III SA/Kr 43/10
WyrokWSA w Krakowie2010-07-08
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące toczących się postępowań wyjaśniających, skarg, zawiadomień do prokuratury, braku wpisu w księdze wieczystej lub istnienia karty ewidencyjnej lokalu mogą stanowić podstawę do zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji?Ratio decidendi
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji są enumeratywnie określone w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Toczące się postępowania wyjaśniające, skargi, zawiadomienia do prokuratury, czy kwestie związane z księgą wieczystą lub kartą ewidencyjną lokalu nie mieszczą się w katalogu tych podstaw. Podstawą zarzutu mogą być jedynie zdarzenia już zaistniałe, opisane w art. 33 u.p.e.a., a nie zdarzenia przyszłe lub okoliczności nieobjęte tym przepisem.Stan faktyczny
J. Ś. zgłosił zarzuty do tytułu wykonawczego nakazującego mu opróżnienie lokalu mieszkalnego, powołując się na toczące się postępowania wyjaśniające (skarga do KGP, postępowanie prokuratorskie, postępowanie w Urzędzie Miasta) oraz brak dokumentów świadczących o prawie Policji do dysponowania lokalem (karta ewidencyjna, brak wpisu w księdze wieczystej). Komendant Miejski Policji odrzucił zarzuty, uznając je za nieuzasadnione i nieobjęte art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał postanowienie w mocy. J. Ś. zaskarżył postanowienia do WSA w Krakowie, zarzucając organom lekceważenie istotnych dla sprawy faktów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. Ś.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. Ś. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 06 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do tytułu wykonawczego skargę oddala
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009r., sygn. akt I OSK 81/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2007r., sygn. akt III SA/Kr 378/06, w którym uchylono decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2006 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2005 r. Nr [...] wzywającą J. Ś. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w B. i oddalił skargę J. Ś. Tym samym decyzja Nr [...] z dnia [...] 2005 r. Komendanta Miejskiego Policji stała się ostateczna, prawomocna i podlegająca wykonaniu.
W dniu 5 sierpnia 2009r. Komendant Miejski Policji wydał tytuł wykonawczy Nr [...] nakazujący J. Ś. opuszczenie i opróżnienie z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. A.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2009r. J. Ś. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzucając naruszenie art. 33 pkt 1, 2, 5, 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz innych, nie wskazanych przez niego bliżej przepisów prawa. J. Ś. podniósł, pomimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, toczą się z jego zawiadomienia trzy postępowania wyjaśniające oraz – jego zdaniem - pojawiły się przesłanki, które nie były badane przez sądy, a świadczące o braku podstaw do roszczenia sobie praw przez organy Policji do mieszkania, które zajmuje. W szczególności J. Ś. podał, że pierwsze postępowanie związane jest z tym, że w dniu 27 lipca 2009r. wniósł pisemną skargę na działania Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, który – jego zdaniem - przeprowadził postępowanie eksmisyjne niezgodnie z procedurami przedstawionymi w komunikacie Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 4 maja 2007 r., a powołującego się na informacje Komendanta Głównego Policji. Z informacji tych wynika, że w przypadku potrzeby opróżnienia mieszkania, Policja informuje o tym fakcie miasto i to miasto, jako właściciel przeprowadza proces eksmisyjny. Pomimo tego, że powoływał się na te informacje, to pismem z dnia 29 maja 2009r. Zastępca Komendanta Miejskiego Policji podważył jego argumenty nie podając spójnego merytorycznego uzasadnienia, co mogło być przejawem nadużycia i stało się przesłanką do skierowania przez niego wniosku o zbadanie tego przez organ wyższej instancji. Podał, że jego skarga, wystosowana do Komendanta Głównego Policji została przekazana do Naczelnika Wydziału Kontroli z wnioskiem o nadanie stosownego biegu i nie została do chwili obecnej zakończona. Podniósł, że drugie postępowanie wyjaśniające jest prowadzone w wyniku jego zawiadomienia złożonego do prokuratury w dniu 24 czerwca 2009 r. o możliwości popełnienia przestępstwa przez organy Policji polegającego na celowym manipulowaniu dokumentami i możliwości przedkładania dokumentów fałszywych. Pismem z dnia 6 sierpnia 2009r. sygn. [...] Prokuratura Rejonowa postanowiła o wszczęciu śledztwa w sprawie dotyczącej możliwości popełnienia przestępstwa przez pracowników Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta oraz podejrzenia wykonywania działań na terenie Urzędu Miasta przez organy Policji polegających na nakłanianiu urzędników do przekroczenia swoich uprawnień i - zdaniem J. Ś. - istotne jest to, że w przypadku zakończenia śledztwa i stwierdzenia naruszenia prawa, będzie mógł wnosić o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zaznaczył, że trzecie postępowanie toczy się w wyniku jego pisma z dnia 9 czerwca 2009 r. skierowanego do Urzędu Miasta z wnioskiem o udostępnienie dokumentów stwierdzających fakt dysponowania lokalem przez Policję, a w przypadku braku takich dokumentów wniósł, aby Miasto, jako właściciel lokalu stwierdziło, że dyspozycja taka nie istnieje i wydało mu decyzję przydziału zajmowanego przez niego mieszkania. W dniu 10 lipca 2009 r. Dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta wydał pismo nr [...], które - w jego ocenie - zawierało szereg uchybień formalno-prawnych i w związku z tym w dniu 24 lipca 2009r. wystosował skargę do Wiceprezydenta Miasta na działania urzędników z wnioskiem o merytoryczne rozpatrzenie jego wcześniejszego pisma. Nadto J. Ś. stwierdził, że aktualnie jest w posiadaniu dwóch dokumentów, świadczących bezspornie o tym, iż mieszkanie które zajmuje nigdy nie pozostawało w dyspozycji organów Policji. Według niego - dokumenty te nie mogą być w żaden prawny sposób podważone, gdyż sprzeciwiałoby się to ustawom oraz Konstytucji. Dokumenty te wskazują na dysponenta i właściciela mieszkania, a pierwszym z nich jest karta ewidencyjna lokalu mieszkalnego założona przez właściciela, w której to karcie mimo rubryki, w której wpisuje się dysponenta lokalu – nikt wpisany nie został. Jego zdaniem – skoro karta została założona 15 lipca 1975r. i przez 34 lata nikt nie uzupełnił tej rubryki, pomimo wyroku NSA, dysponenta, którego zatwierdziłby właściciel, nie było. Drugim, ważnym dokumentem, jest księga wieczysta, a skoro - zdaniem J. Ś. - dyspozycja lokalu jest istotnym ograniczeniem praw właściciela (na równi z dzierżawą), to winna być wpisana do księgi wieczystej. W związku z powyższymi zastrzeżeniami J. Ś. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo o wstrzymanie wykonania egzekucji do czasu zakończenia wszystkich tych postępowań.
Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Nr [...] Komendant Miejski Policji odrzucił w całości zarzuty J. Ś. do tytułu wykonawczego z dnia 5 sierpnia 2009r. Nr [...]. Organ zaznaczył, że pomimo wezwania z dnia 7 września 2009r. J. Ś. nie skonkretyzował swoich zarzutów, a w związku z tym organ odniósł się kolejno do wskazanych przez niego naruszeń art. 33 pkt 1, 2, 5, 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które – zdaniem organu - nie miały miejsca. W szczególności Miejski Komendant Policji wyjaśnił, że skoro art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że podstawą zarzutów może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśniecie albo nieistnienie obowiązku, a żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w zakresie wykonania opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. A w B. - przedmiotowy lokal nie został dobrowolnie przez zobowiązanego opróżniony, obowiązek wydania lokalu nie uległ umorzeniu i nie miało również miejsca jego przedawnienie lub wygaśniecie - to obowiązek opróżnienia przedmiotowego lokalu nadal istnieje. Zgodnie z art. 33 pkt 2 tej ustawy - podstawą zarzutów mogą być również: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, jednakże żaden z wymienionych przypadków nie miał miejsca w przedmiotowym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, Komendant Miejski Policji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 509/05, zgodnie z którym niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny, obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki i bez znaczenia są ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 723/05, w którego uzasadnieniu m.in. stwierdzono, iż niewykonalność obowiązku opróżnienia lokalu z osób miałaby miejsce w sytuacji, gdyby istniały niezależne od zobowiązanego, trwałe przeszkody (przede wszystkim o charakterze fizycznym), uniemożliwiające jego realizację (np. gdyby przestał istnieć podmiot zamieszkujący w tym lokalu bądź przestałby istnieć lokal służbowy, którego opróżnienia żąda wierzyciel albo gdyby zaistniały zdarzenia powodujące nieusuwalny brak możliwości otwarcia i opróżnienia tego lokalu). Przesłanki takiej nie stanowią pojawiające się trudności związane z wykonaniem obowiązku niepieniężnego. Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym nie znajduje uzasadnienia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Komendanta Miejskiego Policji, nie zasługuje na uwzględnienie także podniesiony przez zainteresowanego zarzut z art. 33 pkt 6 wskazanej ustawy dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest on organem egzekucyjnym w odniesieniu do obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających z wydawanych, w zakresie jego właściwości, decyzji administracyjnych. Decyzja Nr [...] z dnia [...] 2005r. została wydana przez Komendanta Miejskiego Policji, stąd jest on organem właściwym do jej wykonania - zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Za bezzasadny uznał Komendant Miejski Policji podnoszony przez J. Ś. zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 6 ustawy) w postaci opróżnienia lokalu, gdyż obowiązku opróżnienia lokalu nie można zrealizować poprzez zastosowanie innego środka egzekucyjnego niż ten, o którym mowa wyżej. Komendant Miejski Policji podniósł, że wskazane przez zobowiązanego informacje dotyczące podjętych przez niego działań, w postaci złożonych skarg na działania organów Policji oraz pracowników Urzędu Miasta, a także w postaci złożonego przez zainteresowanego zawiadomienia w prokuraturze o popełnieniu przestępstwa, nie mogą stanowić podstaw zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stąd organ egzekucyjny nie brał ich pod uwagę. Komendant Miejski Policji stwierdził, że wobec powyższego - podstawy zarzutów powołane przez J. Ś. są całkowicie nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie Komendanta Miejskiego Policji J. Ś. wniósł zażalenie zaznaczając, że w całości podtrzymuje zarzuty, które podniósł w piśmie z dnia 25 sierpnia 2009 r. Odnosząc się do treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] 2009 r. Nr [...] żalący się stwierdził, że może ono nosić znamiona przestępstwa karnego polegającego na celowym manipulowaniu faktami oraz nie uwzględnianiu wniosków, które mają istotny wpływ na sprawę. Chodzi przede wszystkim o stwierdzenie przez organ, iż nie wziął pod uwagę wskazanych przez J. Ś. informacji dotyczących podjętych przez niego działań w postaci złożonych skarg na działania organów Policji oraz pracowników Urzędu Miasta, a także złożonego przez zainteresowanego zawiadomienia w prokuraturze o popełnieniu przestępstwa, gdyż nie mogą one stanowić podstaw zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem żalącego się - jest to naruszenie wielu przepisów i stanowi próbę "zatuszowania sprawy", albowiem postępowanie prokuratorskie dotyczy przekroczenia w bliżej nieustalonym czasie w B uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez pracowników Urzędu Miasta. W przypadku udowodnienia przez prokuraturę faktu manipulowania dokumentami przez pracowników Urzędu Miasta i Policję, całe powyższe postępowanie na mocy prawa przestaje być wykonalne, a podważenie tych argumentów może być rozumiane jako celowa próba wykonania eksmisji przed zakończeniem tego postępowania. Zdaniem J. Ś., już sam fakt wszczęcia śledztwa jest argumentem potwierdzającym fakt, że nadużycia w tej materii mogły się pojawić. Żalący się wskazał, że przed Komendą Główną Policji toczy się postępowanie wyjaśniające, mające na celu sprawdzenie, czy Zastępca Komendanta Miejskiego Policji nie przekroczył swoich uprawnień i nie przeprowadził całego postępowania eksmisyjnego niezgodnie z zaleceniami Komendanta Głównego Policji. Co prawda, w dniu [...] 2009r. Wydział Kontroli KWP wydał postanowienie, w którym zawarto m.in. informację, iż nie jest możliwe zidentyfikowanie autora wypowiedzi, a nie wynika z niej jednoznacznie, że był to Komendant Główny Policji, jednak na postanowienie to J. Ś. wniósł "protest" skierowany m.in. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 5 września 2009r. W odpowiedzi Dyrektor Departamentu Analiz i Nadzoru MSWiA skierował sprawę do Komendy Głównej Policji z prośbą o rozpatrzenie skargi i przesłanie do MSWiA kopii odpowiedzi. W ocenie J. Ś. zaistniała sytuacja, której rozwiązanie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku stwierdzenia przekroczenia uprawnień przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji może dojść do anulowania całego postępowania. J. Ś. podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia Nr [...] nie znalazła się żadna wzmianka dotycząca argumentu związanego z kartą ewidencyjną lokalu mieszkalnego. Jego zdaniem - karty takiej nie zakładało się w przypadku, gdy mieszkanie znajdowało się w dyspozycji Policji (wcześniej Milicji), a założenie jej jest dowodem na braku dyspozycji lokalem przez Policję, albowiem w piśmie Zastępcy Prezydenta Miasta z dnia 21 sierpnia 2009r. stwierdzono, że zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami obowiązek ewidencjonowania w formie kartoteki mieszkań służbowych oraz mieszkań objętych publiczną gospodarką lokalami nie obejmował mieszkań pozostających w dyspozycji władz wojskowych i bezpieczeństwa publicznego. J. Ś. zaznaczył, że Komendant Miejski Policji nie zajął stanowiska dotyczącego jego zarzutów związanych z brakiem wpisu w księdze wieczystej, w dziale III "Prawa, roszczenia, ograniczenia" ewentualnych uprawnień Policji do mieszkania. Stwierdził też, że eksmisję może przeprowadzić jedynie prawowity właściciel lub inna osoba (podmiot) wskazany w stosownych rubrykach księgi wieczystej. To wszystko – zdaniem żalącego się – powoduje, że postępowanie w sprawie opuszczenia przez niego mieszkania jest niezgodne z prawem i powinno być umorzone lub wstrzymane do czasu ostatecznego wyjaśnienia wszystkich powyższych spraw.
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2009r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 17 § 1, art. 23 § 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), oddalił zażalenie J. Ś. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009r. Nr [...]. Organ II instancji stwierdził, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności podniesione przez zobowiązanego, a więc toczące się w Prokuraturze Rejonowej postępowanie przygotowawcze (sygn. [...]) i postępowanie skargowe prowadzone przez Komendanta Głównego Policji w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez Komendanta Miejskiego Policji, nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji ani też nie stanowią podstawy do umorzenia tego postępowania. Dopiero w przypadku zakończenia postępowania karnego stwierdzeniem popełnienia przestępstwa i wydaniem prawomocnego wyroku skazującego, mogą zaistnieć przesłanki do wzruszenia ostatecznej i wykonalnej decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Natomiast pozostałe okoliczności podniesione przez zobowiązanego, a więc argumenty związane z kartą ewidencyjną lokalu oraz brak wpisu w księdze wieczystej o uprawnieniach Policji do prowadzenia postępowania eksmisyjnego, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji również nie stanowią podstawy do umorzenia względnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji podniósł, że podstawy do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego są enumeratywnie określone w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tzn. stanowią katalog zamknięty. Jeżeli zarzuty podnoszone przez zobowiązanego nie wypełniają dyspozycji określonych w tym przepisie, nie mogą stanowić podstawy umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że w swoich zażaleniach J. Ś. podnosi, iż organ I instancji naruszył przepisy art. 33 pkt 1, 2, 5 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednak nie sprecyzował, na czym miałyby polegać te naruszenia. W żadnym ze swoich zażaleń zobowiązany nie wykazał, że wykonał istniejący obowiązek, że obowiązek ten został umorzony, wygasł lub też nigdy nie zaistniał. Organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne w wyniku nie wykonania przez J. Ś. ostatecznej i wykonalnej decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Prawidłowość tej decyzji została już zbadana i potwierdzona ostatecznym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009 r. Tak więc - w ocenie organu II instancji - obowiązek wykonania decyzji istnieje (art. 33 pkt 1 ustawy). Organ odwoławczy podniósł, że zobowiązany w żaden sposób nie wykazał, że odroczono wykonanie istniejącego obowiązku lub też, że obowiązek ten jest niewymagalny z innego powodu (art. 33 pkt 2 ustawy) i nie udowodnił,ież obowiązek opróżnienia lokalu jest niewykonalny. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, organ I instancji słusznie przytoczył, iż przesłanką niewykonalności obowiązku są trwałe, obiektywne i nieusuwalne przeszkody uniemożliwiające jego wykonanie. W przedmiotowej sprawie żadna z takich przeszkód nie zaistniała (art. 33 pkt 5 ustawy). Zobowiązany w żaden sposób nie wykazał również, że egzekucja jest niedopuszczalna lub też niedopuszczalny jest zastosowany środek egzekucyjny. Organ I instancji prawidłowo określił swoją właściwość do prowadzenia egzekucji, a obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na opróżnieniu lokalu mieszkalnego, nie można wykonać inaczej niż przez opróżnienie lokalu (art. 33 pkt 6 ustawy). Odnosząc się do argumentów strony o braku w księdze wieczystej nieruchomości ograniczonego prawa rzeczowego w postaci uprawnień Policji do przeprowadzania eksmisji z lokalu, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że argument ten jest całkowicie nieuzasadniony. Organ II instancji podzielił stanowisko Zastępca KMP wyrażone w piśmie z dnia 29 maja 2009r., że zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem egzekucyjnym w odniesieniu do obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień - jest Komendant Miejski Policji, albowiem on był organem właściwym do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, argument zobowiązanego, że istnienie karty ewidencyjnej lokalu mieszkalnego świadczy o braku dyspozycji Policji przedmiotowym lokalem również jest nieuprawniony. Organ II instancji wskazał, iż właśnie w tej karcie, w części II wpisano,ież przydziału tego lokalu dokonała Komenda Wojewódzka MO, a następnie jej następca prawny – Komenda Wojewódzka Policji, co potwierdza a nie neguje prawo dyspozycji lokalem przez Policję, przy czym zaznaczono, że sama karta ewidencyjna nie stanowi dowodu w postępowaniu egzekucyjnym albowiem podstawą prowadzenia egzekucji przez Komendanta Miejskiego Policji jest ostateczna i wykonalna decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, której prawidłowość została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z powyższym postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji nie zgodził się J. Ś. i w skardze z dnia 10 grudnia 2009r. domagał się jego uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009r. Nr [...] jako niezgodnych z prawem. Zaskarżonym postanowieniom skarżący zarzucił dokonanie szeregu uchybień formalno-prawnych w szczególności poprzez odrzucenie istotnych dla sprawy faktów, mających wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne. Zdaniem skarżącego, w postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji znajdują się zapisy, które bezspornie pokazują, że zarówno Komenda Wojewódzka Policji, jak i Komenda Miejska Policji lekceważą każde postępowanie i każdy dokument nie będący im "na rękę". W szczególności chodzi tutaj o śledztwo prowadzone przez krakowską Prokuraturę dotyczące działań Policji na terenie Urzędu Miasta, brak zapisu w księdze wieczystej lokalu (budynku) o ograniczeniu praw właściciela na rzecz organów Policji, czy też o założoną w 1975r. kartę ewidencyjną lokalu mieszkalnego, w której – zdaniem skarżącego - jest wykazany brak możliwości dysponowania lokalem przez organy Policji. Skarżący zarzucił organom Policji, iż dopuściły się one nadużycia poprzez bagatelizowanie argumentu braku wpisu do księgi wieczystej. Jego zdaniem, brak wpisu do księgi wieczystej o ograniczeniu praw właściciela na rzecz organów Policji, uniemożliwia tym organom przeprowadzenie postępowania administracyjnego z pominięciem prawowitego właściciela. Skarżący powoływał się na cytowany w postanowieniach Policji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009r., podając, że mówi on wyłącznie o prawie wydania decyzji przez Policję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Skarżący uważa, iż wbrew twierdzeniom Policji w powyższym przypadku nie ma możliwości wykonania tej decyzji przez organy Policji albowiem zapisy w księdze wieczystej nie dają tym organom prawa do jej wykonania. Jego zdaniem, poza stwierdzeniem przez Policję, że jest ona uprawniona do wykonania wydawanych przez siebie decyzji nie podano logicznego uzasadnienia pokazującego bezspornie, że nie ma on racji. Według skarżącego - skoro Policja jest uprawniona do wykonywania wydawanych przez siebie decyzji, a księga wieczysta nie zawiera zapisu o uprawnieniach Policji do dysponowania lokalem, to wnioskować należy, że zgodnie z wyrokiem NSA organy Policji mogły wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, natomiast nie miałyby żadnych uprawnień do jej wykonania. W przypadku posiadania takich uprawnień zachodziłaby bowiem zbieżność z uprawnieniami właściciela, który ma jako pierwszy pełnię praw do prowadzenia takich postępowań. Skarżący uważa, iż Policja nie udowodniła, że posiada prawo do wydania tytułu wykonawczego, a wyrok NSA nie obejmował uprawnień Policji do wydania tytułu egzekucyjnego. Stwierdził przy tym, że działania Policji w tej materii pozostają w sprzeczności z prawem własności, które zawarte jest nie tylko w odrębnych przepisach, ale również w Konstytucji. Skarżący podniósł, że o tym, iż organy Policji wydając tytuł egzekucyjny i rozpoczynając egzekucję złamały nie tylko prawo, ale również wewnętrzne przepisy i wytyczne świadczy notatka prasowa Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 4 maja 2007r., w której treści zostało powołane pismo Komendanta Głównego Policji, zgodnie z którym: "(...) Jeśli lokator nie wyprowadzi się, policja informuje o tym miasto (faktycznego właściciela mieszkania). To ono wypowiada umowę najmu i kieruje pozew o eksmisję (...)". Skarżący dodał przy tym, iż organy Policji nie były w stanie zidentyfikować tego pisma pomimo tego, że znany był jego odbiorca i data wystawienia. Zdaniem skarżącego, brak woli odnalezienia cytowanej przez niego korespondencji oraz odniesienia się do jej treści świadczy bezspornie, że jest ona niekorzystna dla Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że składając zarzuty do tytułu wykonawczego skarżący podnosił przede wszystkim pominięcie przez organy Policji faktu prowadzenia trzech postępowań wyjaśniających w jego sprawie (skarga do KGP, postępowanie prokuratorskie, postępowanie w Urzędzie Miasta) oraz brak dokumentów świadczących o prawie do dysponowania przez Policję przedmiotowym lokalem. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że wymienione przez skarżącego przesłanki nie mieściły się w katalogu zarzutów zawartych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Jego zdaniem, obowiązek egzekucyjny nadal istnieje, jego wykonanie nie zostało odroczone, brak błędu co do osoby zobowiązanego, obowiązek jest wykonalny, egzekucja jako taka jest dopuszczalna, doręczono zobowiązanemu upomnienie, zastosowany środek egzekucyjny jest jedynym możliwym w danej sprawie, sprawę prowadzi właściwy organ egzekucyjny, a tytuł wykonawczy wydany został w sposób prawidłowy. Tym samym organy obu instancji prawidłowo dokonały oceny złożonych zażaleń uznając zawarte w nich zarzuty za bezpodstawne. Nadto organ wskazał, że podniesione przez skarżącego zarzuty koncentrują się na pomijaniu przez organy postępowań wywołanych przez samego skarżącego, które nie stanowią "zagadnienia wstępnego", mającego wpływ na rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym i zaznaczył, że kwestia prawa do dysponowania lokalem przez organy Policji była przedmiotem badania w toku postępowania o opróżnienie lokalu mieszkalnego i została wyjaśnione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009r., sygn. akt I OSK 81/08. Sąd ten stwierdził, że właściwe organy Policji (w tym przypadku Komendant Miejski Policji) nie muszą zgodnie z art. 90 ustawy o Policji wykazywać swego prawa własności do danego lokalu mieszkalnego. Prawo do dysponowania lokalem mieszkalnym – na gruncie przepisów ustawy o Policji – jest bowiem przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. Śmierć osoby, która uzyskała przydział lokalu będącego w dyspozycji organów Policji oznacza więc, że lokal ten w dalszym ciągu pozostaje w dyspozycji właściwych organów Policji. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, brak jest możliwości dokonania wpisu w księdze wieczystej odnośnie prawa do dysponowania lokalem przez organy Policji z uwagi na treść art. 16 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). i prawo do dysponowania lokalem, jako nie będące prawem rzeczowym, nie mieści się w żadnej z wymienionych w tym przepisie kategorii i tym samym nie może być ujawnione w księdze wieczystej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarga J. Ś. jest całkowicie nieuzasadniona.
W szczególności mają racje organy administracyjne wskazując, że zarzuty skarżącego nie mieszczą się w kategorii zarzutów, o jakich mowa w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), która to ustawa reguluje tryb egzekucji w niniejszej sprawie, tj. w sprawie opróżnienia mieszkania przez skarżącego.
Wobec twierdzeń i pisemnych wypowiedzi skarżącego w niniejszej sprawie należy na wstępie zaznaczyć, że poza obecną kontrolą Sądu pozostaje prawomocna i wykonalna decyzja Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2005 r. nr [...] wzywająca J. Ś. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. A zajmowanego przez niego. Decyzja ta była przedmiotem kontroli sądów i skarga J. Ś. na tę decyzję (i utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji) została prawomocnie oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 81/08.
Z kolei ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), która reguluje tryb egzekucji w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 § 2 tej ustawy:
"Art. 20. § 1. Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest:
(...)
§ 2. Ponadto w przypadkach określonych szczególnymi przepisami jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym działa każdy organ Policji, (...)wydający decyzję w pierwszej instancji, (...) a także inne organy powołane do ochrony spokoju, bezpieczeństwa, porządku, zdrowia publicznego lub mienia społecznego."
Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje na to, że organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie (w sprawie egzekucji obowiązku niepieniężnego, jakim jest opróżnienie lokalu) jest Komendant Miejski Policji, który wydał decyzję I pierwszej instancji. Zarzut skarżącego prowadzeniu egzekucji przez organ niewłaściwy jest więc całkowicie chybiony.
Mają rację – zdaniem Sądu - organy administracyjne wskazując, że podstawy zarzutu w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej są enumeratywnie wymienione w art. 33 omawianej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Stanowisko takie, które Sąd orzekający w pełni podziela, zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 271/08 (opubl. LEX nr 486500): "Przepis art. 33 u.p.e.a. zawiera enumeratywny katalog okoliczności, które mogą być podstawą zarzutu, a zatem wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrywania." Przepis ten stanowi:
"Art. 33. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27."
Jak wynika z treści skargi J. Ś., a także treści jego zażalenia, oprócz konkretnego zarzutu o prowadzeniu egzekucji przez organ nieuprawniony, a który to zarzut jako całkowicie nieuzasadniony Sąd omówił wyżej, żaden inny zarzut nie został skonkretyzowany, a wskazane przez skarżącego w sposób ogólny zarzuty z pkt 1, 2, 5 i 6 art. 33 zostały w całości omówione i wyjaśnione przez organy administracyjne jako nie znajdujące uzasadnienia w tej sprawie. W szczególności nieuzasadnione są twierdzenia skarżącego jakoby prowadzone z jego inicjatywy postępowania wyjaśniające mogły doprowadzić do uznania bezzasadności egzekucji czy nawet tytułu wykonawczego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 320/09 (opubl. LEX nr 554862): "Zarzuty do postępowania egzekucyjnego nie mogą być oparte na zdarzeniach przyszłych, ale na zdarzeniach już zaistniałych, opisanych w art. 33 u.p.e.a".
Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały obowiązujące przepisy prawa i że skarga J. Ś. nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym, a przeto – na podstawie powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło