III SA/Kr 425/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2019 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania postanawia: skargę odrzucić. Z. Ś. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2019 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. A contrario przyjąć należy, że skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga istoty sprawy. W wypadku niedopuszczalności skargi sąd skargę odrzuca, co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W wypadku niezałatwienia sprawy w terminie bądź przewlekłości postępowania stronie postępowania administracyjnego służy środek prawny w postaci ponaglenia (art. 37 § 1 k.p.a.). Ponaglenie wnosi się – co do zasady – do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 k.p.a.). Wniesienie ponaglenia otwiera stronie prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość prowadzonego przez właściwy organ postępowania (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Nie musi ona oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez organ wyższego stopnia. Przedmiot zaskarżenia powinien być jednak tożsamy z przedmiotem wcześniejszego ponaglenia. Oznacza to, że jeśli w ponagleniu strona zarzuca danemu organowi bezczynność lub przewlekłość postępowania, to przedmiotem skargi winna być bezczynność lub przewlekłość postępowania tego samego organu, nie zaś organu wyższego stopnia, do którego skierowane było ponaglenie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przewiduje to przepis szczególny. Jak wskazuje się w orzecznictwie postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Nie kończy ono postępowania administracyjnego, a art. 37 § 6 k.p.a. nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Wobec tego orzecznictwo przyjmuje, że postanowienie tego rodzaju jest niezaskarżalne (zob. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu, z dnia 15 stycznia 2019 r., II SA/Po 1139/18; w Opolu, z dnia 8 marca 2019 r., I SA/Op 9/19). Podobne stanowisko artykułowano w orzecznictwie przed zmianą treści art. 37 k.p.a., który do dnia 1 czerwca 2017 r. przewidywał środek prawny pod nazwą zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a także na gruncie wcześniej obowiązujących przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 kwietnia 2001 r., IV SA 1866/00 i z dnia 24 maja 2001 r., IV SA 572/99; postanowienie tegoż sądu z dnia 12 lutego 2002 r., II SA/Gd 3920/01; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Warszawie, z dnia 3 czerwca 2016 r., IV SA/Wa 882/16 oraz z dnia 16 lutego 2016 r., IV SA/Wa 2464/15). W niniejszej sprawie skarżący wyraźnie wskazał, że przedmiotem skargi do sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego– wskazał datę jego wydania oraz znak sprawy. Postanowienie to było wydane wskutek rozpatrzenia ponaglenia, zatem nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Jeśli skarżący zamierza skutecznie zarzucić, że organ pierwszej instancji narusza terminy załatwienia sprawy, winien – po wniesieniu ponaglenia – wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji, a zatem to ten organ powinien być w skardze wskazany jako strona przeciwna. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę przyjmując art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.