III SA/Kr 498/18

WyrokWSA w Krakowie2018-06-20

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Inga Gołowska, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może zostać wymierzona osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, mimo braku decyzji Ministra Finansów stwierdzającej hazardowy charakter gier oraz czy przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 14, podlegają obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może być wymierzona osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, nawet jeśli nie posiada ona koncesji na prowadzenie kasyna. Sąd oparł się na uchwale NSA II GPS 1/16, która stwierdza, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i może stanowić podstawę do wymierzenia kary, a art. 14 ustawy nie ma znaczenia dla stosowalności tego przepisu. Ponadto, ustalenie charakteru gry jako hazardowej w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej nie wymaga uprzedniej decyzji Ministra Finansów, a eksperymenty przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych są wystarczającym dowodem.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili w lokalu gastronomicznym trzy automaty do gier, które stanowiły własność D. G. Po przeprowadzeniu eksperymentów, które wykazały losowy charakter gier i możliwość uzyskania wygranych pieniężnych, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wymierzył D. G. karę pieniężną w wysokości 36.000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. D. G. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących kompetencji organów do rozstrzygania o charakterze gier, brak notyfikacji przepisów technicznych oraz możliwość nałożenia kary tylko na spółki prawa handlowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry - skargę oddala - Decyzją z dnia 20 marca 2018r. znak sprawy: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2017 r., nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 36.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przedmiotowa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Funkcjonariusze Urzędu Celnego w dniu 17 października 2016 r., na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t. j.: Dz. U. z 2015r., poz. 990 ze zm.), przeprowadzili kontrolę w lokalu gastronomicznym Pub "F" znajdującym w G przy R, w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych, regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Z ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, zawartych w protokole nr [...] wynika, że w ww. lokalu stwierdzono trzy automaty do gier: SG - 2 szt. o numerach [...] [...] oraz B o numerze [...]. Automaty te były włączone do zasilania i gotowe do gry i stanowiły własność D. G. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą D. G. "A". Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej kontrolujący przeprowadzili na ww. urządzeniach eksperymenty (gry kontrolne), w wyniku których ustalili, że można na nich prowadzić gry z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Panu kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Po przeprowadzaniu postępowania Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] wymierzył D. G. karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na trzech automatach poza kasynem gry. Pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej D. G. odwołał się od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: 1. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych (dalej: u.g.h.), polegające na błędnym przyjęciu, iż organy podatkowe mają kompetencje do samodzielnego rozstrzygania co do charakteru gier na automatach, w sytuacji gdy z ww. przepisu wynika wyłączna kompetencja ministra właściwego do spraw finansów do rozstrzygania w drodze decyzji czy dana gra lub dany zakład są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie wyrozumieniu u.g.h.; 2. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 6. art. 14. art. 89 ust. l pkt 2, ust.2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h., polegające na wymierzeniu na podstawie ww. przepisów kary pieniężnej w sytuacji, gdy na skutek braku ich notyfikacji przepisy techniczne są bezskuteczne i ich naruszenie nie może skutkować nałożeniem kary pieniężnej; 3. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 89 ust.l pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h., polegające na błędnym przyjęciu, że na podmiot inny niż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna może być nałożona kara pieniężna na podstawie ww. przepisów. Po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 20 marca 2018r. znak sprawy: [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 cyt. ustawy wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do art. 2 ust. 5 powołanej ustawy grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z art. 3 ww. ustawy urządzanie gier i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Art. 6 ust. 1 oraz ust.4 omawianej ustawy stanowi, iż działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium RP. Koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych. Ustawa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) określa kasyno gry jako wydzielone miejsce, w którym prowadzi się, między innymi, gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 70 sztuk. Art. 14 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadku urządzania gry na automatach poza kasynem gry wynosi 12.000 od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy). Podstawą wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa jest w art. 89 ust. l pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jest zaistnienie w sposób łączny następujących przesłanek: -ustalenie konkretnego podmiotu urządzającego gry na automatach; -ustalenie w sposób jednoznaczny charakteru urządzanych gier, tj. muszą to być gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych; -ustalenie, że gry na automatach urządzane były poza kasynem gry. W ocenie organu II instancji niespornym w sprawie jest, że to D. G. był urządzającym gry na automatach, jako ich właściciel (czerpiący zyski z tego procederu). Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorca chcąc legalnie prowadzić działalność gospodarczą o wskazanym profilu powinien zgodnie z zapisami ustawy o grach hazardowych posiadać koncesję na prowadzenie kasyna gry, co z kolei wiąże się z koniecznością uzyskania odpowiedniego statusu prawnego (spółka akcyjna lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością mająca siedzibę na terytorium RP), warunkującego możliwość starania się o koncesję. Oczywistym jest zatem, że osoba fizyczna nie może uzyskać omawianej koncesji co w żaden sposób nie prowadzi do wysnutego przez odwołującego wniosku, że kara pieniężna z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 może zostać nałożona tylko na podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że każda osoba fizyczna czy też podmiot nie posiadający statusu spółki akcyjnej bądź spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w dowolnym miejscu i bez żadnych ograniczeń oraz sankcji z ustawy o grach hazardowych mogliby urządzać gry na automatach. Organ odwoławczy uznał, że w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" jest każdy, kto ww. naruszenia dokonał, a więc osoba zaangażowana w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Z istoty swej będzie to więc zawsze konkretny podmiot (w tym również osoba fizyczna). W świetle powyższego zarzut, jakoby osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie mogła zostać uznana za urządzającego gry w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych jest zdaniem organu II instancji bezpodstawny. W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, iż pomimo tego, że działalność w zakresie gier hazardowych na terenie RP stanowi rodzaj działalności koncesjonowanej, a więc reglamentowanej i podlegającej ścisłej kontroli państwowej, D. G. podjął działalność związaną z urządzaniem takich gier, nie dochowując przewidzianych w prawie procedur. W ocenie organu II instancji brak możliwości legalnego prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą nie oznacza automatycznie uprawnienia do nielegalnego prowadzenia działalności w tym zakresie Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, nie budzi wątpliwości fakt, że zakwestionowane automaty do gier to urządzenia elektroniczne. Losowy charakter gier urządzanych na tych automatach potwierdziły eksperymenty (gry kontrolne) przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych, szczegółowo opisane w protokole kontroli nr [...] z 17 października 2016 r. Kontrolujący, po zakredytowaniu każdego z automatów z użyciem monet pięciozłotowych lub banknotów o nominale 10 zł lub 20 zł, wybierali stawkę gry i uruchamiali jedną z dostępnych gier bębnowych wyświetlanych na monitorze automatu. Podczas gry, widoczne na ekranie automatu wirtualne bębny wykonywały ruch obrotowy, po czym zatrzymywały się samoczynnie, bez udziału grającego, tworząc przypadkowe konfiguracje symboli stanowiące o wyniku gry. Automaty umożliwiały kontynuowanie gry przy wykorzystaniu wygranych punktów z poprzednich gier. Przeprowadzono szereg gier uzyskując finalnie wygrane pieniężne wypłacane z każdego automatu w postaci gotówki (bilon pięciozłotowy). Sposób działania przedmiotowych automatów oraz ich cechy i funkcjonalność wyczerpują znamiona automatu hazardowego opisanego w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W wyniku eksperymentów ustalono, że gry prowadzone na tych automatach mają charakter losowy - udział grającego sprowadza się jedynie do wciskania przycisku uruchamiającego grę i obserwowania jej przebiegu - oraz realizują wygrane pieniężne. Oceniając zebrane dowody, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji i uznał, że gry urządzane na ww. automatach wypełniają dyspozycję wyżej powołanych przepisów ustawy o grach hazardowych. Na potwierdzenie prawidłowości stanowiska organu w kwestii ustalenia charakteru gier prowadzonych na przedmiotowych urządzeniach Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał uzasadnienie wyroku o sygn. akt II SA/Ol 167/15 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Podkreślono w decyzji, iż bez wątpienia gry urządzane na spornych automatach miały również charakter komercyjny, tzn. były urządzane w celu osiągnięcia zysku i przynosiły odwołującemu dochody, bowiem rozpoczęcie gry było uwarunkowane wpłatą określonej kwoty przez grającego. Bezsprzecznie również, gry na ww. automatach urządzane były poza kasynem gry, bowiem kontrolowany lokal nie posiada takiego statusu. Mając to na uwadze, Dyrektor tut. Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie wymierzył D. G. karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., z uwagi na zaistnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych tym przepisem. Organ odwoławczy nie podzielił równocześnie zarzutu naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h w związku z brakiem decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, czy gry dostępne na zakwestionowanych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu ustawy. Zauważył w tym zakresie, iż pogląd, że w postępowaniu prowadzonym przez organ celny w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem dopuszczalne jest ustalenie charakteru gry, bez konieczności odwoływania się do decyzji ministra właściwego do spraw finansów, wyraził m. in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 738/12, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1277/12. W powyższej kwestii wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1673/13, w którym za błędne uznane zostało stanowisko, że Minister Finansów jest właściwy w sprawach dotyczących oceny charakteru gry na automacie w toku postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego "(...) tryb ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek przedsiębiorcy, chcącego uzyskać wiążącą decyzję rozstrzygającą, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Inicjatywa w tym zakresie przysługuje zainteresowanemu podmiotowi (przedsiębiorcy), w którego potencjalnym interesie jest uzyskanie urzędowego potwierdzenia zgodności z prawem prowadzonej reglamentowanej działalności gospodarczej. Nie oznacza to, że w sytuacji, gdy podmiot ten nie wystąpi o taki certyfikat organy celne nie mogą skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego o wymierzenie kary za urządzanie gry na automacie poza kasynem gry. Organy celne na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskały uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tychże ustaleń wspomniane organy mają prawo dokonywać samodzielnej oceny charakteru gry, w granicach danej rozpoznawanej sprawy, przy odpowiednim zachowaniu procedur Ordynacji podatkowej (por. art. 8 i 91 u.g.h.), mają bowiem ustawowy obowiązek i odpowiadające mu uprawnienie do wymierzenia kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia". Ponadto, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z analizy treści art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. wynika, że rozstrzygnięcia ministra właściwego do spraw finansów dotyczą wyłącznie przedsięwzięć legalnych, a więc gier urządzanych w kasynach, w sytuacji gdy w takich warunkach urządzona gra wywołuje wątpliwości co do tego, czy jest grą na automacie w rozumieniu u.g.h. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania wartości dowodowej eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych, które m.in. stanowiły podstawę do ustaleń, w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję. W tym zakresie organ odwołal się do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA /Wr 823/13, którym oddalona została skarga na decyzję organu celnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach (terminalach internetowych) poza kasynem gry, gdzie tamt. Sąd stwierdził: "(...) istotne wydaje się podkreślenie znaczenia środka dowodowego w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Zbiór środków dowodowych pozostających w dyspozycji organów celnych uzupełniła ustawa z dnia 20 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), dopuszczając w art. 32 ust. 1 pkt 13 możliwość "przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu". Jest to więc instrument procesowy możliwy do zastosowania, jak każdy inny dozwolony przez prawo. Jest przy tym oczywiste, że wyniki takiego eksperymentu podlegają ocenie, na tych samych zasadach, jak inne dowody". Organ zauważył, iż bezpośredni eksperyment przeprowadzony na kontrolowanych urządzeniach może niejednokrotnie znacznie lepiej odzwierciedlić stan automatu, jego cechy i możliwości prowadzenia na nim gier o charakterze losowym, aniżeli opinia sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentacji charakteryzującej urządzenie (opis producenta), bez równoczesnego stwierdzenia na konkretnym automacie, jak opisane cechy urządzenia mają się do jego rzeczywistego funkcjonowania w konkretnych okolicznościach i w jaki sposób jest faktycznie (nie teoretycznie) wykorzystywany. Właśnie eksperyment funkcjonariuszy celnych, oddający stan automatu i jego funkcjonowanie tu i teraz, może nieraz lepiej odzwierciedlać także charakter możliwej do urządzania na nim gry, aniżeli w przypadku, gdy termin przeprowadzenia kontroli czy też oceny automatu znany był wcześniej. Stwierdzenie losowego charakteru gier na wskazanych urządzenia nie wymaga wiadomości specjalnych, gdyż kwestia ta jest na tyle oczywista, że każdy użytkujący automat może ją potwierdzić. Losowość gry jest bowiem jednym z "atutów" urządzenia dla gracza na tego typu automatach. Ten bowiem fakt pozwala na uczestniczenie w grze praktycznie każdej osobie niezależnie od jej sprawności manualnej czy posiadanej wiedzy. Przeprowadzone eksperymenty przedstawiły sposób faktycznego działania zakwestionowanych urządzeń zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności sporządzony na okoliczność dokonanej kontroli protokół jest zdaniem tut. organu wystarczającym materiałem dowodowym w sprawie. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdzona bieżące i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami podniesionymi w punkcie 2 odwołania, których istota opierała się na twierdzeniu o technicznym charakterze norm będących podstawą wymierzenia kary pieniężnej, które winny być - wraz z innymi przepisami o takim charakterze - notyfikowane Komisji Europejskiej, a niedopełnienie tego obowiązku powoduje, że normy te nie mogą być stosowane, w efekcie czego nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej. W tym zakresie organ zauważył, iż ustawa o grach hazardowych ma walor powszechnie obowiązującego prawa i może być podstawą orzekania, co znalazło potwierdzenie w uchwale 7 sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, dlatego za prawidłowe należy uznać stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów i zasad prawa unijnego, regulacji krajowych oraz sprzeczności tej decyzji z orzecznictwem TSUE w zakresie wskazanym w odwołaniu, nie mają uzasadnionych podstaw. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z przedmiotową decyzją organu odwoławczego nie zgodził D. G., który zaskarżył ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił jej naruszenie prawa materialnego: - przez błędną wykładnię art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, polegającą na przyjęciu, że nie ma potrzeby uzyskania decyzji właściwego do spraw finansów publicznych rozstrzygającej, czy dana gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 ustawy o grach hazardowych jest grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ww. ustawy; - przez błędną wykładnię przepisu art. 14 ustawy o grach hazardowych i przyjęciu, iż nie pozostaje on w związku z art. 89 ustawy o grach hazardowych, którego charakter przesądza o odmowie zastosowanie ww. przepisów na skutek braku notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej; - przez błędną wykładnię art. 89 ustawy o grach hazardowych, polegającą na przyjęciu, iż przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna może ponosić sankcję administracyjną za delikt w sytuacji, gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje go jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry. Podnosząc przedmiotowe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto o przedstawienie na zasadzie przepisu art. 269 § 1 ppsa odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego, dotyczącego dopuszczalności stosowania przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych, w sytuacji stwierdzenia technicznego charakteru przepisu art. 14 ustawy o grach hazardowych. Ponadto w skardze wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych na podstawie art. 200 ppsa. W uzasadnieniu skargi skarżący odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, iż jego zdaniem w każdym postępowaniu opartym na przepisach ustawy o grach hazardowych obowiązuje procedura określona w tych przepisach, niezależnie od tego, czy postępowanie jest wszczęte na wniosek, czy jest prowadzone z urzędu. W obu postępowaniach, niezależnie od podmiotu wszczynającego postępowanie, jego celem jest ustalenie, czy gra na danym automacie jest grą w rozumieniu ww. ustawy, a nie czy gra na automacie objętym postępowaniem ma inny niż hazardowy charakter. Okoliczność, że ustawodawca wprowadził sformalizowany tryb, którego zasady określają przepisy ww. ustawy oznacza, że decyzja Ministra Finansów ma wiążący charakter dla organów prowadzących postępowanie w zakresie ustalenia, że gra na danym automacie jest grą hazardową w rozumieniu ustawy i nie może być zastąpiona innym dowodem. Powyższa procedura powoduje ograniczenie postępowania co do zakresu i sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, lecz - w ocenie Sądu - ma to swoje uzasadnienie w specyfice materii. Skoro upoważnionymi do badań technicznych automatów i urządzeń do gier są nieliczne podmioty (Politechnika R, Wojskowa Akademia Techniczna, Izba Celna w P, A z siedzibą w Austrii - Oddział w Polsce z siedzibą w K, Instytut Elektrotechniki w W. i Wyższa Szkoła Informatyki i Umiejętności - Laboratorium Badawcze w Ł.) to oznacza, że specyfika tej materii dotyczącej charakteru gry na danym automacie ogranicza zakres podmiotów, które uprawnione są do rozstrzygania w tej kwestii. Mając powyższe na uwadze, skarżący zajął stanowisko, zgodnie z którym warunkiem koniecznym wymierzenia kary grzywny w trybie art. 89 ustawy o grach hazardowych jest uprzednie stwierdzenie decyzją ministra właściwego do spraw finansów publicznych hazardowego charakteru gier urządzanych na automatach będących jego własnością. . Wobec powyższego, skarżący podniósł, że w aktach niniejszej sprawy brak jest decyzji wydanej w trybie art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem skarżącego nie sposób zatem uznać, że stwierdzenie hazardowego charakteru gier urządzanych na automatach, należących do niego, w wyżej opisany sposób jest wystarczające. Przyjęcie odmiennej wykładni przepisu art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych czyniłoby ten przepis martwym, albowiem zawsze ostatecznie o charakterze urządzanych gier decydowaliby funkcjonariusze celni. Co więcej, pozwalałoby to na załatwianie spraw, wymagających wiadomości specjalnych, bez udziału upoważnionych podmiotów i biegłych. W dalszej kolejności skarżący podniósł m.in., iż zgodnie z art. 7 kpa "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten zatem obliguje organy administracji publicznej do podejmowania działań także z urzędu, nie tylko na wniosek stron postępowania. Nawet zatem brak wniosku skarżącego o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych nie zwalniał organu z obowiązku uzyskania decyzji tego rodzaju. Niezależnie od tego skarżący wskazując na naruszenie art. 14 ustawy o grach hazardowych zauważył m.in., iż dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie o sygnaturze C-98/14 TSUE kolejny raz przesądził, że "przepisy krajowe, które zastrzegają organizację niektórych gier losowych wyłącznie dla kasyn, stanowią »przepisy techniczne« w rozumieniu wspomnianego art. 1 pkt 11, w zakresie, w jakim mogą mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów użytkowanych w tym kontekście - zob. podobnie wyroki: Komisja/Grecja, C 65/05, EU:C:2006:673, pkt 61, a także Fortuna lin., C 213/11, C 214/11 i C 217/11, EU:C:2012:495, pkt 24, 40)" - (teza 98 wyroku TSUE). TSUE odwołał się zatem bezpośrednio do swojego orzeczenia w sprawie Fortuna z 2012 r., w którym badał polskie regulacje. Takie stwierdzenie Trybunału uprawnia do wyrażenia jednoznacznego już dziś poglądu, że również sporny art. 14 ust. 1 polskiej ustawy z 2009 r. zakazujący urządzania gier na automatach poza kasynami stanowi przepis techniczny w rozumieniu przywoływanej już dyrektywy, a zatem jego projekt powinien być notyfikowany - "krajowe przepisy ustawodawcze, które zakazują użytkowania automatów do gier poza kasynami, stanowią "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, których projekty powinny być przedmiotem powiadomienia przewidzianego w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy" -teza 100 wyroku TSUE. Brak notyfikacji przepisu, zgodnie z orzecznictwem TSUE, a zarazem zgodnie z zasadą efektywności prawa unijnego oraz lojalnej współpracy, powoduje, że nienotyfikowane przepisy nie mogą być stosowane przez sądy krajowe i inne organy władzy państwowej. Zdaniem skarżącego techniczny przepis art. 14 ustawy o grach hazardowych potwierdza fakt notyfikowania Komisji Europejskiej tego przepisu w nowym brzmieniu przy okazji nowelizacji z dnia 12 czerwca 2015 r. W ocenie skarżącego, wobec powyższego, przepis art. 14 ustawy o grach hazardowych ma więc charakter techniczny, a zatem organ nie mógł go zastosować w przedmiotowej sprawie, w konsekwencji czego niedopuszczalnym było wymierzenie kary w trybie art. 89 ww. ustawy. W skardze wskazano, że skutek niedochowania obowiązku notyfikacji projektów przepisów technicznych KE w postaci konieczności odmowy zastosowania nienotyfikowanych przepisów technicznych wynika bezpośrednio z przyjętej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykładni przepisu art. 8 Dyrektywy. Wykładnia ta ma charakter wykładni celowościowej i uwzględnia zasady prawa UE - zasadę skutku bezpośredniego oraz zasadę pierwszeństwa prawa UE. Powołując się na orzecznictwo TSUE autor skargi wskazał, że każdy nienotyfikowany przepis techniczny jest bezskuteczny i nie może być powoływany wobec jednostki. Taki przepis tylko formalnie pozostaje w mocy. Dalej idącą konsekwencją braku notyfikacji projektów przepisów technicznych jest konieczność pominięcia każdego przepisu prawa krajowego, który prowadzi do rezultatu niezgodnego z prawem UE. Końcowo skarżący odwołując się do orzecznictwa sądwoadministracyjnego podtrzymał swoje stanowisko odnośnie niedopuszczalności wymierzania kar w trybie art. 89 ustawy o grach hazardowych osobom fizycznym. W jego ocenie organ, dokonując odmiennej wykładni ww. przepisu, dopuścił się naruszenia prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | |Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) oraz w związku| |z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., | |dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, | |sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ | |administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na | |wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego | |podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte | |jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa | |materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. | |Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami | |skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od | |zarzutów podniesionych w skardze. | |Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do | |przekonania, że decyzja ta (podobnie jak decyzja organu I instancji) jest prawidłowa, a zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. | |Na samym wstępie, należało rozważyć zasadność zarzutu dotyczącego stosowania przepisów ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych| |(dalej- u.g.h.) pomimo braku notyfikacji przepisu art. 89 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 14 u.g.h., w świetle art. 1 pkt. 11 i art. 8 ust. | |1 dyrektywy nr 98/34/WE. Powyższe zagadnienie prawne budziło istotne wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Prezes | |Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z 8 marca 2016r. wystąpił o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu | |Administracyjnego na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 1-3 p.p.s.a., uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów | |prawnych: "1. Czy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1| |pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w | |dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998r. Nr 204, s. | |37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i czy | |wobec braku notyfikacji tego przepisu w Komisji Europejskiej, mógł on być podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie | |niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych? 2. Czy dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 | |pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, ma | |znaczenie brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998r. | |ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa | |informacyjnego- charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy?" 3. Czy urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej | |rejestracji automatu, podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, | |czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy?". | |Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 16 maja 2016r., sygn. akt: II GPS 1/16, zgodnie z którą: "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 | |ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE | |Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów | |technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej | |zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów | |ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego | |stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy | |98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje | |się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega | |karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych". | |Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż dyspozycja art. 269 § 1 p.p.s.a; nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego | |rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została | |przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014r. sygn. akt: II GSK 1518/14; | |wyrok NSA z 26 listopada 2014r. sygn. akt: II FSK 1474/14). Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu | |przewidzianego w art. 269 p.p.s.a.- a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko | |wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 4 lutego 2015r. sygn. akt: II OSK 1632/13). | |W związku z powyższym należy stwierdzić, że nie mógł w niniejszej sprawie osiągnąć zamierzonego skutku zarzut dotyczący bezpodstawnego | |- wobec braku notyfikacji - zastosowania przepisów u.g.h. | |W odniesieniu do treści skargi i podniesionego w niej zarzutu naruszenia art.89 u.g.h. należy przypomnieć, iż w przywołanej powyżej | |uchwale NSA stwierdził, iż urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub | |zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej,| |o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych". Istotną okoliczność jest, że w art. 89 ust. 1 | |pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do| |wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba | |prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc | |poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Z powyższego | |wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, | |urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te | |urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry| |- podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Powyższy pogląd koreluje wprost z przytoczoną wcześniej| |sentencją uchwały NSA sygn. akt: II GPS 1/16 . W odniesieniu do treści skargi Sąd zwraca także uwagę, że przedsiębiorca, chcąc legalnie| |prowadzić działalność gospodarczą o wskazanym profilu, powinien zgodnie z zapisami ustawy o grach hazardowych, posiadać koncesję na | |prowadzenie kasyna gry, co z kolei wiąże się z koniecznością uzyskania odpowiedniego statusu prawnego (spółka akcyjna lub spółka z | |ograniczoną odpowiedzialnością, mająca siedzibę na terytorium RP), warunkującego możliwość starania się o koncesję. Oczywistym jest, że| |osoba fizyczna nie może uzyskać koncesji, co w żaden sposób nie prowadzi do wniosku, że kara pieniężna z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 | |u.g.h., może zostać nałożona tylko na podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych. Przyjęcie takiego założenia,| |prowadziłoby do absurdalnego wniosku, iż każda osoba fizyczna, czy też podmiot nieposiadający statusu spółki akcyjnej, bądź spółki z | |ograniczoną odpowiedzialnością w dowolnym miejscu i bez żadnych ograniczeń oraz sankcji z ustawy o grach hazardowych, mogliby urządzać | |gry na automatach. Niezasadne jest zatem kwestionowanie przez skarżącego, braku podstawy prawnej do wymierzania kary pieniężnej na | |podstawie art. 89 u.g.h. | |Ponadto należy zauważyć, iż pojęcie "urządzanie gier" nie posiada w u.g.h. definicji legalnej. Oznacza to konieczność posłużenia się | |przy interpretacji tego przepisu powszechnie przyjętym znaczeniem słowa "urządzanie". Według "Uniwersalnego słownika języka polskiego" | |(pod red. Prof. S. Dubisza, PWN, W-wa 2003), pojęcie "urządzić, urządzać" stanowi synonim takich pojęć jak "wyposażać, zaopatrzyć w | |coś", "zagospodarowywać jakieś miejsce", "zorganizować jakieś przedsięwzięcie" itp. W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" w | |rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania | |przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. Uznać należy że w praktyce, w odniesieniu do | |takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i | |pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do | |takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności umożliwiające ich sprawne | |funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), a także czynności związane z | |obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu. Podmiot wykonujący takie właśnie działania, może być uznany | |za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. W okolicznościach kontrolowanej sprawy to skarżący stworzył uczestnikom gier | |odpowiednie warunki do ich przeprowadzania. Z ustaleń organu, niepodważonych przez skarżącego, wynika bowiem, że skarżący prowadził | |działalność gospodarczą na wynajętej powierzchni w lokalu nie będącym kasynem gry tj. Pub "F" W. W., R, G. Była to działalność | |usługowa oferująca klientom dostęp do automatów do gier hazardowych. Jak wynika z akt administracyjnych podczas kontroli w lokalu | |stwierdzono działanie automatów do gry, które były włączone do zasilania i udostępnione klientom: SG - 2 szt. o numerach [...] i [...] | |oraz B o numerze [...]. Wskazane automaty stanowiły własność skarżącego, prowadzącego jednoosobową dzielność gospodarczą pod firmą D. G.| |- A ul. D, W. Nie pozostawia zdaniem Sądu wątpliwości że działania, których podjął się skarżący wchodzą w zakres pojęcia "urządzanie | |gier", użytego przez ustawodawcę w art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. Rodzaj aktywności , którą prowadził w opisanym wyżej lokalu skarżący, | |wskazuje na podejmowanie działań prowadzących bezpośrednio do stworzenia wszelkich niezbędnych i wystarczających warunków do odbywania | |gier i to w sposób nie ograniczający się do działań jednostkowych, ograniczonych w czasie, czy też wybiórczych. | |Nie budzi wątpliwości również fakt, że zakwestionowane automaty do gier to urządzenia elektroniczne. Losowy charakter gier urządzanych | |na tych automatach potwierdziły eksperymenty (gry kontrolne) przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych, szczegółowo opisane w | |protokole kontroli . | |Sposób działania przedmiotowych automatów oraz ich cechy i funkcjonalność wyczerpują znamiona automatu hazardowego opisanego w art. 2 | |ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W wyniku eksperymentów ustalono, że gry prowadzone na tych automatach mają charakter losowy - udział| |grającego sprowadza się jedynie do wciskania przycisku uruchamiającego grę i obserwowania jej przebiegu - oraz realizują wygrane | |pieniężne. | |W tym miejscu należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych nie kwestionuje się wartości dowodowej eksperymentów | |przeprowadzanych przez funkcjonariuszy celnych na automatach ujawnianych poza kasynem gry. Należy się przy tym zgodzić z organem II | |instancji, iż że bezpośredni eksperyment przeprowadzony na kontrolowanych urządzeniach może niejednokrotnie znacznie lepiej | |odzwierciedlić stan automatu, jego cechy i możliwości prowadzenia na nim gier o charakterze losowym, aniżeli opinia sporządzona | |wyłącznie na podstawie dokumentacji charakteryzującej urządzenie (opis producenta), bez równoczesnego stwierdzenia na konkretnym | |automacie, jak opisane cechy urządzenia mają się do jego rzeczywistego funkcjonowania w konkretnych okolicznościach i w jaki sposób | |jest faktycznie (nie teoretycznie) wykorzystywany. Właśnie eksperyment funkcjonariuszy celnych, oddający stan automatu i jego | |funkcjonowanie w miejscu jego ujawnienia, może nieraz lepiej odzwierciedlać także charakter możliwej do urządzania na nim gry, aniżeli | |w przypadku, gdy termin przeprowadzenia kontroli czy też oceny automatu znany był wcześniej. Stwierdzenie losowego charakteru gier na | |wskazanych urządzenia nie wymaga wiadomości specjalnych, gdyż kwestia ta jest na tyle oczywista, że każdy użytkujący automat może ją | |potwierdzić. Losowość gry jest bowiem jednym z "atutów" urządzenia dla gracza na tego typu automatach. Ten bowiem fakt pozwala na | |uczestniczenie w grze praktycznie każdej osobie niezależnie od jej sprawności manualnej czy posiadanej wiedzy. Przeprowadzone | |eksperymenty realiach niniejszej sprawy przedstawiły sposób faktycznego działania zakwestionowanych urządzeń zatem zebrany w sprawie | |materiał dowodowy, a w szczególności sporządzony na okoliczność dokonanej kontroli protokół jest zdaniem Sądu wystarczającym materiałem| |dowodowym w sprawie. | |Uzupełniająco wskazać należy, że Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 2 ust. 6 u.g.h w związku z brakiem decyzji ministra | |właściwego do spraw finansów publicznych, czy gry dostępne na zakwestionowanych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu | |ustawy. Ustalenie charakteru gry w drodze opinii jednostki badającej jest trybem, który nie znajduje zastosowania w toku postępowania o| |nałożenie kary pieniężnej za prowadzenie gier bez stosownych uprawnień (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 | |września 2015r., II GSK 1595/15, z dnia 18 września 2015r., II GSK 1715/15 i z dnia 5 listopada 2015r., II GSK 2032/15). Jak wskazał | |Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 listopada 2015r., sygn. akt II GSK 2032/15, w sytuacji, gdy bez zwracania | |się o rozstrzygnięcie do Ministra Finansów i bez zwracania się o opinię do uprawnionej jednostki badającej, strona podejmuje | |działalność w postaci gier na automatach, należy uznać, że świadomie pomija wskazany wyżej etap wstępnych ustaleń charakteru gry. | |Ponadto żaden przepis nie nakłada na organ, o którym mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h., obowiązku wystąpienia do ministra właściwego do | |spraw finansów publicznych o rozstrzygnięcie przewidziane w art. 2 ust. 6 u.g.h. Trafnie zauważył także organ odwoławczy, iż w | |powyższej kwestii wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1673/13, w | |którym za błędne uznane zostało stanowisko, że Minister Finansów jest właściwy w sprawach dotyczących oceny charakteru gry na automacie| |w toku postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W ocenie | |Naczelnego Sądu Administracyjnego "(...) tryb ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek | |przedsiębiorcy, chcącego uzyskać wiążącą decyzję rozstrzygającą, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 są | |grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Inicjatywa w tym zakresie przysługuje zainteresowanemu | |podmiotowi (przedsiębiorcy), w którego potencjalnym interesie jest uzyskanie urzędowego potwierdzenia zgodności z prawem prowadzonej | |reglamentowanej działalności gospodarczej. Nie oznacza to, że w sytuacji, gdy podmiot ten nie wystąpi o taki certyfikat organy celne | |nie mogą skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego o wymierzenie kary za urządzanie gry na automacie poza kasynem | |gry. Organy celne na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskały uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w | |danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tychże ustaleń wspomniane organy | |mają prawo dokonywać samodzielnej oceny charakteru gry, w granicach danej rozpoznawanej sprawy, przy odpowiednim zachowaniu procedur | |Ordynacji podatkowej (por. art. 8 i 91 u.g.h.), mają bowiem ustawowy obowiązek i odpowiadające mu uprawnienie do wymierzenia kar | |administracyjnych za stwierdzone naruszenia". | |Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż analiza treści art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. wskazuje, że rozstrzygnięcia | |ministra właściwego do spraw finansów dotyczą wyłącznie przedsięwzięć legalnych, a więc gier urządzanych w kasynach, w sytuacji gdy w | |takich warunkach urządzona gra wywołuje wątpliwości co do tego, czy jest grą na automacie w rozumieniu u.g.h. | |Jednocześnie należy podkreślić, iż w działaniu organów obu instancji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, tak gdy idzie o ustalenie | |stanu faktycznego sprawy, jak i jego oceny. Organy orzekające w sprawie wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na | |ten temat argumentacja jest wystarczająca do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei dokonana przez organy obu | |instancji ocena dowodów nie narusza granic swobodnej oceny dowodów. Organy rzetelnie zebrały wystarczający (pełny) materiał dowodowy, | |dokonały jego wnikliwej oceny (rozpatrzenia) i wykazały przesłanki zastosowania przepisów u.g.h., zawierając stosowne rozważania | |wyjaśniające wszelkie istotne kwestie w uzasadnieniach wydanych decyzji. | |Z wyżej przedstawionych względów zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione. Nadto w toku kontroli sądowoadministracyjnej | |dokonywanej w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), sąd nie stwierdził z urzędu, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Organ | |stwierdzając, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry, prawidłowo wymierzył mu karę w wysokości 36.000,00 zł a to na | |podstawie art.89 ust.1 pkt.2 u.g.h. oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. tj. wysokości stanowiącej iloczyn wysokości kary od każdego | |automatu i ilości zakwestionowanych automatów. | |Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło