III SA/Kr 536/13

Kraków, dnia 31 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2013 r. sprawy ze skargi F. Ł. na czynność Dyrektora [...] Szkoły [...] w K w przedmiocie ogłoszenia listy kwalifikacyjnej aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem opłaconego wpisu od skargi. F. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Dyrektora [...] Szkoły [...]w K, polegającą na wydaniu zarządzenia nr [...] z dnia [...] 2013 r. w sprawie ogłoszenia listy kwalifikacyjnej aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej. Skarżący wniósł jednocześnie o przeprowadzenie postępowania sądowego w trybie uproszczonym. Do dokonania zaskarżonej czynności doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zarządzeniem nr [...] z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie ogłoszenia listy kwalifikacyjnej aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej, Dyrektor [...] Szkoły [...] w K ogłosił w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej. Skarżący umieszczony został na przedmiotowej liście na miejscu [...]. O kolejności miejsc zdecydowała liczba punktów, na którą złożyła się: suma punktów uzyskanych z zaliczonych sprawdzianów oraz łączna ocena przebiegu praktyk. Do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów wliczono także średnią arytmetyczną liczby punktów ze sprawdzianów przeprowadzonych w dwóch terminach (pierwszym i poprawkowym), a to zgodnie z regulacją § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. - w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. z 2011 r., nr 217, poz. 1292, dalej jako "rozporządzenie"). Natomiast wystawiona przez patrona koordynatora łączna ocena stanowiła średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez patronów poszczególnych praktyk. W dniu [...] 2013 r., skarżący otrzymał dyplom ukończenia aplikacji ogólnej o sygn. [...] wydany przez Dyrektora [...] Szkoły, w którym wpisano uzyskaną przez skarżącego liczbę punktów wynikającą z ogłoszonej w dniu 19 lutego 2013 r. listy klasyfikacyjnej aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej, tj. 40,5 pkt. Na liczbę punktów złożyła się suma ocen z 9 sprawdzianów wiedzy (35,5 pkt) oraz łączna ocena z praktyk wystawiona przez patrona koordynatora (5 pkt). Ocena z drugiego sprawdzianu (2,5 pkt) stanowiła średnia arytmetyczną liczby punktów uzyskanych w obu terminach: pierwszym i poprawkowym. Pismem z dnia 19 lutego 2013 r. skarżący wezwał Dyrektora [...] Szkoły [...] w K do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem nr [...] z dnia [...] 2013 r. obliczono, że w trakcie aplikacji uzyskał ze sprawdzianów i praktyk w sumie 40,5 pkt, co oznacza, że uwzględniając oceny z terminów poprawkowych sprawdzianów, organ naruszył przepis art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t. jedn. Dz. U. 2009 r., poz. 1230 ze zm., dalej jako "ustawa"). W skardze na czynność Dyrektora [...] Szkoły [...] w K, polegającą na ogłoszeniu zarządzeniem nr [...] z dnia [...] 2013 r. listy kwalifikacyjnej aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej, skarżący podtrzymał zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy, wskazując jednocześnie, że nie otrzymał od organu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący podniósł nadto, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, na podstawie którego doszło do obliczenia punktów ze złożonych przez niego sprawdzianów, jest sprzeczne z ustawą i jako akt niekonstytucyjny nie powinno być podstawą jakichkolwiek czynności organów. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Szkoły [...] w K wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Uzyskana przez skarżącego liczba punktów 40,5, potwierdzona ogłoszoną listą klasyfikacyjną aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej oraz zajęta [...] pozycja na tej liście, skutkowały wydaniem przez Dyrektora [...] Szkoły decyzji z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącego na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Postanowienie Dyrektora [...] Szkoły z dnia [...] 2013 r., znak: [...], którym odmówiono skarżącemu wydania nowego dyplomu ukończenia aplikacji ogólnej wskazującego, iż Skarżący uzyskał wynik łączny 41,5 pkt, zamiast - jak w dyplomie wydanym w dniu [...] 2013 r. - wynik łączny 40,5 pkt, zostało zaskarżone zażaleniem do Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie skarżącego od decyzji Dyrektora [...] Szkoły z dnia [...] 2013 r., nr [...] oraz zażalenie Skarżącego na postanowienie Dyrektora Krajowej Szkoły z dnia [...] 2013 r., znak: [...] zostały przekazane przez Dyrektora Krajowej Szkoły do rozpatrzenia Ministrowi Sprawiedliwości wraz z aktami sprawy przy piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r., nr [...] i oczekują na rozpoznanie. Organ uznał, że skarga na czynność Dyrektora Krajowej Szkoły dotyczy spraw pomiędzy tymi samymi stronami, które są obecnie w toku. W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2013 r. skarżący podtrzymał zarzuty co do niezgodnego z prawem działania Dyrektora Krajowej Szkoły oraz podniósł, że skarga nie powinna ulec odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., bowiem zaskarżona przez niego w odwołaniu do Ministra Sprawiedliwości decyzja z dnia [...] 2013 r., nr [...] oraz czynność objęta niniejszą skargą to dwie samodzielne, różne i odrębne czynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, jednakże z innych przyczyn niż wskazane przez organ w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w punktach 1-5 tego przepisu), wniesienie skargi nie jest dopuszczalne. Czynność umieszczenia na liście klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną, nie ma charakteru aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i nie może być samodzielnym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Zarówno w piśmiennictwie (por. np. T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz – pr. zbiorowa pod red. T. Wosia, Wyd. III Lexis Nexis 2009, str. 61 i n.), jak i w orzecznictwie (por. np. postanowienia NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 581/08, z dnia 12 października 2008 r., sygn. akt II GSK 340/08, z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1916/11) przyjmuje się, że akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. musi łącznie spełniać następujące warunki: 1. nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia, 2. musi mieć charakter publicznoprawny, czyli mieścić się w zakresie działalności administracji publicznej, 3. musi być skierowana do indywidualnie oznaczonego podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie ani służbowo, 4. musi dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa rozumianych jako bezpośrednio wynikające z przepisów prawa obowiązki lub uprawnienia tego podmiotu, do którego skierowany jest akt. Powyższe oznacza, że akt lub czynność z zakresu administracji publicznej wówczas poddana jest kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. gdy jej przedmiotem jest ustalenie, stwierdzenie czy potwierdzenie uprawnienia wynikającego z przepisu prawa i bezpośrednio służącego temu podmiotowi, który skarży akt lub czynność albo obowiązku obciążającego ten podmiot. Oznacza to zarazem, że to z przepisu prawa ma wynikać obowiązek organu administracji publicznej ustalenia, stwierdzenia lub potwierdzenia obowiązku lub uprawnień adresata tego aktu lub czynności. Wprawdzie ustawa równoznacznie traktuje akty lub czynności objęte przepisem art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zdaniem skarżącego przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, to zdaniem Sądu umieszczenie skarżącego na określonym miejscu listy klasyfikacyjnej z zaznaczeniem liczby uzyskanych punktów, bliższe jest rozumieniu czynności o charakterze materialno-technicznym, niż aktu. Dla istoty rozstrzygnięcia rozróżnienie to w sprawie nie ma zresztą doniosłości prawnej. Zgodnie z przepisem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczbę porządkową wskazującą jego miejsce na liście. W świetle przepisu art. 26 ust. 1 ustawy, sporządzenie listy klasyfikacyjnej jest czynnością, która ma miejsce po zakończeniu aplikacji ogólnej. Ukończenie aplikacji warunkowane jest uzyskaniem pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, a zakończenie aplikacji ogólnej następuje zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z upływem 12 miesięcy od terminu rozpoznania tej aplikacji ustalonego Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości. W myśl art. 26 ust. 4 ustawy świadectwem ukończenia aplikacji ogólnej jest dyplom wydawany przez Dyrektora Krajowej Szkoły, a więc akt deklaratywny, w którym – według ustalonego Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości wzoru – wskazuje się okres odbywania aplikacji oraz łączną liczbę punktów z wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy stanowi, że osoba która ukończyła aplikację ogólną oraz spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4, może w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Nadto, zgodnie z ust. 2 tego artykułu kandydaci na aplikację specjalistyczną przedstawiają dodatkowo zaświadczenia o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi, że Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską. Decyzję tę zgodnie z art. 29 ust. 2 Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. W świetle powyższych regulacji umieszczenie na liście klasyfikacyjnej (możliwe tylko wobec osoby, która ukończyła aplikację ogólną – w rozumieniu art. 26 ust. 1 ustawy), oraz zajęcie określonej liczbą porządkową pozycji na tej liście wyznaczonej liczbą uzyskanych punktów, ma charakter czynności doniosłej prawnie, nie spełnia jednak przesłanki kreacji bezpośredniego obowiązku lub uprawnienia wynikającego z przepisu prawa, albo potwierdzenia takiego obowiązki lub uprawnienia. Umieszczenie na liście klasyfikacyjnej stanowi tylko element postępowania o przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską, o którą były aplikant aplikacji ogólnej może, ale nie musi się ubiegać, a które kończy się wydaniem decyzji w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na aplikację. Przedstawione uregulowania prawne prowadzą do wniosku, że czynność ustalenia liczby punktów uzyskanych przez aplikanta aplikacji ogólnej oraz czynność ustalenia liczby porządkowej wskazującej z uwagi na uzyskaną sumę punktów miejsce aplikanta na liście klasyfikacyjnej ogłaszanej w trybie art. 26 ust. 2 ustawy przez Dyrektora Krajowej Szkoły, nie ma charakteru czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a i nie może stanowić samoistnego przedmiotu skargi do sądu administracyjnego. Kontrola zgodności z prawem prawidłowego ustalenia liczby punktów uzyskanych przez aplikanta aplikacji ogólnej oraz prawidłowość kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej determinowanego uzyskaną liczbą punktów, stanowi natomiast element kontroli zgodności z prawem decyzji w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił skargę odrzucić. Zwrot kosztów orzeczono na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), który stanowi, że zwrot całości uiszczonego wpisu przysługuje skarżącemu od pisma odrzuconego lub cofniętego. Z uwagi na fakt, że skarżący uiścił wpis w kwocie 200 zł, kwota ta z urzędu podlega zwrotowi.