III SA/Kr 47/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. znak [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia 25 października 2021 r. znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – U. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2021r. nr [...] odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. P., na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej: u.ś.r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł jak wyżej opisano. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia, 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W niniejszej sprawie z przedłożonej dokumentacji wynika, iż M. P. ur. [...] 1935 r. zaliczona została, na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 4 grudnia 1994 r., do pierwszej grupy inwalidzkiej, trwale. Inwalidztwo istnieje od 1993 r. Z uwagi na powyższe, organ uznał, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. Niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później niż do ukończenia 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Wskazano na okoliczności ustalone w związku z zaleceniami zawartymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w decyzji z dnia 19 kwietnia 2021 r. znak [...]. Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 17 ust 1b pkt 1 i 2 w/w ustawy, przepisów k.p.a. oraz naruszenie Konstytucji RP. Wskazano na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się z aktami sprawy, powołało treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i wskazało, że w niniejszej sprawie wniosek złożyła córka M. P., U. S. Zgodnie z orzeczeniem z dnia 4 grudnia 1994 r. M. P. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidzkiej. Uznano, że inwalidztwo istnieje od 1993 r. W aktach sprawy znajduje się przedłożony przez pełnomocnika strony wydruk z CEIDG z którego wynika, że w dniu 25 lipca 2012 r. skarżąca zrezygnowała z prowadzenia działalności gospodarczej (26 lipca 2012 r. data wykreślenia wpisu z rejestru). Do akt sprawy dołączono także ustalenia organu I instancji poczynione na okoliczność sprawowania opieki przez skarżącą nad niepełnosprawną matką oraz o zakresie tej opieki w toku postępowania prowadzonego po raz pierwszy w sprawie, jak również prowadzonego po uchyleniu decyzji przez organ II instancji. W pierwszej kolejności Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż opieka ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica. Kolegium wskazało, że obowiązek pomocy rodzicowi, wynika z obowiązku alimentacyjnego dziecka względem rodzica, co wynika wprost z regulacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w związku z czym należy zdecydowanie zaznaczyć, iż świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie bezspornie brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z wykonywania pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię, a koniecznością sprawowania opieki nad matką M. P. Oczywiście Kolegium ma na uwadze, że M. P. wymaga opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu, tym niemniej świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem przyznawanym osobie niepełnosprawnej, nawet w stopniu znacznym, ale jej opiekunowi, nadto wyłącznie w sytuacji, gdy można stwierdzić wspomniany wyżej związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia czy niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 4 grudnia 1994 r. jednoznacznie stwierdzono, że inwalidztwo M. P. datuje się od 1993 r. Natomiast skarżąca, jak podaje zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej znacznie później, bowiem dopiero w dniu 25 lipca 2012 r. Po tym czasie, brak jest informacji o jakimkolwiek zatrudnieniu strony, a wskazywane pogorszenie stanu zdrowia M. P. nastąpiło zgodnie z ustaleniami zawartymi w wywiadzie środowiskowym sporządzonym w dniu 9 lipca 2021 r., przed około dwoma laty. Stąd też w ocenie Kolegium w żaden sposób nie można przyjąć, że oświadczenie skarżącej o niepodejmowaniu zatrudnienia, czy też zaprzestania działań zarobkowych, mogłoby świadczyć o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. W tym przypadku Kolegium stwierdziło brak takiego związku. O braku takiego związku świadczy również fakt, że wnioskodawczyni i M. P. mieszkają w różnych miejscowościach (K i S), zaś skarżąca nie posiada samochodu. Z kolei zakres czynności podejmowanych w ramach opieki to pomoc w czynnościach higienicznych i samoobsługowych, sprzątanie, pranie, przygotowanie posiłków, umawianie wizyt lekarskich, kupowanie i podawanie leków, załatwianie spraw urzędowych i płacenie rachunków i nie stanowi on o braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Czynności te wynikają z obowiązków jakie z racji więzi rodzinnych obciążają krewnych, co wynika również z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Mając zatem na uwadze powyższe wyjaśnienia, Kolegium stwierdziło, że zasadne jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji jako prawidłowej. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga – U. S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ona: I. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych: - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowy istnieje. b) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu l instancji. Skarżąca wskazała, że jest osobą sprawującą opiekę nad niepełnosprawną matką M. P. Niepełnosprawność M. P. nie jest kwestią sporną. Wątpliwości organu nie budzi również okoliczności sprawowania opieki przez skarżącą nad osobą niepełnosprawną oraz, że skarżąca należy do kategorii osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem matki. W ocenie skarżącej, stanowisko wyrażone przez organ II instancji w przedmiotowej decyzji, jest błędne z uwagi na istotne naruszenia prawa materialnego jak i procedury, opisane treścią w/w zarzutów. Zasadniczym zarzutem jest naruszenie przez organ w decyzji art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegający na błędnej wykładni ww. przepisu. W przypadku skarżącej, wbrew temu co podnosi organ II instancji, fakt niepodejmowania zatrudnienia - który na równi z rezygnacją z zatrudnienia uprawnia na mocy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, był spowodowany koniecznością opieki nad matką. Ponadto organy l i II instancji pobieżnie i w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy oceniły wyjaśnienia skarżącej w aspekcie sprawowanej przez nią opieki nad matką. Co ważne, czego organy nie wzięły pod uwagę skarżąca całodobowo jest w pełnej gotowości pomocy matce. Tym samym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wbrew temu co twierdzi organ II instancji, związek bezpośredni (czasowy i co do motywów) między niepodejmowaniem zatrudnienia, celem sprawowania osobistej opieki zachodzi. Po pierwsze skarżąca z uwagi na zły stan zdrowia matki nie ma możliwości aktywności zawodowej co wynika z zebranych w sprawie dokumentów. Tym samym nie sposób przyjąć, aby stan zdrowia osoby wymagającej opieki był na tyle dobry, by mogła ona przez większość czasu funkcjonować bez opieki drugiej osoby, w wymiarze, który pozwalałby opiekunowi na równoległe podjęcie pracy. Biorąc pod uwagę powyższe, oraz z uwagi na treść orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nieuprawnione jest twierdzenie organu odwoławczego, że zakres opieki pozwala opiekunowi na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Okoliczność, że matka skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby, wynika z przedłożonego do akt orzeczenia. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca wykonuje wszystkie czynności wobec osoby wymagającej opieki, nie tylko związane z codziennym funkcjonowaniem tej osoby, ale w szerszym aspekcie - niezbędnym do jej pełnej egzystencji. Organ odwoławczy nie wziął nadto pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której, oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, co w niniejszej sprawie zachodzi. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Kolejnym zarzutem, jest naruszenie przez organ w decyzji art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na błędnej wykładni ww. przepisu. Organ pomijając celowościową wykładnię ww. przepisu, uznał że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji ww. normy prawnej, co stoi w sprzeczności z niekwestionowanym orzecznictwem w tym zakresie. Skarżąca podkreśliła, że nieprawdą jest, jak twierdzi organ, że osoba wymagająca opieki przez część doby jest jej pozbawiona. Skarżąca mimo faktycznego niezamieszkiwania z matką (co nie jest warunkiem koniecznym) ,w sytuacjach gdy jest poza domem matki - jest z nią w ciągłym kontakcie i w całodobowej gotowości świadczenia opieki. Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że zakres opieki skarżącej, jest stały, permanentny. Organ sam wymienia szeroki zakres opieki, jednakże zdaniem organu - co pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, ww. czynności są niewystarczające. Zdaniem skarżącej organ pierwszej i drugiej instancji nie ustrzegły się również od naruszeń o charakterze procesowym, a działania organu administracji w sprawie objętej skargą, były sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy administracji publicznej mają obowiązek wcielać w życie. Należy jeszcze raz podkreślić, że zastosowanie przez organ rozstrzygający w niniejszej sprawie wyłącznie wykładni gramatycznej, doprowadziło do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości, jest rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne i niweczące ratio legis ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sprawie będącej przedmiotem skargi, prawidłowe odczytanie treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prowadzi do wniosku, że skarżąca opiekująca się niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona, gdyż została wydana w oparciu o błędną wykładnię prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, dalej: k.r.o.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na wstępie Sąd wskazuje, iż podziela pogląd organu II instancji, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19, z dnia 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ze wskazanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w nim osobom, jeżeli spełnią one łącznie wskazane w nich przesłanki. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, skarżąca nie spełnia warunku sprawowania stałej opieki, oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że organ prawidłowo ustalił, że z materiału tego w żaden sposób nie wynika, aby matka skarżącej wymagała stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, wykluczającej podjęcie przez opiekuna jakiegokolwiek zatrudnienia. Jak wynika z akt sprawy, matka skarżącej posiada orzeczenie Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 4 grudnia 1994 r., o zaliczeniu do pierwszej grupy inwalidzkiej, trwale. Z oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika, że nie podejmuje ona stałego zatrudnienia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że matka skarżącej wymaga pomocy w czynnościach higienicznych i samoobsługowych, sprzątaniu, praniu, przygotowaniu posiłków, umawianiu wizyt lekarskich, kupowaniu i podawaniu leków, załatwianiu spraw urzędowych i płaceniu rachunków. W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie nie wynika, aby matka skarżącej był osobą leżącą, niemogącą się poruszać czy też wymagającą szczególnej pielęgnacji. Zdaniem Sądu zakres opieki, nie wymusza na skarżącej rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Podkreślić należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, iż matka skarżącej, nie jest w stanie funkcjonować bez stałej obecności skarżącej, tym bardziej, że skarżąca nie mieszka z matką, nie mieszka nawet w tej samej miejscowości. Czynności związane z opieką nad matką skarżącej ograniczają się zaś do pomocy przy w czynnościach samoobsługowych, takich jak: utrzymanie higieny, przygotowanie posiłków, podawanie leków. Nie są to czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opieką innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Sąd wskazuje, że systemowo, świadczenia pielęgnacyjne, zgodnie z art. 17 ust. 1 zdanie ostatnie u.ś.r., przysługują tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką a niepodejmowaniem przez nią pracy, nie istnieje związek przyczynowy. Ponadto, wobec faktu, iż we wniosku skarżąca podała, iż "jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz wymagającej opieki Pani M. P., która taką opiekę może sprawować i faktycznie sprawuje", Sąd wskazuje, że stosownie do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie np. w wyroku z dnia 26 kwietnia 2021 roku, sygn. III SA/Kr 1065/20, z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. III SA/Kr 1386/21 i III SA/Kr 1418/21, z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. III SA/Kr 1480/21 czy z dnia 29 marca 2022 r., sygn. III SA/Kr 1601/21 (opubl. w CBOSA), w których Sąd wskazał, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne osoby zobowiązane do alimentacji, to mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad wymagającym opieki. Osoby zamieszkujące w dalszej odległości, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Zgodnie bowiem z art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 129 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, krewnych w tym samym stopniu, obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Natomiast zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Z kolei stosownie do § 2 tego przepisu, wykonanie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych, polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania uprawnionego. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 k.r.o., osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania, będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w tej samej kolejności, byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić. Również te okoliczności mają znaczenie dla oceny czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała, że nie jest jedyną, a tylko jedną z osób zobowiązanych do alimentacji, i nie zostało wykazane aby pozostałe osoby zobowiązane, nie były one w stanie realizować swojego obowiązku alimentacyjnego wobec wymagającej opieki, poprzez sprawowanie osobistej opieki lub finansowanie pomocy w opiece nad nią, ani też, aby skarżąca nie była w stanie uzyskać od tych osób, zwrotu przypadającej na nie części świadczeń alimentacyjnych, w sytuacji gdyby istotnie spełniła je wobec matki w części pozostałych zobowiązanych, stosownie do treści art. 140 § 1 k.r.o. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, w całości odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.