III SA/Kr 506/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak ( spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 marca 2018r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego skargę oddala Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2018 r., na podstawie art. 135 j ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko st. sierż. w stanie spoczynku K. P. - ostatnio zajmujący stanowisko policjanta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji obwinionemu o to, że : 1. W dniu [...] 2016 roku o godzinie 7:00 jako funkcjonariusz Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego stawił się do służby w Komisariacie Policji w B przy ul. Z w stanie po użyciu alkoholu, co potwierdzone zostało badaniem na urządzeniu AlcoBlow uzyskując czerwony kolor lampki wskazujący na wysokie stężenie alkoholu, po czym po uzyskanej informacji od dyżurnego asp. szt. A. H. o konieczności powiadomienia Komendanta Komisariatu Policji o jego pozytywnym wyniku badania stanu trzeźwości, samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby, tj. naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 6 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. 2. W dniu [...] 2016 roku jako funkcjonariusz Zespołu Patrolowe - Interwencyjnego Komisariatu Policji, będąc do tego obowiązany, nie poinformował bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się do służby, przyczynie nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania, tj. naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z §15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów Komendant Powiatowy Policji umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. sierż. K. P. Na skutek wniesionego przez K. P. odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia 20 marca 2018 r., na podstawie art. art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Organ odwoławczy podał, co następuje: W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego zgromadzono materiał dowodowy w postaci dokumentacji prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie, zakończonych skierowaniem wniosku do Sądu Rejonowego w, o ukaranie st. sierż. K. P. za wykroczenie z art. 87 § 1 KW i art. 70 § 2 KW, zeznań sześciu świadków i wyjaśnień obwinionego st. sierż. K. P., w trakcie których nie przyznał się do zarzucanych mu czynów. W międzyczasie postępowanie dyscyplinarne było dwukrotnie zawieszone w okresie od dnia 18 stycznia 2017 roku do dnia 26 kwietnia 2017 roku z uwagi na brak zgody lekarza na udział obwinionego w czynnościach dowodowych oraz zapoznaniu go z aktami postępowania dyscyplinarnego, w okresie od dnia 28 kwietnia 2017 roku do dnia 8 lutego 2018 roku z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody umożliwiającej prowadzenie tego postępowania - prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia st. sierż. K. P. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2017 roku st. sierż. K. P. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] 2017 roku. Postanowieniem z dnia [...] 2018 roku podjęto zawieszone postępowanie dyscyplinarne, a następnie w dniu [...] 2018 roku Komendant Powiatowy Policji wydał postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w dniu 15 lutego 2018 roku st. sierż. w stanie spoczynku K. P., a w dniu 16 lutego 2018 roku ustanowionemu obrońcy adw. D. Ż. Obrońca st. sierż. w stanie spoczynku K. P. w ustawowym terminie złożył odwołanie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o Policji i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania zarzucił, że zwolnienie policjanta ze służby nie może stanowić wystarczającej przesłanki do umorzenia postępowania dyscyplinarnego oraz że orzeczenie o umorzeniu postępowania było przedwczesne i bezpodstawne, z pominięciem istotnych dowodów zgromadzonych w wyroku Sądu Rejonowego, uniewinniającym K. P. od zarzucanych czynów stanowiących wykroczenia. Obrońca wskazał ponadto, że decyzja o umorzeniu zakłada fakt popełnienia przez obwinionego zarzucanych mu czynów, a gdyby wszechstronnie i prawidłowo zebrano materiał dowodowy, to organ musiałby orzec o uniewinnieniu obwinionego. Komendant Powiatowy Policji wniósł o nieuwzględnienie odwołania obrońcy obwinionego i utrzymanie w mocy oskarżonego orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, wskazując, że K. P. utracił legitymację bierną do bycia obwinionym w tym postępowaniu, podkreślając przy tym, że zostało ono dopiero podjęte, po prawomocnym zwolnieniu wyżej zmienionego ze służby w Policji. Dodał, że prowadzone w Komendzie Wojewódzkiej Policji postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zakończone zostało wydaniem rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2017 roku o zwolnieniu st. sierż. K. P. ze służby w Policji z dniem 30 kwietnia 2017 roku. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2017 roku Komendant Główny Policji zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stoi na stanowisko, że przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a wobec tego złożone odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 135 j ust. 4 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny. Nadto, nie ulega wątpliwości, że przytoczone przepisy odnoszą się wyłącznie do czynnych policjantów, a zwolnienie policjanta ze służby czyni postępowanie dyscyplinarne bezprzedmiotowym. Wskazać również należy, że w przepisach Rozdziału 10 ustawy o Policji została uregulowana odpowiedzialność dyscyplinarna wyłącznie do policjantów będących w służbie. Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazał, że mogą być one wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym. W ustawie o Policji brak jest również przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Pomimo tego, że w ustawie o Policji brak jest przepisu jednoznacznie wskazującego, że zwolnienie policjanta ze służby skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego, to również zwrócić należy uwagę, że brak jest przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Nadto jak wynika z orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych, zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje, iż dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania- policjant. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podkreślić należy, że przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie wyżej wymienionego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Nastąpiło ono po ustaniu stosunku służbowego, a więc nie można zgodzić się z zarzutami obrońcy obwinionego zawartymi w odwołaniu, że było przedwczesne i bezpodstawne. Stwierdzić jednocześnie należy, że przepisy prawne nie dopuszczają możliwości prowadzenia postępowania przez przełożonego dyscyplinarnego, po tym jak obwiniony policjant zostanie zwolniony ze służby w Policji. Organ I instancji powołał się na treść art. 135j ust. 4 ustawy o Policji, wskazując, że jest to norma o charakterze obligatoryjnym, a nie fakultatywnym, nie zachodzi więc sytuacja uznania administracyjnego. Sformułowanie "bezprzedmiotowe z innej przyczyny", oznacza, że w tym znaczeniu bezprzedmiotowość może odnosić się także do podmiotu tego postępowania, czyli obwinionego. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Oznacza to, że takiej odpowiedzialności nie ponosi osoba, która nie jest policjantem. Skoro zatem obwiniony utracił status policjanta, to tym samym bezprzedmiotowe stało się dalsze prowadzenia tego postępowania dyscyplinarnego. Obligowało to przełożonego dyscyplinarnego do umorzenia postępowania dyscyplinarnego. nie ma podstaw do uniewinnienia obwinionego skoro z przyczyn leżących po jego stronie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zaznaczyć należy, że postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zatem ustaje również władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne przełożonego dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne skutkuje również inną odpowiedzialnością niż ta, która wynika na przykład z rozstrzygnięcia przez Sąd. Na powyższe rozstrzygniecie K. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie przepisów: - art. 135 j ust. 4 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że wobec zwolnienia skarżącego ze służby w Policji utracił on legitymację czynna do bycia strona wszczętego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego i z tej przyczyny wszczęte postępowanie należało umorzyć; - art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie wskutek przyjęcia błędnej wykładni tego przepisu oraz przepisu 135 j ust. 4 tej ustawy polegającej na uznaniu, iż fakt zwolnienia skarżącego w Policji wyłącza możliwość wydania orzeczenia o uniewinnieniu skarżącego, a implikuje wyłącznie decyzję o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, pomimo, że przepisy ustawy o Policji nie wyłączają możliwości orzeczenia o uniewinnieniu w istniejących okolicznościach sprawy; - art. 135 e ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wykonania obowiązku pełnego i nie budzącego wątpliwości zebrania wszystkich istotnych i niezbędnych dla wydania orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne dowodów, w szczególności poprzez pominięcie dowodów zebranych w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w sygn. akt [...]. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 marca 2018 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2018 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko st. sierż. K. P. Postępowanie dyscyplinarne dotyczące policjantów zostało uregulowane w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz.2067 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Materialno-prawną podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego stanowi art. 135 ust. 1 i art. 135j ust. 4 ustawy. Stosownie do treści art. 135 ust. 1 postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza: 1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego; 2) po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5; 3) w razie śmierci policjanta; 4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne. Zgodnie natomiast z art. 135j ust. 4 ustawy przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny. Nie ulega wątpliwości, że wskazany Rozdział 10 ustawy o Policji, regulujący odpowiedzialność dyscyplinarną i karną odnosi tę odpowiedzialność wyłącznie do policjantów pozostających w służbie. Ustawodawca nie tylko posłużył się dla określenia osoby podlegającej odpowiedzialności pojęciem "policjant", ale i formułując katalog kar wskazuje, że mogą być one wymierzone wyłącznie osobie pozostającej w stosunku służbowym. W ustawie o Policji brak jest przy tym przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Postępowanie dyscyplinarne w stosunku do K. P. zostało wszczęte postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2016 r. Natomiast rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2017 r. K. P. został zwolniony ze służby w Policji. Tym samym ww. przestał podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej uregulowanej w ustawie o Policji, która to regulacja odnosi się wyłącznie do policjantów pozostających w ramach tego stosunku. Postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zatem na skutek zwolnienia policjanta ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zgodzić należy się ze skarżącym, że w ustawie o Policji brak przepisu jednoznacznie wskazującego, że zwolnienie policjanta ze służby skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego. Jednakże brak jest również przepisu stanowiącego, że zwolnienie policjanta ze służby pozostaje bez wpływu na prowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji powoduje więc, że dotychczasowe postępowanie dyscyplinarne staje się bezprzedmiotowe, odpada bowiem podmiot tego postępowania – policjant, co uzasadnia obligatoryjne umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Taki pogląd reprezentowany jest w orzecznictwie administracyjnym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że nie dotyczą one rozstrzygnięć objętych kontrolą sądową, gdyż przedmiotem oceny sądowej nie jest ocena, czy skarżący popełnił czyny, o które został obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym. Tak sformułowane zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie skarżącego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej skarżącego do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Dodać również należy, że cytowane w skardze wyroki: NSA z dnia 12 maja 2006 r. sygn. I OSK 1130/05 l oraz WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Wa 1106/16 wyrażają tezę, iż dopuszczalne jest wydanie orzeczenia dyscyplinarnego uniewinniającego po ustaniu stosunku służbowego obwinionego policjanta, jeśli zostanie ustalone, że nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego. Teza ta zakłada więc, że zebrane dowody muszą wskazywać, że czynu nie popełniono bądź czyn nie zawiera ustawowych znamion przewinienia dyscyplinarnego. Wyroki te zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych. W sprawie I OSK 1130/05 orzeczenie umarzające postępowanie dyscyplinarne zostało wydane jeszcze przed ustaniem stosunku służbowego policjanta, a w sprawie II SA/Wa 1106/16 organy dyscyplinarne nie uwzględniły treści uprzedniego wyroku WSA w Warszawie stwierdzającego, że czyn zarzucony obwinionemu nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.