III SA/Kr 455/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek ( spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. Ł. na akt Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy postanawia: I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Z. C. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta poinformował A. Ł., że brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia złożonego przez nią wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy. W piśmie tym podano, że zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. Urz. Woj. z dnia 5 grudnia 2007 r. Nr 850 poz. 5589 z późn. zm.), osoby posiadające jakikolwiek tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości, stanowiący podstawę do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, nie są uznawane za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych. Podkreślono, że z pisma Starostwa Powiatowego z dnia 14 grudnia 2011 r. Nr [...] wynika, że A. Ł. jest właścicielem nieruchomości w miejscowości T – działka Nr [...] o powierzchni 0,72 ha oraz włada na zasadach samoistnego posiadania nieruchomością położoną w miejscowości U – działka Nr [...] o powierzchni 1,30 ha. Ponadto w piśmie stwierdzono, że zgodnie z § 20 ust. 5 wymienionej wyżej uchwały Rady Miasta, złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. Zaznaczono, że A. Ł. we wniosku z dnia 19 kwietnia 2011 r. złożyła oświadczenie, że nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu lub innej nieruchomości, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. A. Ł. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa zarzucając, że organ błędnie przyjął, że działka w T, stanowiąca urwisko, bez drogi dojazdowej, stanowi działkę będącą podstawą do zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych. Poza tym Prezydent Miasta błędnie przyjął, zdaniem A. Ł., że jest samoistną posiadaczką działki Nr [...] w miejscowości U, gdyż jej faktycznym użytkownikiem jest K. L. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Prezydent Miasta w piśmie z dnia [...] 2012 r. Nr [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 5 stycznia 2012 r. Poza dotychczas już podniesionymi argumentami dotyczącymi naruszenia § 20 ust. 5 i § 49 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia [...] 2007 r. Nr [...], Prezydent Miasta stwierdził, że miesięczny dochód netto A. Ł. przekracza dopuszczalne kryterium dochodowe, tj. 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (czyli 1092,27 zł) i wynosi 1119,07 zł (§ 4 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej uchwały). Pismem z dnia 22 marca 2012 r. A. Ł. wniosła skargę na pismo Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2012 r. Nr [...]. W skardze zaznaczyła, że nie zgadza się z ustaleniami organu i powtórzyła zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Podniosła również, że od 27 lat stara się o lokal, gdyż ten obecnie przez nią zajmowany jest zagrzybiony i stanowi byłą łaźnię niefortunnie zaadaptowaną na lokal mieszkalny. Podała także, że ma 70 lat, nie posiada żadnych oszczędności, a jej emerytura wynosi 1140 zł. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że jego zdaniem, uchwała, która stanowi podstawę pisma skierowanego do skarżącej jest wadliwa, albowiem nie zabezpiecza interesów takich osób jak skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi A. Ł. jest pismo Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2012 r. Nr [...] o odmowie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. W pierwszej kolejności należy zatem zbadać, czy na taki akt lub czynność organu administracyjnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., który stanowi: "Art. 3. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach." Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem ani decyzja administracyjna, ani postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, czy rozstrzygające sprawę co do istoty ani też postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. "mogą być jedynie takie akty lub czynności organu, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.; b. są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; c. muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej; d. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność – por. post. NSA z 27 września 1996 r., I SA 1326/96 (LexPolonica 329052)." Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie spełnia przesłanek wskazanych w punktach a i d. Ten ostatni warunek (pkt d) nie jest spełniony, ponieważ uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy, lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266). Poza tym, pismo Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2012 r. nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym, ale oświadczeniem woli związanym z wynikami kontroli wniosku skarżącej w zakresie zgodności jego realizacji z uchwałą Rady Miasta z dnia [...] 2007 r. i dotyczącym sprawy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a więc sprawy załatwianej w drodze umowy cywilnoprawnej. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wspomnianym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, że "odstąpienie od realizacji wniosku w sprawie mieszkaniowej jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium) przysługującego Prezydentowi Miasta jako organowi administracji publicznej. W rezultacie uznać należało, że rozpoznawanie wszelkich sporów na tym etapie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę należy do właściwości sądów powszechnych na zasadzie art. 2 w związku z art. 37 k.p.c." W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, a także wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (opubl. ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 90), Sąd orzekający w niniejszej sprawie uważa, że zakresem kognicji sądów administracyjnych objęte są jedynie uchwały (zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a także skreślenia z tej listy. W niniejszej sprawie nie było to jednak przedmiotem zaskarżenia, a oświadczenie pełnomocnika skarżącej w tym zakresie złożone na rozprawie należy uznać za spóźnione. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił – jak w pkt I postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 250 p.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).