III SA/Kr 464/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniesionej do tutejszego Sądu skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnił go tym, że uiszczenie kary pieniężnej spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci ogłoszenia upadłości, bowiem skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi koniecznymi dla zapłaty kary, nie będzie w stanie normalnie funkcjonować i zapewnić bytu rodzinie. Odwołano się również do kwestii merytorycznych wskazując w szczególności, że wydawane przez organy orzeczenia w przedmiocie kar pieniężnych budzą wątpliwości w zakresie konstytucyjnym oraz ich zgodności z normami prawa europejskiego. Sąd Administracyjny jest zatem tym, który wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji może uniemożliwić takie bezprawne działania organów, które w dalszej przyszłości mogą narazić Skarb Państwa na olbrzymie odszkodowania. Zdaniem wnioskodawcy zamiarem organów jest walka z hazardem i doprowadzenie do upadłości zajmujących się nim podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, iż to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdy weźmie się pod uwagę, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11). W szczególności skarżący powinien wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m. inn.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05). Na gruncie niniejszej sprawy skarżący powołał się lakonicznie i ogólnikowo na potencjalne zagrożenia płynące z wykonania decyzji, nie przedstawiając Sądowi żadnej dokumentacji finansowej, ani nawet konkretnych wyjaśnień co do aktualnej sytuacji materialnej. Tymczasem, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, jak w tym przypadku, a zatem rozporządzenie majątkiem strony, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I FZ 481/09). Innymi słowy, każda zapłata wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania strony skarżącej. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji wnioskodawca musi wykazać, że w związku z jej wykonaniem nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, sam z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przewidziana w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zaznaczyć nadto trzeba, że jak wskazano wyżej, na tym etapie postępowania Sąd nie ocenia merytorycznej zasadności skargi, ewentualna wadliwość decyzji nie stanowi przesłanki wstrzymania jej wykonania, dlatego wszelkie uwagi odnoszące się do tej kwestii a zawarte w uzasadnieniu wniosku o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mogą zostać uwzględnione. Na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, iż trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Trudno również czynić zarzut organom, które stwierdzając prowadzenie działalności niezgodnie z ustawowymi wymogami, wymierzają podmiotom w ten proceder zaangażowanym kary pieniężne, tym bardziej, że decyzje w tym przedmiocie nie mają charakteru uznaniowego, co oznacza, że spełnienie określonych przesłanek pociąga za sobą konieczność wymierzenia kary. W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za nieuzasadniony, a tym samym należało ten wniosek oddalić.