III SA/Kr 486/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. T. F.H.U. A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Opisując swój majątek i dochody zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych, dochodów. Odnosząc się do stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym podniósł, że z żoną posiada rozdzielność majątkową małżeńską. Uzasadniając swoje starania podniósł, że od sierpnia ubiegłego roku nie prowadzi już działalności gospodarczej w związku z czym nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Jednocześnie stale ponosi koszty związane z koniecznością uiszczania wpisów od skarg i skarg kasacyjnych w związku z prowadzonymi postępowaniami w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wpływy na jego rachunek bankowy zostały zabezpieczone na poczet zadłużeń, zaś urządzenia do gier nie są przezeń odzyskiwane z uwagi na dokonane zajęcia ruchomości w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze. Kończąc poinformował, że z uwagi na liczne postepowania na terenie całego kraju jego strata finansowa w roku 2014 wyniosła ponad 2 mln złotych a w roku 2015 ponad 550 tyś. zł. Wszystko to razem wzięte powoduje, że zdaniem skarżącego nie ma on możliwości uregulowania kosztów sadowych w postaci wpisu od skargi w niniejszej spawie opiewających łącznie na kwotę 400 zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości i były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, zarządzeniem z dnia 13.05.2016 r. wezwano skarżącego o dodatkowe oświadczenia i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu: • wyjaśnienie jaki jest stan majątkowy pozostającej ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym żony J. T. poprzez wskazanie należących do niej nieruchomości, zasobów (oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce; papiery wartościowe, wierzytelności), przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5 tyś. zł • wyjaśnienie jak kształtuje się wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego skarżącego na opłaty za czynsz, prąd, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefony, RTV, leki i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. • okazanie kopii intercyzy przedmałżeńskiej albo małżeńskiej umowy majątkowej na mocy której małżonkowie wyłączyli w swoim małżeństwie wspólność ustawową i wprowadzili rozdzielność majątkową małżeńską • wyjaśnienie kiedy skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej (której obecnie nie prowadzi)? W trybie art. 6 ppsa, wyjaśniono stronie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza że na poparcie swych twierdzeń powinna przedstawić np. kopie rachunków, odcinków świadczeń, zaświadczeń, pisemnych oświadczeń os. trzecich itp. W tym samym trybie wyjaśniono również stronie, że zawarcie intercyzy przedmałżeńskiej albo małżeńskiej umowy majątkowej wyłączającej w małżeństwie wspólność ustawową i wprowadzającej rozdzielność majątkową małżeńską pozostaje bez wpływu na prawa i obowiązki małżonków wynikające m.in. z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Zarządzenie nie zostało wykonane przez skarżącego. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.