku, sygn. I OSK 778/17, 22 sierpnia 2017 roku, sygn. I OSK 947/17, 11 grudnia 2017 roku, sygn. I OSK 1506/17; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że aktualnie uznaje się, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez danego z rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi są sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy do właściwości sądu powszechnego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości ustalenie organów na podstawie zgromadzonych dokumentów, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej na córkami Z. i K. Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, zasadnie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego, z przyczyn opisanych powyżej. W kontekście przedstawionych wyżej wywodów, nie można organom zarzucić uchybienia w postaci niezbadania czy skarżący sprawował opiekę naprzemienną nad córkami Z. i K. Z treści wyroku rozwodowego wprost wynika, że skarżący ma ograniczona władzę rodzicielską, sądownie ustalone kontakty oraz obowiązek uiszczenia alimentów na dzieci. To matka jest osoba sprawującą głównie pieczę nad dziećmi. W niniejszej sprawie organy nie naruszyły zasad wynikających z przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. właściwie zebrały materiał dowodowy i dokonały jego słusznej, zgodnej z logiką i zasadami doświadczenia życiowego oceny. Konkludując powyższe rozważania Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło