III SA/Kr 476/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Przedstawiane we wniosku informacje skarżący ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, że należy do niego mieszkanie określone jako "nora", że miesięczny dochód rodziny to 140 zł z "mops". Uzasadnienie swych starań ograniczył do gołosłownych insynuacji. Zarządzeniem z 21.06.2017 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych tj.: • udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w tym wysokości czynszu, energii elektrycznej, gazu, innych opłat. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. • oświadczenie się czy skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to jak często i w jakiej wysokości; • wyjaśnienie, czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna? Jeśli tak przedstawienie na tę okoliczność zaświadczenia z właściwego urzędu pracy. Zarządzenie nie zostało wykonane. Skarżący nie udokumentował ani miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny ani potencjalnych problemów z terminowym regulowaniem należności za czynsz i media. Nie wyjaśnił również czy uzyskuje jakieś dochody z prac dorywczych a także tego czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Treść nadesłanego pisma z 3.7.2017 t. (wpływ 10.7.2017 r.) zatytułowanego "Uzupełnienie braków dla sądu" ograniczona jest do chaotycznej prezentacji poglądów skarżącego na wybrane kwestie prawne, wulgaryzmów i insynuacji pod adresem pracowników. Do pisma skarżący dołączył kopię decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 141,50 zł, która wynikać ma z różnicy miedzy kryterium dochodowym rodziny a jej ustalonym przez organy dochodem. Z urzędu stwierdza się, że na przestrzeni ostatnich lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje także kierowanych do niego wezwań. Skarżący wie przy tym, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należy przedstawić. Zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia powodowane są wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień i tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Po drugie, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku w konsekwencji czego uniemożliwił dokonanie oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Te nie są zaś jednoznaczne. Z jednej bowiem strony skarżący twierdzi, że nie ma żadnych środków prócz przyznanego zasiłku okresowego a z drugiej okazuje przedmiotową decyzję w uzasadnieniu której organ wskazuje, że dochód rodziny wynosi 1259 zł miesięcznie. Skarżący ma więc jakieś źródło dochodu, którego nie wyjawia. Skoro jednak po raz kolejny jest takie a nie inne stanowisko skarżącego to w konsekwencji należy odmówić jego wnioskowi, przypominając skarżącemu - w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym - że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 252, art. 246 §1 pkt. 2 ppsa i art. 245 §3 ppsa.