III SA/Kr 445/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Asesor WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. B., o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Okręgowego w sprawie ze skargi Z. B. na działalność Prezesa Sądu Okręgowego, postanawia odmówić wymierzenia organowi grzywny. postanowienia WSA w Krakowie z dnia 30 września 2005r. Pismem z dnia 15 kwietnia 2005r. Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o orzeczenie grzywny względem Prezesa Sądu Okręgowego, który nie spełnił swojego obowiązku z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie przesłał do Sądu w terminie jego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesionej za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego. Analizując akta niniejszej sprawy Sąd ustalił, że skarga Z. B. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego datowana dnia 10 stycznia 2005r. wpłynęła do organu w dniu 12 stycznia 2005r. (prezentata organu). Z wyjaśnień udzielonych na żądanie Sądu przez organ czyli Prezesa Sądu Okręgowego wynika, że wcześniej Z. B. złożył w Sądzie Okręgowym pismo z dnia 3 grudnia 2004r. żądając wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego tego sądu. Pismem z dnia 16 grudnia 2004r. udzielono Z. B. odpowiedzi na jego wniosek informując, że brak jest podstaw do kierowania wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na to Z. B. pismem z dnia 31 grudnia 2004r. zażądał przekazania jego wniosku bezpośrednio do Rzecznika Dyscyplinarnego. W odpowiedzi na to przesłano mu pismo wyjaśniające z dnia 5 stycznia 2005r. o braku podstaw do takiego przekazania. Następnie w dniu 12 stycznia 2005r. Z. B. złożył do organu pismo adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawierające żądanie zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego do przekazania jego wniosku do rzecznika dyscyplinarnego i doprowadzenie do wydania przez niego orzeczenia. Ponieważ intencje tego pisma nie były jasne, pismem z dnia 24 stycznia 2005r. organ ponownie wyjaśnił skarżącemu zasady dotyczące wszczynania postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów sądu okręgowego. Z uwagi na to, że po tej dacie nie wpływały już pisma Z. B. w tej kwestii i wobec pouczeń zawartych w piśmie z dnia 24 stycznia 2005r. organ uznał, iż sprawa została ostatecznie wyjaśniona i nie nadał pismu skarżącego z dnia 10 stycznia 2005r. dalszego biegu. Dopiero sam skarżący w dniu 15 kwietnia 2005r. przesłał swoją skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (skarga wpłynęła do Sądu dnia 18.04.2008r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Należy na wstępie zauważyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wniosek Z. B. z dnia 15 kwietnia 208r. (data wpływu 18.04.2008r.) w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwana dalej P.p.s.a.). Przepis art. 55 § 1 cytowanej ustawy przyznaje sądowi możliwość wymierzenia organowi grzywny w sytuacji, gdy ten nie przekaże sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Należy jednak podkreślić, że wymierzenie grzywny organowi jest prerogatywą, a nie obowiązkiem sądu. Wymierzenie grzywny uzależnione jest zatem od dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych danej sprawy. Należy zauważyć, iż z treści pisma skarżącego z dnia 10 stycznia 2005r. nie wynika jednoznacznie, iż jest to skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest ono wprawdzie zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz zawiera odwołania do niektórych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale główny zarzut jaki Z. B. stawia w tym piśmie Prezesowi Sądu Okręgowego dotyczy naruszenia art. 231 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 24 stycznia 2005r. wynika, iż organ potraktował pismo skarżącego właśnie jako skargę w trybie art. 231 K.p.a. Skarga taka nie podlega przekazaniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe, Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organowi przyjmując, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające jej wymierzenia przewidziane w art. 55 § 1 P.p.s.a. Organ potraktował pismo złożone przez skarżącego nie jako skargę do sądu administracyjnego, lecz jako skargę złożoną w trybie skarg i wniosków z kpa, o czym zresztą poinformował skarżącego. Nieprzekazanie tej skargi i akt sprawy do sądu w terminie ustawowym czyli 30 dni nie wynikało zatem z bezczynności organu, ale z dokonania przez niego – wobec uzasadnionych wątpliwości co do charakteru prawnego złożonego pisma - kwalifikacji tego pisma jako skargi z art. 231 kpa. Skarżący nie kwestionował takiego poglądu organu. Dopiero po wniesieniu skargi przez samego skarżącego bezpośrednio do Sądu okazało się, że nie było to zgodne z intencją skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że w niniejszej sprawie nie jest uzasadnione ukaranie organu grzywną na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Dlatego orzeczono jak w sentencji. Należy także zaznaczyć, że charakter prawny niniejszego postępowania w sprawie wymierzenia organowi grzywny, jak też możliwość zaskarżania niniejszego postanowienia, nie są jednoznaczne. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że wobec wymienienia w art. 194 § 1 pkt 10 ustawy p.p.s.a. tylko postanowień w sprawie ukarania grzywną, na postanowienie w sprawie odmowy wymierzenia grzywny nie przysługuje zażalenie, co znalazło wyraz w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2005r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia o odmowie wymierzenia organowi grzywny. Pogląd taki był prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 marca 2007r., sygn. akt II GZ 31/07, Lex 232785). Trzeba jednak odnotować także inne poglądy przyjmowane w orzecznictwie, a mianowicie, że wniosek w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. wszczyna odrębne od skargi w sprawie sądowoadministracyjnej postępowanie sądowe co oznacza w konsekwencji, że postanowienie o wymierzeniu organowi grzywny lub o odmowie wymierzenia grzywny będzie postanowieniem kończącym postępowanie, a zatem przysługuje na nie skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 156; postanowienie NSA z dnia 7 listopada 2008r., I OZ 833/08; por. też B. Dauter: Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2007, s. 126; A. Bargiel: Postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niedopełnienia obowiązku przekazania akt sprawy, "Biuletyn Krajowej Izby Doradców Podatkowych" 2007, nr 2, s. 11). Także w postanowieniu wydanym w niniejszej sprawie z dnia 5 lipca 2006r., I OZ 960/06, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o odrzuceniu zażalenia z powodu nieuiszczenia wpisu wyraził pogląd, że na postanowienie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny przysługuje skarga kasacyjna. Trzeba jednak zaznaczyć, że w uchwale z dnia 7 kwietnia 2008r. sygn. akt II FPS 1/08, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., zgodnie z art. 173 § 1 in fine P.p.s.a. w związku z art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a. służy stronie zażalenie, a nie skarga kasacyjna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęciu zaskarżalności postanowienia z art. 55 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. zażaleniem nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że jest to postanowienie kończące postępowanie, skoro przepis szczególny tak stanowi. Postanowieniami kończącymi postępowanie wskazanymi w art. 194 § 1 P.p.s.a. są postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku (art. 194 § 1 pkt 4) i postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej ( art. 194 1 pkt 7). Tym samym, skoro ustawodawca w tych przypadkach postanowień zamykających drogę do wydania wyroku dopuszcza drogę zażalenia, nic nie stoi na przeszkodzie, by przyjąć, że zażalenie dopuszczalne jest także w przypadku postanowienia z art. 55 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. . Mając na uwadze treść przytoczonej powyżej uchwały NSA w związku z art. 269 §1 p.p.s.a. i uchwałą NSA z dnia 30 czerwca 20087r., I FPS 1/08, Lex nr 394467, jak również treść zalecenia wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 listopada 2007r., sygn. akt I OPP 37/07, Sąd sporządził niniejsze uzasadnienie do wydanego w 2005r. postanowienia o odmowie wymierzenia organowi grzywny i przyjmuje, że przysługuje od niego prawo wniesienia zażalenia do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie.