III SA/Kr 515/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym przez R. B., (dalej skarżący), postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61, art. 61a § 1, art.124 § 1 i 2, art. 125 § 1 w zw. z 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, w skrócie k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., znak: [...], o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżący zwrócił się do organu pomocy społecznej pismem z dnia 10 października 2013 r. żądając "wznowienia wypłaty zasiłku stałego odebranego mi decyzją [...] w dniu 23 marca 2011 r." Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2013 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy powyższe postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 798/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie SKO z dnia [...] 2014 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznając, że organy dopuściły się naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione i przedwczesne zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wskazał, by w ponownym rozpoznaniu, w pierwszej kolejności organy doprecyzowały żądanie skarżącego, zawarte w piśmie z dnia 10 października 2013 r., a nie arbitralnie zakładały, iż pomiędzy sprawą zakończoną skontrolowanym przez Sąd postanowieniem SKO z dnia [...] 2011 r., nr [...], a sprawą którą przedmiot nieprecyzyjnie zakreślił skarżący, zachodzi tożsamość przedmiotowa uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania. W dniu [...] 2018 r., Prezydent Miasta wydał postanowienie, znak: [...], którym odmówił ponownie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego. W jego uzasadnieniu Prezydent wskazał, że u podstaw odmowy wszczęcia postępowania było stwierdzenie tożsamości sprawy dotyczącej przyznania zasiłku stałego w świetle wydania przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia [...] 2011 r., znak: [...], o wstrzymaniu wypłaty skarżącemu zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2011 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011 r. nr [...], poddanej następnie kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wydał w dniu 9 października 2012 r. wyrok o sygn. akt III SA/Kr 938/11 oddalający skargę. Organ wskazał przy tym, że przed wydaniem postanowienia zobowiązał skarżącego do sprecyzowania złożonego w dniu 11 października 2013 r. żądania o "wznowienie wypłaty zasiłku stałego odebranego decyzją MOPS z dnia [...] 2011 r.", do czego zobowiązał go Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 798/17. Skarżący wniósł zażalenia na ww. postanowienie. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowa uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku stałego. Organ wskazał, że ponowny wniosek skarżącego dotyczy tych samych podmiotów - stron postępowania, jak również tego samego stanu prawnego. Okoliczności te przesądzają o niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zakaz dwukrotnego procedowania w tej samej sprawie. Można go wywieść z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w którym wprowadzono przesłankę nieważności decyzji wydanej w sprawie rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną. Organ sprecyzował, że z tożsamością przedmiotową mamy do czynienia wówczas, gdy identyczna jest podstawa prawna, stan faktyczny (w zakresie okoliczności prawotwórczych) oraz prawa i obowiązki stron występujących w sprawie. Skarżący, nie zgadzając się z tym postanowieniem, wniósł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem kontrola zaskarżonego postanowienia według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że jest ono zgodne z prawem. Zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, w skrócie k.p.a.) między innymi, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Istotnie, "inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania" nie zostały skonkretyzowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, dlatego należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już toczy się albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. m. in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 451/19; LEX nr 2719595). Skoro skarżący w oświadczeniu z dnia 5 listopada 2018 r., nadal domaga się "wznowienia wypłaty zasiłku stałego od kwietnia 2011 r.", to za trafną należało uznać ocenę orzekających organów, że zachodzi tożsamość przedmiotowa ze sprawą w przedmiocie zasiłku stałego, rozstrzygniętą decyzjami: w pierwszej instancji z dnia [...] 2011 r., znak: [...], a w drugiej instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2011 r. nr [...], poddanych następnie kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 938/11 oddalił skargę. Wobec tak złożonego przez skarżącego oświadczenia, Sąd uznał bowiem za uzasadnione stanowisko organów, że skarżący domaga się de facto w dalszym ciągu przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego od dnia 1 kwietnia 2011 r., który to od tej daty przestał mu przysługiwać, a z którym to stanem rzeczy się nie godzi. W takim razie rację ma SKO podnosząc, że ponowny wniosek skarżącego dotyczy tych samych podmiotów - stron postępowania, jak również tego samego stanu prawnego. O prawie do tego rodzaju świadczenia w rozstrzygnięciu powstałego stosunku administracyjnoprawnego, jaki powstał pomiędzy skarżącym a organem pomocy społecznej, rozstrzygnął już w pierwszej instancji Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...] i SKO decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...]. Powodem wydania tych rozstrzygnięć było stwierdzenie przez organy braku współpracy skarżącego z pracownikami socjalnymi w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji w jakiej się znalazł i przeznaczanie środków finansowych wypłacanych skarżącego w formie zasiłku stałego przyznanego mu uprzednio decyzją z dnia 1 września 2009 r., znak: [...] na inne cele. Skarżący bowiem uniemożliwiał przeprowadzenie i to kilkakrotnie wywiadu środowiskowego i nie dokumentował rachunkami przeznaczenia przyznanych mu przez organ pomocy społecznej środków. W rezultacie doprowadziło to do zmiany decyzją z dnia 23 marca 2011 r., znak: [...] przez organ pierwszej instancji własnej decyzji z dnia 1 września 2009 r., znak: [...] w ten sposób, że od 1 kwietnia 2011 r. zasiłek stały skarżącemu przestał przysługiwać. Takie zaś działanie i stanowisko orzekających w obydwu instancjach organów, jak to już podkreślono, zostało zaaprobowane przez Sąd, który wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 938/11, kontrolując legalność podjętych decyzji uznał je za prawidłowe i skargę oddalił. Sąd dokonując oceny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym legalności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego od 1 kwietnia 2011 r. w żaden sposób oceny tej podważać nie może. W sprawie prawa do zasiłku stałego od 1 kwietnia 2011 r. zapadły już ostateczne i można rzec prawomocne rozstrzygnięcia organów. Zgodzić się więc należało ze stanowiskiem, że rzeczywiście istnieje tożsamość przedmiotowa, a co za tym idzie zaistniała "inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania" w tej samej sprawie, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Uruchomienie postępowania w tej sprawie i jego załatwienie przez wydanie stosownej decyzji naraziłoby organ na zarzut, że decyzja ta obarczona jest kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Postanowienia, wydane przez organy w niniejszej sprawie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ocenić zatem należało za zgodne z prawem. Z powyższych względów skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.