III SA/Kr 521/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca działając poprzez ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając majątek swój i męża podała, że nie mają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że na miesięczne dochody wspólnego z mężem gospodarstwa domowego składa się tylko 2000 zł dochodu z prowadzonej przez męża działalności gospodarczej gdyż skarżąca nie ma swoich dochodów i pozostaje na jego utrzymaniu. Uzasadniając swoje starania poprzestała na stwierdzeniu, że dochody te ledwo starczają na opłacenie wynajmowanego przez nich pokoju, mediów oraz bieżących wydatków. Wszystkie oszczędności zobligowani byli bowiem wpłacić na konto organu celnego na poczet naliczonego podatku akcyzowego. Z uwagi na fakt, że tak ogólnikowe oświadczenia skarżącej okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, więc zarządzeniem z dnia 27 maja 2011 r. wezwano skarżącą aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożyła dodatkowe oświadczenia oraz przedłożyła kopie wskazywanych dokumentów źródłowych. Rzeczą strony było: • wyjaśnienie przyczyn dla których adres korespondencyjny skarżącej nie pokrywa się z adresem jej zamieszkania. Czy domy położone w A przy ul. B i przy ul. C należą do kogoś z rodziny skarżącej bądź jej męża czy też stanowią własność osób obcych, • przedłożenie kopii umowy najmu pokoju ewentualnie pisemnego oświadczenia wynajmującego (właściciela) o wysokości ustalonego przez strony czynszu w wymiarze miesięcznym wraz z informacją o wysokości opłat niezależnych od właściciela za prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, RTV. Jeśli skarżąca opłaca we własnym zakresie media okazanie kopii stosownych faktur, rachunków i pokwitowań z ostatniego miesiąca bądź za ostatni okres rozliczeniowy, • wyjaśnienie podstaw w oparciu o które skarżąca szacuje dochody małżonka na kwotę ok. 2000 zł miesięcznie. Przedłożenie kopii rocznego zeznania podatkowego za rok 2010 złożonego przez małżonka skarżącej. Jeśli małżonek skarżącej składa deklaracje miesięczne okazanie kopii tychże z okresu ostatnich trzech miesięcy, • wyjaśnienie jakie wykształcenie posiada skarżąca i kim jest z zawodu? Czy zrejestrowała się jako osoba bezrobotna? Jeśli tak to przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy z którego wynikać będzie data zarejestrowania skarżącej oraz ilość przedstawionych jej ofert pracy. Jeśli skarżąca nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy? • przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącą, małżonka skarżącej (także jako przedsiębiorcę) oraz wspólnych rachunków bankowych obrazujących historię przeprowadzonych na niech operacji z okresu obejmującego ostatnie trzy miesiące. Jeśli skarżąca i jej małżonek nie posiadają żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia, • wyjaśnienie z jakich środków skarżąca opłaca kwalifikowanego pełnomocnika. Jeśli pełnomocnik swoje usługi kredytuje bądź oferuje pro bono okazanie na tę okoliczność jego pisemnego oświadczenia. Zarządzenie nie zostało wykonane i strona pozostawiła je bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przez który to stan należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie przedstawiła w sposób przekonywujący swojej sytuacji a poprzez unikanie jednoznacznego wyjaśnienia kwestii najzupełniej podstawowych uniemożliwiła dokonanie jednoznacznej oceny jakie tak naprawdę są jej prawdziwe możliwości płatnicze. W szczególności poza ogólnikowym stwierdzeniem, że dochody małżonka ledwo starczają na opłacenie wynajmowanego przez nich pokoju, mediów oraz bieżących wydatków skarżąca nie przytoczyła żadnych, konkretnych okoliczności na podstawie których można byłoby wnioskować, że taka sytuacja istnieje realnie. Ponadto uzasadnione wątpliwości wzbudza unikanie wyjaśnień na temat podstaw w oparciu o które skarżąca oszacowała dochody małżonka. Wreszcie niezrozumiały jest opór przed ujawnieniem obrotów na posiadanych przez małżonków rachunkach bankowych bądź oświadczenie się, że małżonkowie nie posiadają takich rachunków. Skoro jednak taka była decyzja strony, to sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej strony, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Wreszcie skarżąca powinna sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawczyni (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).