III SA/Kr 432/10
WyrokWSA w Krakowie2010-08-12
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody wydana w sytuacji braku odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji, lecz na podstawie pisma strony, które mogło być interpretowane jako odwołanie, jest legalna?Ratio decidendi
Decyzja Wojewody wydana bez formalnego odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności. Organ odwoławczy nie może prowadzić postępowania z urzędu w oparciu o interpretację pisma strony, jeśli nie zostało ono jednoznacznie złożone jako odwołanie. W przypadku wątpliwości, organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania jej woli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa Z. P. do zasiłku przedemerytalnego. Po przyznaniu zasiłku, Z. P. zaczął pobierać rentę, która następnie została wstrzymana. Z. P. wniósł o wypłacanie zasiłku przedemerytalnego. Starosta odmówił wypłaty, następnie uchylił swoją decyzję. Wojewoda, interpretując pismo Z. P. jako odwołanie, uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak odwołania od decyzji Starosty.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata D. G. Kancelaria Adwokacka ul. [...] kwotę 360,00 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania, a nadto kwotę 17,00 (słownie: siedemnaście) złotych z tytułu pozostałych wydatków.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r. do sygn. akt I OSK 1230/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1102/08 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Powyższy wyrok został poprzedzony następującym stanem faktycznym:
Decyzją Starosty Powiatu z dnia [...]2000 r. orzeczono o przyznaniu Z. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jako podstawę prawną decyzji podano art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 1 oraz art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) oraz 104 kpa (k. 17 akt adm.).
Pismem z dnia 10 września 2001 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powiadomił Powiatowy Urząd Pracy, że Z. P. przyznano od dnia 2 września 2000 r. rentę z tytułu niezdolności do pracy i zwrócił się o podanie daty wstrzymania zasiłku przedemerytalnego oraz kwoty do potrącenia (18 akt. adm.).
Zaświadczeniem z dnia 8 października 2003 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że Z. P. pobierał rentę inwalidzką w okresie od 2 września 2000 r. do 30 września 2003 r., a od dnia 1 października 2003 r. renta ta została wstrzymana (k. 29 akt adm.).
Pismem z dnia 19 lutego 2004 r. zatytułowanym "odwołanie" Z. P. wniósł o wypłacanie mu zasiłku przedemerytalnego, albowiem – jak uzasadnił - prawa do zasiłku przedemerytalnego nigdy nie utracił, a otrzymując rentę był przekonany, że po ustaniu jej wypłacania przez ZUS będzie otrzymywał przyznany mu zasiłek przedemerytalny (k. nieoznaczona akt adm.).
Decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...]Starosta orzekł o odmowie wypłaty zasiłku przedemerytalnego wskazując w uzasadnieniu, że decyzja ta została podjęta w wyniku rozpatrzenia wniosku Z. P. (z 2004 roku) o ponowną wypłatę zasiłku przedemerytalnego (k. oznaczona nr 20 akt adm.).
Od powyższej decyzji z dnia 7 stycznia 2008 r. odwołanie złożył w dniu 10 stycznia 2008 r. Z. P. nie zgadzając się z jej treścią, a nawet uznając tę decyzję "za wyjątkowo skandaliczną" (k. oznaczona nr 21 akt adm.).
W wyniku rozpatrzenia odwołania z dnia 10 stycznia 2008 r. organ I instancji – Starosta - na podstawie art. 132 § 1 kpa wydał decyzję z dnia 21 stycznia 2008 r. nr [...], którą uchylił swoją decyzję z dnia [...] 2008r. nr [...] (k. 25 akt adm.).
Od decyzji z dnia 21 stycznia 2008 r. nie złożono odwołania.
Organ II instancji – Wojewoda uznając, że odwołanie Z.P. od innej decyzji (odwołanie z dnia 4 lutego od decyzji z dnia [...] 2008 r.) zawiera treści, które mogłyby stanowić odwołanie od decyzji z dnia [...] 2008 r. wydał w dniu 11 kwietnia 2008 r. decyzję nr [...], w której orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji (decyzji Starosty dnia [...] 2008 r. nr[...]) i umorzył postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1102/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r. do sygn. akt I OSK 1230/09 - wskazanym na wstępie - uchylił ten wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - skarżący nie złożył odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r. W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "skoro skarżący nie złożył odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r., to Wojewoda nie mógł prowadzić sprawy z odwołania, którego w istocie nie było i wydać decyzji z dnia 11 kwietnia 2008 r."
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca także uwagę na treść art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny."
Kierując się powyższymi kryteriami należy wskazać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...] została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z przepisami zawartymi w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odwołania" kpa organ odwoławczy może rozpoznać ponownie sprawę tylko w przypadku działania strony – odwołania lub innego wniosku przewidzianego prawem i brak jest podstaw prawnych do działania w tym zakresie "z urzędu". W sytuacji, gdy organ administracyjny poweźmie wątpliwość, czy treść pisma strony w innej sprawie stanowić mogłaby odwołanie w sprawie prowadzonej, winien wezwać stronę o sprecyzowanie rzeczywistej jej woli, albowiem w razie takiej wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.
Sąd ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie powołał numery kart postępowania administracyjnego mając świadomość, że akta te są nieuporządkowane chronologicznie, nie oznaczone kolejnym numerami, kilka kart posiada te same numery (np. nr 20 czy nr 21), a niektóre w ogóle nie są oznaczone jakimikolwiek numerami. Nadto karta poglądowa dopięta do akt administracyjnych nie dotyczy tych akt albowiem przykładowo pod nr 20 (który to numer powinien być numerem karty akt administracyjnych) oznaczono "odwołanie Pana Z. P. z dnia 13 marca 2007 r.", które to pismo nie może mieć znaczenia odnośnie postępowania dotyczącego decyzji wydanych w 2008 r. Mając na względzie stan akt administracyjnych Sąd zwraca uwagę organom administracyjnym na treść orzeczeń sądownictwa administracyjnego do odpowiedniego stosowania, które to orzeczenia Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela: "Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 111/09 – opub. LEX nr 557211); "Przesyłane sądowi akta postępowań, toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 559/08 – opub. LEX nr 565715); "Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem I i II instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych, a szczególnie związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2170/07 – opubl. LEX nr 355205).
W oparciu o powyższe ustalenia i rozważania Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ II instancji – Wojewodę, albowiem organ ten wydał decyzję z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...] bez odwołania strony postępowania od decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r. nr [...], a przeto Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł – jak w pkt I wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) – jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło