III SA/Kr 450/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 18 stycznia 2024 r., znak SKO.NP/4115/12/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącej Ł. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi Ł. K. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 18 stycznia 2024 r. (nr SKO.NP/4115/12/2024) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. z 4 grudnia 2023 r. (nr GOPS.5222,SR.ŚP.66.X.23) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W stanie faktycznym sprawy skarżąca pismem z 3 listopada 2023 r. wniosła do Wójta Gminy G. żądanie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, F. Z. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie z 16 listopada 2021 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności matki od 19 października 2017 r. Z przeprowadzonego w toku postępowania wywiadu środowiskowego wynikało, iż matka skarżącej cierpi na Parkinsona, miażdżycę, cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, przewlekłą chorobę nerek, problemy z sercem (ma wszczepiony rozrusznik). Przebyła wylew do oka i nie widzi na nie. Samoistnie pojawiają się jej rany na nogach wymagające czynności higienicznych. Reaguje alergicznie na dwa leki stosowane w kontrolowaniu jej ciśnienia i choroby kardiologicznej. Wykazuje również zachowania wskazujące na zaburzenia psychiczne, tj. omamy, otępienia, urojenia, a także niechęć do życia i podejmowania prób podtrzymywania zdrowia. Nie wyraża zgody na wizyty u lekarzy i na wykonywanie zabiegów medycznych. Nie jest w stanie samodzielnie obsłużyć nawet prostych urządzeń gospodarstwa domowego. Nie kontroluje swoich potrzeb fizjologicznych, wymaga stosowania pieluchomajtek i podkładów na materac w łóżku. Przez spore dolegliwości bólowe ma problemy z poruszaniem się, wymaga używania balkonika lub prowadzenia/podtrzymywania przez inne osoby. Z uwagi na obawy o nieprawidłowe użycie sprzętów, utratę świadomości czy upadek nie może być dłużej zostać sama w domu. Pracownik socjalny ustalił, że skarżąca sprawuje nad matką stalą opiekę. Zakres jej czynności obejmuje przygotowanie i podanie leków (trzy razy dziennie), kilkukrotne mierzenie w ciągu dnia ciśnienia i cukru, przygotowanie i podanie posiłków, czasem karmienie, wszelkie czynności higieniczne, pomoc w poruszaniu się, załatwianie recept. Skarżąca ma troje rodzeństwa, które z uwagi na własną sytuację życiową i odległość zamieszkania nie podejmuje się opieki nad matą. Siostra T. mieszka w tej samej miejscowości, nie pracuje, opiekuje się starszą schorowaną teściową i jej bratem. Siostra S. mieszka w M. (30 km od miejsca zamieszkania matki), jest na emeryturze i ma problemy zdrowotne. Brat Z. mieszka w K. (ok. 60 km od miejsca zamieszkania matki), pracuje jako kierowca pojazdów kategorii C+E i często jest w trasie. Pracownik socjalny zapisał, że skarżąca pracowała w swoich życiu przez około 8 lat, po czym zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na problemy zdrowotne (przeszłą operację wstawienia implantów w kręgosłup). Przez 10 lat pobierała inwalidzką. Następnie, około 2 lata ubezpieczała się w KRUS, pobierała specjalny zasiłek względu na sprawowaną opiekę nad matką, a w międzyczasie zajmowała się dwoma synami, którzy obecnie są w wieku szkolnym. Skarżąca oświadczyła, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym od 3 listopada 2023 r. Decyzją z 4 grudnia 2023 r. organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że ustalony stopień niepełnosprawności matki skarżącej datuje się od 19 października 2017 r. Tym samym, nie został spełniony wymóg określony w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: ustawa). W odwołaniu od opisanej decyzji skarżąca zarzuciła błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i pominiecie okoliczności, że w następstwie wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 18 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Jednocześnie, w ocenie Kolegium, brak jest związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Organ odwoławczy zaznaczył że art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Kolegium, zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwłaszcza w gospodarstwie rolnym. Organ odwoławczy podkreślił, że rolnik sam wyznacza sobie określone czynności, posiadając w tym zakresie pełną swobodę. Zdaniem SKO czynności opiekuńcze wykonywane przez skarżącą sprowadzają się standardowych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego wykonywanych także przez osoby pracujące. Dodatkowo czynności te mogą być wykonywane przez skarżącą przed pójściem do pracy oraz po powrocie, tym bardziej przy pracy w gospodarstwie rolnym gdzie jest większa elastyczność czasu pracy. Ponadto Kolegium powołując się na ustalenia wywiadu środowiskowego dotyczące historii zatrudnienia i stanu zdrowia skarżącej wskazało, że przyczyną rezygnacji skarżącej z aktywności zawodowej były inne względy niż konieczność sprawowania opieki nad matką. Były nimi natomiast inwalidztwo skarżącej i godzenie opieki nad matką z opieką nad małymi dziećmi oraz pracą w gospodarstwie rolnym. Końcowo SKO w Tarnowie zaznaczyło, że poza skarżącą są inne osoby zobowiązane do alimentacji wobec matki, które mogą się nią zaopiekować, bądź wypełnić obowiązek alimentacyjny w inny sposób. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na: - niewłaściwym przyjęciu, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji w.w. przepisu, , - niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje. 2. naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, oraz związku przyczynowego pomiędzy nie podejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad matką, co skutkowało brakiem ustalenia świadczenia. Skarga żądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zawierała wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przypomniano, że matka skarżącej cierpi na Parkinsona, miażdżycę, cukrzycę, nadciśnienie, niewydolność nerek, jest po wylewie w wyniku którego straciła wzrok w jednym oku, otępienie i urojenia – w związku z czym wymaga stałego nadzoru. Skarżąca przygotowuje i podaje matce posiłki, często musi ją karmić, myje ją i ubiera, pomaga w czynnościach sanitarnych, zmienia pampersy, asekuruje przy poruszaniu się. Nie można więc uznać, że czynności opiekuńcze wykonywane przez skarżącą przy matce, to typowe czynności świadczone na rzecz rodziców. Podkreślono, że to skarżąca wypełnia opiekę nad niepełnosprawną matką i w tej opiece nikt inny nie pomaga. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu zaskarżonych decyzji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualny publikator: Dz. U. 2023 r., poz. 390; dalej u.ś.r.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawanych decyzji mówił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje także innym – niż wymienione w poprzednich punktach tego ustępu – osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoby te nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należało zatem wykazać, że osoba ubiegająca się o to świadczenie, nie tylko należy do kręgu osób w nim wskazanych, ale także stale i osobiście opiekuje się bliską (tj. objętą ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym) osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym, czy w istocie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaną opieką. Innymi słowy, zaniechanie aktywności zawodowej opiekuna musi nastąpić w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Podkreślić bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam tylko fakt opieki nad niepełnosprawnym, lecz za rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia przez opiekuna (lub jego rezygnację z zatrudnienia) – wynikający właśnie z konieczności sprawowania tej opieki. Jak przy tym wskazuje się w orzecznictwie, art. 17 ust. 1 ustawy należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17.10.2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20). Jak zasadnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 7.10.2011 r. (sygn. I SA/Wa 1265/11), wymóg opieki nad osobą niepełnosprawną związany jest z całkowitą zależnością tej osoby od otoczenia. Uznać więc należy, że pojęcie "opieki", o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18.03.2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21, por. też wyrok WSA w Krakowie z 19.01.2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1389/22). Uwzględniając prezentowane wyżej normatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz sposób ich rozumienia, już na wstępie krytycznej oceny wymaga decyzja organu I instancji. Analiza tej decyzji wskazuje bowiem, że wydający ją organ administracji, po zreferowaniu stanu sprawy akcentujące m.in. to, że matka skarżącej wymaga całodobowej opieki drugiej osoby we wszystkich czynnościach życia (...) i że z uwagi na stan zdrowia konieczne jest zapewnienie tej osobie obecności opiekuna – stwierdził, że skarżąca jednak nie spełnia warunków ustawowych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe stwierdzenie, nie zostało przy tym opatrzone prezentacją jakichkolwiek motywów, które mogłyby pozwalać na identyfikację motywów przemawiających za przyjętym przez organ kierunkiem rozstrzygnięcia tej sprawy. W istocie więc, kontrolowana decyzja pozbawiona jest części motywacyjnej obejmującej prezentację rozważań, czy ocen rzutujących przeciwko przyznaniu skarżącej oczekiwanego świadczenia. Nadto dostrzec trzeba, że z zreferowanego przez organ stanu faktycznego sprawy wyłania się obraz niepełnosprawnej, która zależna jest od innych osób i potrzebuje ich pomocy. Konfrontując więc te przywołane przez organ ustalenia z następczym stwierdzeniem "braku warunków ustawowych przyznania świadczenia" – organ popada w niewytłumaczalną sprzeczność, co przy zaniechaniu dalszych wypowiedzi czyni tę decyzję niezrozumiałą i wadliwą. Decyzja ta zatem niewątpliwie narusza art. 107 par. 3 k.p.a. (nakazującego wyjaśnić przesłanki, którymi organ kierował się przy rozstrzygnięciu sprawy) ale nadto – narusza wyrażoną art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, jak też narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Stosownie do ostatnio wskazanego przepisu, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do uznania natomiast, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2024 r., II SA/Gd 436/23 i podane tam orzecznictwo). Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez dwa organy administracji publicznej. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Skoro, jak wyżej wskazano, organ I instancji w istocie uchylił się od powinności rozpatrzenia tej sprawy, gdyż wydany akt uchybia elementarnym standardom w zakresie prezentacji motywów rozstrzygnięcia, przez co motywów tych nie sposób poznać, to stwierdzić należy, że w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie stanowi jedynie decyzja organu odwoławczego. Taka natomiast sytuacja świadczy o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania w rozumieniu wyżej zaprezentowanym i stanowi samodzielnie powód uchylenia obu kontrolowanych aktów. W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania był wywiedziony przez organ odwoławczy wniosek, iż zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką jest taki, że sprowadza się do standardowych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i nie wykracza poza takie obowiązki. Podkreślić należy, że o zakresie czynności opiekuńczych decyduje przede wszystkim stan zdrowia niepełnosprawnego. Miarodajne dla wskazanych ocen było więc precyzyjne ustalenie stanu zdrowia matki skarżącej, który to stan winien być punktem odniesienia dla przyjmowanego, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, zakresu czynności opiekuńczych niezbędnych takiej osobie. Tymczasem w kontrolowanej sprawie, stanowisko wywiedzione przez organ odwoławczy nie zostało zrelatywizowane do stanu zdrowia niepełnosprawnej. Z akt wynika zaś, że niepełnosprawna, poza miażdżycą, Parkonsonem, cukrzycą, niewydolnością nerek, nie widzi na oko, ma pojawiające się na nogach rany wymagające czynności higienicznych, jak też ma zaburzenia psychiczne, tj. omamy, otępienia i urojenia, a także ogólna niechęć do życia. Ten ostatnio wskazany aspekt zdrowia (psychicznego) znajduje przy tym potwierdzenie w dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy. W tym zakresie zwrócić należy uwagę na wyniki badania psychologicznego z 17.10.2017 r. (k. 8) wskazujące na otępienie ciężkiego stopnia matki skarżącej oraz zaświadczenie lekarskie z 11.10.2017 r. (k. 7) wskazujące na nasilenie się zaburzeń poznawczych i problemów z porozumiewaniem się. Organ odwoławczy nie kwestionował przy tym tego, że do zakresu czynności opiekuńczych skarżącej należy m.in. zmiana matce pampersów, karmienie tej osoby, pomoc w poruszaniu się oraz wszelkie inne czynności bytowe. Uwzględniając powyższe oraz fakt obciążenia matki skarżącej procesami otępiennymi (por. wyżej) zdumienie budzi konstatacja organu, że zakres czynności opiekuńczych w istocie sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego i nie wykracza poza takie obowiązki. Zaprezentowane stanowisko nie zostało skonfrontowane z wszechstronną oceną stanu zdrowia matki skarżącej, tj. z materiałem dowodowym obrazującym ten stan, co świadczy o naruszeniu art. 80 k.p.a. Sąd nie podzielił też argumentu Kolegium Odwoławczego, co do tego, że rezygnacja z zatrudnienia skarżącej wynikała z innych względów niż opieka nad matką (miał na to wpływ stan zdrowia skarżącej, pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego, wychowanie dzieci). Dostrzec należy, iż skoro skarżąca, z uwagi na opiekę nad matką pobierała wcześniej specjalny zasiłek opiekuńczy (w aktach brak decyzji wydanej w tym przedmiocie), to nie sposób czynić skarżącej zarzutu braku aktywności zawodowej, skoro przyznanie tego świadczenia uzależnione było od zaniechania pracy (art. 16a u.s.r.). Nadto, wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądowym akcentuje się, że nawet osoba bierna zawodowo w poprzednich latach (tj. przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego), może wykazać, że nastąpił stan jej gotowości do zatrudnienia, a ona odstąpiła od podejmowania zatrudnienia właśnie z uwagi na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9.06.2022 r., sygn. akt III SA/Gd 87/22). Nie można więc a priori wykluczać tego, że u osoby biernej zawodowo, dojdzie do takiej zmiany sytuacji w zakresie przyczyn i charakteru niepodejmowania zatrudnienia, które uzasadniałoby twierdzenie, że od określonej daty, pojawiły się inne, niż uprzednio, przyczyny rezygnacji z aktywności zawodowej. Sądy administracyjne nie wykluczają więc prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób, które przed złożeniem wniosku o to świadczenie nie podejmowały zatrudnienia z przyczyn innych, niż opieka nad osobą niepełnosprawną, jeśli tylko dowiedzione zostanie, że u podstaw niepodejmowania aktywności zawodowej, leżała właśnie obiektywna konieczność sprawowania tejże opieki (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14.05.2020 r.; sygn. akt III SA/Gd 410/20). Ten natomiast ostatnio wskazany aspekt związany jest z ustaleniem zakresu opieki zrelatywizowanym do stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej, czego w sprawie tej zaniechano. Organ odwoławczy akcentował także, że poza skarżącą są inne jeszcze osoby zobowiązane do alimentacji niepełnosprawnej matki skarżącej. Uzasadnienie decyzji wskazanego organu nie prezentuje jednak żadnych rozważań, co do tych osób i ich (ewentualnych) możliwości udzielania przez nie opieki osobie jej potrzebującej. Sam zaś fakt istnienia rodzeństwa osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne, nie stanowi jeszcze przesłanki negatywnej przyznania tegoż świadczenia. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał zaskarżone decyzje za naruszające art. 7, art. 77 par. 1 w zw. z art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. – w stopniu, który rzutował na kierunek rozstrzygnięcia. Mając to na uwadze, Sąd w pkt I sentencji kontrolowane decyzje uchylił, działając w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634). W ponownym postępowaniu organy uwzględnią wyrażone przez Sąd stanowisko i wnikliwie ocenią, czy w odniesieniu do skarżącej zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podjętą decyzję uzasadnią zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. O kosztach (pkt II sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego w postępowaniu sądowym, które zostało ustalone w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r., poz. 1935).