III SA/Kr 508/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. P. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 8 lipca 2015 r. Nr XXI/340/15 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę G. P. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 8 lipca 2015 r. Nr XXI/340/15 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń jako złożoną po terminie. W piśmie z dnia 14 listopada 2017 r. G. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazują na dochowanie terminu do zwożenia przedmiotowego wniosku wskazano, że pełnomocnik skarżącego powzięła informację o fakcie i okolicznościach uchybienia terminu do wniesienia skargi zapoznając się z aktami sprawy w czytelni akt WSA w dniu 7 listopada 2017 r. W związku z tym, z ostrożności procesowej, mimo nie doręczenia jeszcze postanowienia o odrzuceniu skargi (z dnia 2 listopada 2017), niniejszy wniosek wraz ze skargą sporządzoną przez pełnomocnika został złożony w terminie 7 dni od daty powzięcia wiadomości o fakcie i przyczynach uchybienia terminowi do złożenia skargi. W merytorycznym uzasadnieniu wniosku wskazano, że wina w niedochowaniu terminu do złożenia skargi na akt prawa miejscowego nie leżała po stronie skarżącego, który występował samodzielnie bez pełnomocnika. Przyczyną uchybienia terminu było zarówno niejasne pismo otrzymane od Rady Miasta Krakowa w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i brak pouczenia dotyczącego terminu wniesienia skargi opartej o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.) dalej w skrócie jako "u.s.g.". We wspomnianym piśmie zastrzeżono, że nie stanowi ono odpowiedzi na wezwanie w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Informacja ta była niejasna i myląca dla skarżącego, który nie wiedział jak w tej sytuacji traktować to pismo. W związku z tym skarżący występujący bez profesjonalnego pełnomocnika, nie wiedząc jak obliczyć w takiej sytuacji termin do wniesienia skargi, wniósł ją w dniu 14 kwietnia 2017 i aż do ubiegłego tygodnia był przekonany, że skarga została wniesiona w terminie. Podkreślono, że przepisy dotyczące terminów wnoszenia skargi na akty prawa miejscowego oparte o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, są niejasne i powodują rozbieżności wobec niewskazania w tej ustawie terminu na wniesienie tej skargi. Dodatkowo brak obowiązku udzielenia przez organy gminy odpowiedzi, jak i brak obowiązku pouczenia strony o terminie do wniesienia skargi wobec bezczynności organu, wywołują stan niepewności, ze szkodą dla uczestników postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §1 i § 2 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. Przechodząc zatem do jego merytorycznego rozpoznania podkreślić należy, że przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy ocenić zachowanie strony oraz wskazane przez nią okoliczności mające poświadczyć brak zawinienia w niedochowaniu terminu. Ocena ta nie może być dowolna. Brak winy strony podlega weryfikacji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy przy zastosowaniu obiektywnego kryterium należytej staranności, jakiej oczekuje się od osoby dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że przy ocenie wystąpienia winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie spóźnionej czynności w terminie ale również okoliczności świadczące o niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 752/13). Przy czym brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy strona nie była w stanie usunąć przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. W niniejszej sprawie wnioskodawca jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołał okoliczność, że nie został pouczony o przepisach szczególnych regulujących wnoszenie skarg na uchwałę rady gminy oraz został wprowadzony w błąd niejasnym pismem Rady Miasta Krakowa z dnia 21 lutego 2017 r. Powołane przez wnioskodawcę okoliczności w ocenie Sądu, uzasadniają przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu dotychczasowym, tj. dotyczących uchwał wydanych przed 1 czerwca 2017 r., skargę na uchwałę lub zarządzenie organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej wnosi się po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (vide: uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07). W ocenie Sądu skarżący otrzymując pismo Rady Miasta Krakowa z dnia 21 lutego 2017 r. mógł pozostawać w przeświadczeniu, że odpowiedź na wezwanie zostanie mu udzielona w terminie późniejszym. Skarżący działając samodzielnie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który został mu przydzielony dopiero na etapie postępowania sądowadministracyjnego w związku z brakiem środków finansowych na jego zatrudnienie, mógł nie mieć dostatecznego rozeznania w przepisach prawa zwłaszcza, że organ nie pouczył go o prawie, terminie i sposobie zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Zestawić to także należy, zdaniem Sądu z trudnościami interpretacyjnymi jakie stwarzał art. 101 u.s.g. w kwestii sposobu obliczania terminu do wniesienia skargi. Przepisy dotyczące terminów wnoszenia skargi na akty prawa miejscowego oparte o art. 101 u.s.g. były niejasne i powodowały rozbieżności wobec niewskazania w tej ustawie terminu na wniesienie tej skargi. Świadczy o tym dobitnie fakt, że wątpliwości w tym zakresie zostały rozstrzygnięte uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07. Mając zatem w pamięci powyższe wywody, że brak winy strony podlega weryfikacji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy przy zastosowaniu obiektywnego kryterium należytej staranności, jakiej oczekuje się od osoby dbającej o swoje interesy, a przy ocenie wystąpienia winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie spóźnionej czynności w terminie ale również okoliczności świadczące o niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu, to w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Trudno zasadnie zarzucić wnioskodawcy brak należytej staranności w dbaniu o własne interesy, skoro nawet dla prawnika przepisy te stwarzały problemy interpretacyjne, to od strony niereprezentowanej przez profesjonalistę nie można wymagać znajomości nie tylko samych przepisów prawa ale i uchwał składów 7 sędziów NSA. Inna interpretacja zaistniałej sytuacji byłaby niedopuszczalnym ograniczeniem prawa do sądu. Podzielić również należy stanowisko skarżącego, że organy pomimo braku prawnego obowiązku pouczenia o prawie, terminie i sposobie zaskarżenia danego aktu do sądu administracyjnego, powinny w ramach wypełniania zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji wyrażonej w art. 8 K.p.a. rzetelnie, jasno i jednoznacznie informować strony występujące bez pełnomocnika o możliwości wniesienia skargi do sądu, zwłaszcza w związku z zagadnieniami natury prawnej, które mogą być dla stron nieoczywiste czy trudne do ustalenia. Uznając zatem, że G. P. bez własnej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 8 lipca 2015 r. Nr XXI/340/15 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń, Sąd art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.