III SA/Kr 423/24
WyrokWSA w Krakowie2024-12-11
Skład orzekający: Ewa Michna, Jakub Makuch, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany przez członka rodziny we wrześniu 2021 r. może być uwzględniony przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022, jeśli dochód ten został uzyskany przed rozpoczęciem tego okresu świadczeniowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że dochód uzyskany przez skarżącego we wrześniu 2021 r. nie mógł być uwzględniony przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022. Przepis art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który umożliwia uwzględnienie dochodu uzyskanego po roku bazowym, wymaga, aby dochód ten był uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń. Dochód uzyskany we wrześniu 2021 r. przypadał przed rozpoczęciem okresu świadczeniowego (1 października 2021 r.), a zatem nie podlegał mechanizmowi doliczania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa K. W. do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022. Prezydent Miasta Krakowa pierwotnie przyznał świadczenie, jednak następnie uchylił własną decyzję i odmówił przyznania świadczenia, uwzględniając dochód skarżącego uzyskany we wrześniu 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy i błędne ustalenie, że pobrane świadczenia są nienależne, argumentując, że dochód z września 2021 r. nie powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu kryterium dochodowego dla okresu 2021/2022.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 października 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) WSA Bogusław Wolas Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r. nr SKO.AI/4112/110/2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zaskarżoną do Sądu decyzją
z 29.01.2024 r. (znak: SKO.AI/4112/110/2023), po rozpatrzeniu odwołania K. W. (dalej jako: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 16.10.2023 r. (znak: SO-05.8320.2.458.2021-3/23). Decyzją tą Prezydent Miasta Krakowa uchylił w całości własną decyzję z 8.10.2021 r. (znak SO-05.8320.2.458.2021-1/21) przyznającą skarżącemu świadczenie z funduszu alimentacyjnego (punkt I decyzji) oraz odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1.10.2021 r. do 30.09.2022 r. w kwocie 500 zł miesięcznie (punkt II decyzji).
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
1. W dniu 18.08.2021 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia alimentacyjnego za okres świadczeniowy 2021/2022 r. W rozpoznaniu tego wniosku Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 8.10.2021 r. przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenie na okres od 1.10.2021 r. do 30.09.2022 r. w kwocie 500 zł miesięcznie.
2. W dniu 28.10.2022 r. do organu I instancji wpłynęło zaświadczenie o uzyskaniu przez skarżącego wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia (zawartej od 2.08.2021 r. do 1.11.2021 r.) uzyskanego we wrześniu 2021 r. w kwocie 2 553,90 zł.
3. W dniu 18.01.2023 r. organ I instancji pozyskał zaświadczenie o zatrudnieniu skarżącego, z którego wynikało, że był on zatrudniony najpierw na podstawie umów zlecenie (w okresach od 02.08.2021 r. – 01.11.2021 r., 02.11.2021 r. – 01.02.2022 r., 02.02.2022 r. – 01.05.2022 r., 02.06.2022 r.-01.09.2022 r., 02.09.2022 r. – 01.12.2022 r.), a następnie od 02.12.2022 r. do 01.10.2023 r. na podstawie umowy o pracę.
4. Wobec uzyskania przez skarżącego we wrześniu 2021 r. dochodu powodującego przekroczenie dochodu na członka rodziny, decyzją z 16.03.2023 r. (znak SO-05.8320.2.458.2021-2/23) organ I instancji ustalił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane skarżącemu decyzją z 8.10.2021 r. wypłacone za okres od października 2021 r. do września 2022 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi przez skarżącego w łącznej kwocie 6 000 zł (punkt I) oraz zobowiązał skarżącego do ich zwrotu wraz odsetkami (punkt II).
5. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, SKO w Krakowie decyzją z 19.06.2023 r. (znak SKO.AL/4112/40/2023) decyzję tę uchyliło zaskarżoną i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta Krakowa powinien był najpierw wznowić postępowanie w związku z zaistnieniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jako istotną dla sprawy nową okoliczność Kolegium uznało podjęcie przez skarżącego zatrudnienia w dniu 2.08.2021 r. W ocenie SKO, organ I instancji błędnie przyjął, że zmiana sytuacji nastąpiła w trakcie okresu zasiłkowego, bowiem decyzję w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ wydał w dniu 08.10.2021 r., a nowa okoliczność nastąpiła przed wydaniem tej decyzji. SKO podkreśliło, że postępowanie organu było przedwczesne – najpierw musi on bowiem zweryfikować decyzję w postępowaniu wznowieniowym, a następnie, w zależności od jego wyniku, wydać decyzję w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń za okres, w którym świadczenia te faktycznie nie przysługiwały.
6. Postanowieniem z 3.08.2023 r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz skarżącego, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8.10.2021 r.
7. Następnie, decyzją z 16.10.2023 r. organ l instancji uchylił w całości własną decyzję z 08.10.2021 r. (znak SO-05.8320.2.458.2021-1/21) przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz skarżącego (punkt I decyzji) oraz odmówił przyznania skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 01.10.2021 r. do 30.09.2022 r. w kwocie 500 zł miesięcznie (punkt II decyzji).
W uzasadnieniu organ przytoczył art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z 07.10.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazał że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez skarżącego we wrześniu 2021 r., dochód członków rodziny wyniósł łącznie 4 320,57 zł (tj. 1 766,67 zł + 2 553,90 zł), a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 1 440,19 zł, a zatem przekracza dopuszczalną kwotę o 540,19 zł. Organ wyjaśnił, że obliczając dochód rodziny uwzględniono dochód matki skarżącego za 2020 r. (w wysokości 21 200,02 zł, co w przeliczeniu na miesiąc, po podzieleniu przez 12 - daje kwotę 1 766,67 zł) oraz dochód skarżącego uzyskany we wrześniu 2021 r. (w wysokości 2 552,90 zł). Końcowo organ wskazał, że ze względu na fakt, że okoliczność podjęcia przez skarżącego zatrudnienia i uzyskania dochodu we wrześniu 2021 r. nie była mu znana w dniu wydawania decyzji z 08.10.2021 r., należało decyzję tę uchylić w całości oraz odmówić prawa do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za cały okres świadczeniowy.
8. W odwołaniu skarżący wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, do ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego bierze się pod uwagę dochody rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres, na który ustalane jest prawo do tych świadczeń, dlatego też powinny zostać wzięte dochody tylko za 2020 r., a nie może być brany pod uwagę dochód skarżącego za 2021 r. Skarżący podkreślił, że w 2020 r. nie pracował i nie uzyskał żadnych dochodów. W konsekwencji nie zostało w jego przypadku przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja.
9. SKO w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, że w sprawie zostały ujawnione nowe okoliczności istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji organu z 08.10.2021 r. orzekającej o ustaleniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz skarżącego za okres od 01.10.2021 r. do 30.09.2022 r., nieznane organowi w dniu wydania decyzji, które miały istotne znaczenie dla tej sprawy. Organ odwoławczy przytoczył art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie), zgodnie z którym, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia (...). Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje wówczas, gdy pochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł. W ocenie Kolegium, okoliczność w postaci podjęcia zatrudnienia przez skarżącego od 2.08.2021 r. i pozostawanie w zatrudnieniu do końca pobierania świadczenia w okresie świadczeniowym 2021/2022, ma istotne znaczenie dla sprawy ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz skarżącego za okres od 1.10.2021 r. do 30.09.2022 r. Zasadnie zatem, zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez skarżącego. SKO wskazało, ze zgodnie z art. 2 pkt 4 i 5 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o dochodzie i dochodzie rodziny oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Dochodem, w świetle przepisów o świadczeniach rodzinnych są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (...). Dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ż zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4b. Natomiast art. 9 ust. 4a ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Kolegium wskazało, że na dochód rodziny osiągnięty w 2020 r. złożył się dochód matki skarżącego za 2020 r. pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne - w wysokości 21 200,02 zł. Podkreśliło, że w przypadku rodziny skarżącego nie nastąpiła utrata dochodu, natomiast nastąpiło uzyskanie dochodu w stosunku do 2020 r., który jest podstawą ustalania dochodów rodziny – bowiem skarżący podjął zatrudnienie od 02.08.2021 r. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, zgodnie z art. 9 ust. 4a ustawy, do przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy w wysokości 1 766,67 zł (tj. 21 200,02 : 12 miesięcy = 1 766,67 zł) należało doliczyć kwotę dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu (tj. dochodu skarżącego za wrzesień 2021 r.) w wysokości 2 553,90 zł. Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego, przeciętny miesięczny dochód członka rodziny wyniósł zatem 4 320,57 zł (tj. 1 766,67 zł + 2 553,90 zł = 4 320,57 zł), a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1 440,19 zł i przekroczył ustalone w ustawie kryterium dochodowe o kwotę 540,19 zł. SKO podkreśliło, że w uwagi na kwotę przekroczenia kryterium dochodowego w sprawie nie będzie możliwe zastosowanie mechanizmu "złotówka za złotówkę". Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę, o której mowa w ust. 2, o kwotę nie wyższą niż kwota świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej w okresie świadczeniowym, na który jest ustalane prawo do tego świadczenia, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości różnicy między kwotą świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W przypadku gdy wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej, ustalona zgodnie z ust. 2a, jest niższa niż 100 zł, świadczenie to nie przysługuje (art. 9 ust. 2b). Zatem, zgodnie z art. 9 ust. 2a, różnica pomiędzy kwotą świadczeń przysługujących w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny na osobę w rodzinie (540,19 zł), wyniosła - 40,19 zł. Stosownie zaś do art. 18 ust. 5 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Podsumowując Kolegium wskazało, że w związku z uzyskaniem dochodu przez skarżącego i z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują skarżącemu od 01.10.2021 r.
10. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 2, art. 9 i art. 23 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz dokonania błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcia, że świadczenie pobrane przez skarżącego w okresie od października 2021 r. do września 2022 r. są świadczeniami nienależnymi. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości w całości.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ biorąc pod uwagę jego dochód z września 2021 r. zawyżył średni miesięczny jego dochód. Podał, że w październiku 2021 r. osiągnął dochód w wysokości 1 439,84 zł, w listopadzie 2021 r. w wysokości 1 379,06 zł, natomiast w grudniu 2021 r. w wysokości 1 596,70 zł. Podkreślił, że gdyby wzięto pod uwagę te dochody, to jego średni miesięczny dochód nie przekroczyłby ustawowego progu dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podsumowując wskazał, że nie zostało przez niego przekroczone kryterium dochodowe i nie można uznać pobranych przez niego świadczeń za nienależnie pobrane. Do skargi załączono potwierdzenia przelewów wynagrodzenia skarżącego za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2021 r.
11. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja SKO w Krakowie oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, albowiem akty te naruszały przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zagadnieniem spornym w ocenianej sprawie było to, czy dochód uzyskany przez skarżącego we wrześniu 2021 r. zasadnie został uwzględniony (doliczony) przez orzekające organy administracji publicznej do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu prawa skarżącego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2021/2022. Jak wynikało bowiem z zaskarżonych decyzji, orzekające organy administracji publicznej powiększyły - ustalony na etapie przyznawania skarżącemu przedmiotowych świadczeń - dochód przypadający na członka jego rodziny (który w roku bazowym - 2020 r. wyniósł 1 766,67 zł) o kwotę wynagrodzenia skarżącego uzyskanego we wrześniu 2021 r. (2 553,9 zł), tj. w miesiącu następującym po miesiącu, w którym skarżący podjął zatrudnienie (sierpień 2021 r.). Uwzględnienie wskazanego wyżej dochodu skarżącego spowodowało przekroczenie ustawowego progu dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie (900 zł) uprawniającego do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego o 540,19 zł (1 766,67 + 2 553,9 zł = 4 320,57 zł dzielone przez 3 osoby w rodzinie = 1 440,19 zł), a przekroczenie to stanowiło przyjęty przez organy administracji motyw uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres 2021/2022 i odmawiającej przyznania tych świadczeń.
Według Sądu, zaprezentowane w tej sprawie stanowisko organów administracji nie było trafne.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2023 r., poz. 1993; dalej "ustawa"). Jak wynika z art. 9 ust. 2 ustawy, podstawowym warunkiem przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest spełnienie przez osobę ubiegającą się o to wsparcie kryterium dochodowego. To kryterium, w dacie przyznania skarżącemu świadczeń z funduszu, wynosiło 900 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Ustawodawca przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę do wyliczeń traktuje rok kalendarzowy poprzedzający rok świadczeniowy. Stosownie bowiem do art. 2 pkt 5 ustawy, dochód rodziny oznacza dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, a w myśl art. 3 pkt 2 ostatnio wskazanej ustawy, dochód rodziny oznacza właśnie przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Także art. 2 pkt 5a ustawy definiując pojęcie "dochodu członka rodziny" – stwierdza, że oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem jednak przepisów art. 9 ust. 3-4b. Zastrzeżenie o którym mowa we wskazanym odesłaniu związane jest z koniecznością urealnienia sytuacji materialnej rodziny, która brana jest pod uwagę przy przyznawaniu świadczeń z funduszu. Wobec powyższego, w art. 9 ust. 3 ustawy wprowadzone zostało pojęcie "dochodu utraconego", zaś w art. 9 ust. 4 i 4a "dochodu uzyskanego". W kontrolowanej sprawie organy administracji uznały, że zastosowanie znajdzie art. 9 ust. 4a ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zawarty w cytowanym przepisie wymóg "uzyskania dochodu przez członka rodziny" oznacza także uzyskanie dochodu spowodowane podjęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o czym wprost stanowi art. 2 pkt 18 lit. c) ustawy. Przywołana powyżej regulacja art. 9 ust. 4a umożliwia organowi administracji przeprowadzenie weryfikacji ustalonego wcześniej dochodu członka rodziny w sytuacji, gdy organ poweźmie informacje, że nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej rodziny skutkujące brakiem podstaw do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub ograniczeniem prawa do pobierania tych świadczeń.
W stanie faktycznym tej sprawy zwrócić należy uwagę, że będący podstawą weryfikacji przez organ okres udzielonych świadczeń dotyczy okresu świadczeniowego 2021/2022. W tym przypadku rok bazowy (poprzedzający okres świadczeniowy) to rok 2020 i dochody z tego jedynie roku zostały pierwotnie uwzględniane przez organ administracji publicznej przy ustaleniu dochodu członka rodziny na potrzeby spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania mu przedmiotowego wsparcia. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący podjął zatrudnienie w sierpniu 2021 r., a zatem dochód "za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu" – to dochód uzyskany we wrześniu 2021 r. Choć moment uzyskania wskazanego przysporzenia przypadał niewątpliwie na okres "po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy" (tj. po 2020 r.), jak też był to dochód następujący po miesiącu, w którym nastąpiło jego uzyskanie, to jednak dostrzec i podkreślić należy, że dochód ten nie został uzyskany w okresie na który weryfikowane było w tej sprawie prawo do świadczeń skarżącego z funduszu alimentacyjnego. Stosownie bowiem do art. 2 pkt 8 ustawy - okres świadczeniowy przypada na czas od 1 października do 30 września następnego roku, co w realiach tej sprawy oznaczało czas od 1.10.2021 r. do 30.09.2022 r. Skoro zatem uwzględniony przez organy administracji dochód skarżącego objął jego wynagrodzenie za pracę uzyskane we wrześniu 2021 r., to powyższe oznacza, że był to dochód powstały jeszcze przed pierwszym miesiącem okresu świadczeniowego 2021/2022. Początek tego bowiem okresu przypadał na 1.10.2021 r. W ocenie Sądu, brzmienie art. 9 ust. 4a ustawy, a w szczególności określony tym przepisem warunek zawarty w końcowej części tej regulacji ("jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego") wskazuje na to, że przepis ten uprawnia do powiększenia dochodu członka rodziny w stosunku do wyliczonej bazy z roku poprzedzającego okres świadczeniowy – o dochód uzyskiwany w okresie świadczeniowym albowiem jest to zasadniczo okres "na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu". Dochód więc uzyskany przed tym okresem nie mógł być brany pod uwagę dla ocen czynionych w tej sprawie przez organy administracji. Dostrzec przy tym również trzeba, że skoro moment uzyskania przez skarżącego uwzględnionego przez organ dochodu (wrzesień 2021 r.) przypadał na czas sprzed okresu świadczeniowego w tej sprawie (2021/2022), to w istocie był to dochód uzyskany przez skarżącego w poprzednim, względem aktualnie ocenianego, okresie świadczeniowym (tj. 2020/2021). Ten bowiem okres – stosownie do przywołanej reguły z art. 2 pkt 8 ustawy – trwał do 30.09.2021 r. Również zatem i z tego względu, dochód skarżącego z września 2021 r. nie mógł stanowić dochodu uzyskanego, podlegającego doliczeniu do weryfikowanego w tej sprawie dochodu dla okresu 2021/2022. Dochody więc uzyskiwane przez członka rodziny w okresie nieobjętym aktualnie badanym okresem świadczeniowym (poprzedzającym ten okres) mogłyby być przedmiotem ewentualnych ocen organu administracji odnoszących się do zasadności pobierania, tudzież wysokości świadczeń z funduszu ustalonych dla uprzedniego okresu świadczeniowego (tj. 2020/21)
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, ż skoro art. 9 ust. 4a ustawy uzależnia możliwość doliczenia dochodu - uzyskanego przez członka rodziny po roku bazowym będącym podstawą wyliczeń kryterium dochodowego - od stwierdzenia tego, że dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, to dochód uzyskany przed okresem świadczeniowym – nie podlega mechanizmowi doliczania w oparciu o przywołany wyżej przepis. Uwzględnienie zatem przez orzekające w tej sprawie organy administracji dochodu skarżącego uzyskanego w czasie poprzedzającym okres świadczeniowy (z września 2021 r.), w ocenie Sądu naruszało cytowaną wyżej regulację art. 9 ust. 4a ustawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu administracji winno być ustalenie tego, czy i ewentualnie w jakiej wysokości skarżący uzyskiwał dochód w okresie świadczeniowym (tj. od 1.10.2021 – 30.09.2022) oraz analiza, czy dochód ten, przy uwzględnieniu wyliczeń dochodowych dla roku bazowego (2020 r.) rzutował na przekroczenie kryterium dochodowego (900 zł). Organ winien przy tym mieć także na uwadze, że stosownie do art. 18 ust. 5 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Wskazać przy tym należy, że metodyka obniżania wysokości świadczeń z funduszu zawarta jest w art. 9 ust. 2a-2b ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło