III SA/Kr 48/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na akt Prezydenta Miasta z dnia 2 stycznia 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej postanawia: I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata P. L. - Kancelaria Adwokacka , ul. [....] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. Nr [....] Prezydent Miasta poinformował E. S., że brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej. W piśmie tym podano, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [....] w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej (Dz. Urz. Woj. z 2012 r., poz. 5817), uprawnionymi do zawarcia umowy najmu są osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych i niskim dochodzie. Oznacza to, że obie przesłanki: niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i niskie dochody muszą wystąpić łącznie. Podano, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 tej uchwały – za niskie dochody uważa się średni miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego, który nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, 125% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym i 100% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Z kolei § 3 ust. 1 tej uchwały określa, jakie przychody uważa się za dochód i jakie nie wlicz się do dochodu. Prezydent Miasta poinformował E. W., że przedstawione przez niego miesięczne dochody w 2011 r. wyniosły 1285,68 zł i tym samym przekroczyły dopuszczalną wysokość 1198,77 zł. Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. E. S. wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Po rozpatrzeniu tego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Prezydent Miasta w piśmie z dnia 11 lutego 2013 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. Nr [.....]. Pismem z dnia 13 lutego marca 2013 r. E. S. wniósł skargę na pismo Prezydenta Miasta z dnia 2 stycznia 2013 r. Nr [.....]. W skardze zaznaczył, że nie zgadza się z uzależnieniem warunków kierowania do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego od sztywnej wysokości dochodu, gdyż jego zdaniem – jest oczywistym, że sytuacja takiej osoby jak on – nieznacznie przekraczającej kryterium dochodowe (o 80 zł) – może być o wiele gorsza niż osoby, która spełnia to kryterium. Skarżący uznał "sztywne trzymanie się kryterium dochodowego" za niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi jak również o oddalenie względnie odrzucenie skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [.....] w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. Sąd dokonał rozłączenia sprawy ze skargi E. S. na czynność Prezydenta Miasta odmawiająca umieszczenia skarżącego na liście uprawnionych do otrzymania lokalu ze sprawą ze skargi E. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [.....]. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na prowadzenie pod sygn. akt III SA/Kr 1456/13 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprawy ze ze skargi E. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [.....]. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r. Sąd podjął postępowanie w niniejszej sprawie. Sąd stwierdza z urzędu, że sprawa ze skargi E. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [.....] prowadzona pod sygn. akt III SA/Kr 1456/13 została oddalona i wniesiona przez E. S. skarga kasacyjna także została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2433/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi E. S. jest pismo Prezydenta Miasta z dnia 2 stycznia 2013 r. Nr [.....] o odmowie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. W pierwszej kolejności należy zatem zbadać, czy na taki akt lub czynność organu administracyjnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd zwraca uwagę na to, że zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., który stanowi: "Art. 3. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach." Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem ani decyzja administracyjna, ani postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, czy rozstrzygające sprawę co do istoty ani też postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. "mogą być jedynie takie akty lub czynności organu, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.; b. są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; c. muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej; d. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność – por. post. NSA z 27 września 1996 r., I SA 1326/96 (LexPolonica 329052)." Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie spełnia przesłanek wskazanych w punktach a i d. Ten ostatni warunek (pkt d) nie jest spełniony, ponieważ uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy, lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266). Poza tym, pismo Prezydenta Miasta z dnia 2 stycznia 2013 r. nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym, ale oświadczeniem woli związanym z wynikami kontroli wniosku skarżącego w zakresie zgodności jego realizacji z uchwałą Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [....] i dotyczącym sprawy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a więc sprawy załatwianej w drodze umowy cywilnoprawnej. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wspomnianym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, że "odstąpienie od realizacji wniosku w sprawie mieszkaniowej jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium) przysługującego Prezydentowi Miasta jako organowi administracji publicznej. W rezultacie uznać należało, że rozpoznawanie wszelkich sporów na tym etapie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę należy do właściwości sądów powszechnych na zasadzie art. 2 w związku z art. 37 k.p.c." W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, a także wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (opubl. ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 90) stanowiącej, że , Sąd orzekający w niniejszej sprawie uważa, że zakresem kognicji sądów administracyjnych objęte są jedynie uchwały (zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a także skreślenia z tej listy. W niniejszej sprawie nie było to jednak przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił – jak w pkt I postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 250 p.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).