III SA/Kr 499/09
WyrokWSA w Krakowie2009-09-29
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ zostały one wydane na podstawie przepisów Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. Wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis ustawy uznany za niezgodny z Konstytucją stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Skarżący J. M. nie zgodził się z rozstrzygnięciem, wskazując na swoje wieloletnie narażenie na szkodliwe czynniki w pracy oraz rozbieżności w wynikach badań lekarskich. Skarga została wniesiona na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 września 2009r.
Decyzją z dnia 23 marca 2009r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2008r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem - wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do w/w rozporządzenia.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, iż z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wynika, że J. M. pracował w następujących zakładach pracy:
Przedsiębiorstwo Budownictwa [...] "A" S.A. w K. Oddział w O. od 05.03.1959r. do 28.02.1974r. na stanowisku blacharz-dekarz,
Zakład Usług [...] "B" w P. od 02.01.1975r. do 23.10.1975r. jako pracownik najemny oraz od 24.10.1975r. do 30.06.1978r. - jako członek spółdzielni w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dekarza,
Zakład Remontowo - Budowlany przy Z. Z. O. Z. od 04.07.1978r. do 31.07.1978r. jako dekarz oraz od 01.08.1978r. do 19.06.1982r. jako brygadzista.
Zdaniem organu II instancji, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie oceny narażenia zawodowego J. M. pozwala uznać z dużym prawdopodobieństwem, iż podczas wykonywania prac na w/w stanowiskach pracy był on narażony na działanie czynnika szkodliwego jakim jest hałas. Analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego nie pozwala na ilościową interpretację wielkości tego narażenia z całego okresu zatrudnienia z uwagi na brak badań środowiskowych. Niewykonanie przez pracodawcę ciążącego na nim obowiązku przeprowadzania badań środowiskowych nie może negatywnie oddziaływać na sytuację prawną pracownika, i w związku z tym Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, iż J. M. przez ok. 23 lata pracy zawodowej (tj. do roku 1982) był narażony na ponadnormatywny hałas, a zatem jego warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej narządu słuchu.
W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że J. M. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2007r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, iż wykonana diagnostyka audiologiczna (badanie audiometrii impedancyjnej i tonalnej) wykazała ubytek słuchu. Stwierdzone u J. M. podwyższenie progu słuchu w audiometrii tonalnej, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynosi dla UP=73 dB, UL=63 dB. Na poszerzenie diagnostyki niedosłuchu J. M. nie wyraził zgody. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych rozpatrywanie zawodowej etiologii trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego, może być dokonywane do 2 lat od ustania ekspozycji zawodowej na hałas. J. M. zakończył pracę zawodową w 1982r. Analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów na to, aby uszkodzenie słuchu było stwierdzone w trakcie pracy zawodowej i do 2 lat po jej zakończeniu. Wyżej wymienione dane nie pozwalają na rozpoznanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy stwierdzonym niedosłuchem a pracą zawodową, zakończoną przed 25 laty. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
W trybie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. J. M. został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. W czasie hospitalizacji w dniach 28.04.2008r. do 07.05.2008r. przeprowadzono szereg badań, których wynik był podstawą do wydania w dniu [...] 2008r. m.in. orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Instytut stwierdził, iż przeprowadzona diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię tonalną, próby lokalizacyjne i audiometrię impedancyjną (obiektywną) oraz audiometrię potencjałów wywołanych z pnia mózgu wykazała niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej. Podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynosi (w dwóch kolejnych badaniach odpowiednio): dla ucha prawego - 38 dB i 39 dB, dla ucha lewego - 29 dB i 31 dB. W audiometrii tonalnej (badanie wykonane dwa razy) - zapis typowy dla niedosłuchu obustronnie o charakterze odbiorczym z płaskim przebiegiem krzywych progowych, co nie jest charakterystyczne dla skutków działania hałasu. W audiometrii impedancyjnej uzyskano tympanogram obustronnie w granicach normy, odruchy strzemiączkowe obustronnie obecne. Położenie progów odruchów z mięśnia strzemiączkowego potwierdza wielkość ubytków słuchu określonych w audiometrii tonalnej. Próba SISI - bez cech ślimakowej lokalizacji niedosłuchu. Objaw wyrównania głośności nieobecny, co wskazuje na pozaślimakowy charakter uszkodzenia słuchu. Obiektywna audiometria potencjałów wywołanych z pnia mózgu (badanie wykonane trzaskiem szerokopasmowym) wykazała morfologię zapisu w granicach normy. Progi słuchu - ucho prawe 35 dB, ucho lewe - 45 dB. W przeprowadzonych badaniach nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, gdyż nie stwierdzono patologii wymienionej w wykazie chorób zawodowych, tj. niedosłuch nie ma cech klinicznych uszkodzenia spowodowanego działaniem hałasu: nie ma cech lokalizacji ślimakowej, średni ubytek w uchu lepiej słyszącym wynosi mniej niż 45 dB.
Ponieważ orzeczenia lekarskie wydane w sprawie nie były zbieżne Powiatowy Inspektor Sanitarny wystosował zapytanie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego dotyczącą wyjaśnienia znacznej różnicy w wynikach badań słuchu przeprowadzonych w jednostkach l i II szczebla diagnostycznego (pismo z dnia 15 września 2008r., znak: [...]). W odpowiedzi z dnia 19 października 2008r. podano, iż rozbieżności w wynikach badań pomiędzy poszczególnymi jednostkami orzeczniczymi wynikają z subiektywnego charakteru audiometrii tonalnej. Na wynik tego badania mogą wpłynąć czynniki zewnętrzne takie jak aktualne infekcje, niezrozumienie zasady badania pacjenta, a także brak współpracy ze strony pacjenta. W przypadku rozbieżnych wyników należy brać pod uwagę wyniki najlepsze, ponieważ to one określają rzeczywisty trwały deficyt słuchu. Dodatkowo poziomy uszkodzenia słuchu podczas hospitalizacji w IMPiZŚ potwierdzone zostały badaniami obiektywnymi: audiometrią impedancyjną i audiometrią potencjałów wywołanych z pnia mózgu, co opisane zostało w uzasadnieniu orzeczenia.
Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich oraz dokonanej oceny narażenia zawodowego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2008r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, od której J. M. wniósł odwołanie.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadzący postępowanie odwoławcze, po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie uznał, iż wydana decyzja organu l instancji jest merytorycznie uzasadniona. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. nr 132, poz. 1115) właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. W sprawie orzekały jednostki służby zdrowia l i II szczebla diagnostycznego właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy zawierało niepełne rozpoznanie schorzenia (brak ustalenia jego lokalizacji), z uwagi na brak zgody samego zainteresowanego na prowadzenie badań. Uzyskane z Instytutu orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego choroby zawodowej narządu słuchu zawierało oprócz rozpoznania schorzenia jego wielkość i lokalizację. Wojewódzki Inspektor Sanitarny - analizując wyjaśnienia co do rozbieżności w wynikach badań obu jednostek orzeczniczych - uznał pogląd specjalistów Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego za słuszny, przyjmując tym samym, iż specjalistyczne badania wykonane w Instytucie określają rzeczywisty trwały deficyt słuchu u J. M. Tenże Instytut w uzasadnieniu treści dokonanego rozpoznania stwierdził jednoznacznie, iż przeprowadzona diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię tonalną, próby lokalizacyjne i audiometrię impedancyjną (obiektywną, niezależną od współpracy pacjenta) oraz audiometrię potencjałów wywołanych z pnia mózgu wykazała u J. M. niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej. Wprawdzie jednostka orzecznicza nie ustosunkowała się do czasookresu, w jakim może być rozpatrywany związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy stwierdzanym niedosłuchem a pracą zawodową - nie ma to jednak znaczenia w przypadku J. M., gdyż rozpoznane u niego schorzenie (niedosłuch odbiorczy obustronny bez cech lokalizacji ślimakowej) nie figuruje w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r.
Reasumując organ II instancji podniósł, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. nr 132, poz. 1115), chorobę zawodową narządu słuchu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia w okresie do 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego na hałas (kryterium czasowe) udokumentowanych objawów chorobowych spełniających warunki określone w punkcie 21 wykazu, tj.: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego (kryterium jakościowe) oraz ubytek wynoszący co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym (kryterium ilościowe). Spełnienie tych trzech kryteriów jednocześnie jest konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej.
Rozstrzygając o braku podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej narządu słuchu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wziął pod uwagę brak rozpoznania klinicznego przez jednostkę orzeczniczą właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. IMPiZS. Zarówno wielkość stwierdzonego (po ok. 25 latach od zaprzestania pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas) niedosłuchu - średni ubytek w uchu lepiej słyszącym wynosi mniej niż 45 dB, jak również charakter uszkodzenia słuchu - pozaślimakowy, nietypowy dla pohałasowego uszkodzenia narządu słuchu, w myśl aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. nie dają podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Organ odwoławczy nadmienił również, iż J. M. zakończył pracę zawodową w 1982r. Analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów na to, aby uszkodzenie słuchu było stwierdzone w trakcie pracy zawodowej i do 2 lat po jej zakończeniu. Fakt zatrudnienia w narażeniu na czynnik szkodliwy, przy braku objawów klinicznych choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zdaniem organu II instancji, odwołanie J. M. nie wniosło żadnych nowych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jest ono jedynie wyrazem niezadowolenia z niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy. Dołączonej do akt sprawy w trakcie prowadzonego postępowania dokumentacji medycznej organ II instancji odmówił mocy dowodowej z uwagi na fakt, iż merytorycznie nie wnosi ona nic do sprawy. Potwierdza natomiast fakt występowania licznych schorzeń, na które cierpi J. M. Fakt występowania u zainteresowanego licznych dolegliwości nie jest kwestionowany, kwestionowana jest natomiast ich zawodowa etiologia. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu l instancji.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2009r. J. M. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 marca 2009r., nr [...]. Skarżący wyraził zaniepokojenie faktem, że w otrzymanej przez niego dokumentacji nie wspomina się, iż przez 25 lat pracował w budynkach Zakładów [...] w O. Jego miejscem pracy były dachy tych budynków, na których znajdowały się wyziewy chemiczne i toksyczne, opary, smoły i różnego rodzaju lepiki, a które po rozgrzaniu do 360- C wdychał podczas pracy. Skarżący nie zgodził się również z wynikami badań lekarskich ponieważ był badany na objętość płuc (spirometria). Kilkukrotnie podczas badań nie mógł nadmuchać do wymaganego poziomu i za każdym razem dostawał bólów w piersiach, zatykało mu dech i dostawał wysokiego ciśnienia tętniczego. Obecnie skarżący leczy się na niewydolność płuc, ma też owrzodzenie przełyku oraz zwęglone i matowe obustronne błony, zniszczone od środków chemicznych, smoły, lepików i oparów. Zostało to stwierdzone badaniami USG. Skarżący wyjaśnił, iż leczył się od momentu przejścia na rentę inwalidzką. Od 15 lat leczy się w szpitalu w O. na oddziale płucnym. Ponadto jest objęty stałą opieką poradni endokrynologicznej. Skarżący nie zgodził się również z decyzją Powiatowego Inspektora sanitarnego z dnia [...] 2008r., Nr [...] ponieważ badania słuchu wykonane w IMPiZŚ były odmienne od tych wykonanych w OMP. Skarżący stwierdził, iż pierwszą pracę podjął w maju 1952r. w Zakładzie [...] w T. Następnie do roku 1954 pracował w Zakładach [...] w O. Wiosną 1954r. został powołany do Służby Polsce i odbudowywał Warszawę. Później pracował na żwirowni w G. koło Z. W 1956r. został powołany do odbycia służby wojskowej w Wojskach Ochrony Pogranicza. Po powrocie z wojska w marcu 1959r. podjął pracę w Zakładach [...] "A" w O., na terenie których pracował do 1982r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził również, iż w złożonej skardze J. M., podobnie jak w odwołaniu, podał swoje schorzenia i załączył orzeczenia lekarskie (m.in. dotyczące schorzenia tarczycy). Fakt występowania takich dolegliwości nie był jednak w postępowaniu kwestionowany, kwestionowana była natomiast ich zawodowa etiologia. Z kolei schorzenia tarczycy nie pozostają w związku z prowadzonym postępowaniem, nie są też wymienione w wykazie chorób zawodowych.
Również dyrektor Z. Z. O. Z. wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 2 lipca 2009r. dyrektor Zespołu Zakładów stwierdził, że w swojej skardze J. M. podnosi zarzuty odnoszące się do schorzeń, których występowanie u niego nie było kwestionowane. Kwestionowana była natomiast zawodowa etiologia schorzeń. Jednostka orzecznicza (Ośrodek Medycyny Pracy) podaje, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych rozpatrywanie zawodowej etiologii trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego może być dokonywane do 2 lat od ustania ekspozycji na hałas. J. M. zakończył pracę zawodową w 1982 roku, zaś analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów na to, aby uszkodzenie słuchu było stwierdzone w trakcie pracy zawodowej i do 2 lat po jej zakończeniu. Nie ma więc, zdaniem dyrektora Zespołu Zakładów, związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy stwierdzonym niedosłuchem, a pracą zawodową. Schorzenia tarczycy natomiast nie pozostają w związku z prowadzonym postępowaniem, nie są też wymienione w wykazie chorób zawodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W odniesieniu zaś do tych przepisów Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008r. nr 116, poz. 740) orzekł o ich niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów Kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku było uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 K.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Także wydane na tej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - uznane zostało za niezgodne z Konstytucją. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że te przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008r. Z dniem 3 lipca 2009r. przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji utraciły zatem moc obowiązującą. Z tym samym dniem tj. 3 lipca 2009r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się, że podstawa wznowienia określona w art. 145a K.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1, z 2000, poz. 16). Wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis ustawy, który został uznany za niezgodny z Konstytucją oraz na przepisy rozporządzenia, które są niezgodne z ustawą, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi. Zasady te znaleźć muszą zastosowanie także w niniejszej sprawie tym bardziej, że decyzje organów administracyjnych w niniejszej sprawie wydane wprawdzie zostały jeszcze w czasie obowiązywania zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów ustawy i rozporządzenia, ale już po wydaniu przez Trybunał wyroku, a więc już po obaleniu domniemania zgodności tych przepisów z Konstytucją.
Zatem stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oznacza dla niniejszej sprawy, iż przepisy te nie mogą być uznane za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Z powołanej normy konstytucyjnej w zestawieniu jej z przytoczoną treścią art. 145a § 1 K.p.a. jednoznacznie wynika, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest powinność uchylenia takiej decyzji. Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1027/99, Lex nr 4680; także wyrok WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2006r., III SA/Gd 282/06, Lex 203309).
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane rozstrzygnąć sprawę na podstawie przepisów w sprawie chorób zawodowych obowiązujących w dacie orzekania. W chwili obecnej podstawę taką stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło