III SA/Kr 546/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 lutego 2013 r. nr [....] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 8 lutego 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) oraz 1p. 8 pkt 6 lit. d), 1p. 8 pkt 7 lit. b), 1p. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 5 w związku z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012 r., dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 7800 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla: pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy. W dniu 20 marca 2012 r. w miejscowości B na drodze powiatowej zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika marki Scania o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz. Zespołem pojazdów kierowała A. F., która wykonywała przewóz drogowy żwiru w imieniu przedsiębiorcy M. F. Załadowcą przewożonego ładunku było A Sp. z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 20 marca 2012 r. W odwołaniu A Sp. z o.o. decyzji organu I instancji zarzucił naruszenia art. 7, art. 8 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do całościowego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenie postępowania wbrew zasadzie zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji zawiera uchybienia natury procesowej, w związku, z czym nie może się ostać w obowiązującym porządku prawnym. Strona wyjaśnia, iż dysponuje na własnym terenie zaawansowanym systemem pomiaru każdego załadunku, co jego zdaniem uniemożliwia dokonanie omyłki. Skarżący wskazał, iż jak wynika z dokumentu WZ nr [...] waga ładunku wyniosła 25,42 t, a organ nie ustalił, w jaki sposób nastąpiło zwiększenie ilości przewożonego ładunku, gdyż kierowca mógł doładować pojazd w innym miejscu. Mając na uwadze przedstawioną w odwołaniu argumentacje skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b, powyższą karę nakłada się na: podmiot wykonujący przejazd; nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zgodnie z art. 40c wyżej wymienionej ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga powiatowa nr [...] nie została wymieniona w ww. rozporządzeniach. W przypadku potrójnych osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21, 8 t w myśl zapisów 1p. 6 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W przypadku zespołu pojazdów składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 40 t włącznie w myśl zapisów 1p. 9 pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu, z dnia 10 listopada 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu SCALEX 14-01-20/R o nr fabrycznym [...]. Waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar z datą ważności do 31 marca 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. W wyniku ważenia organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: nacisk 11,3 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 3,3 t, nacisk 22,73 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 0,93 t, łączna masa zespołu pojazdów 41,50 t - przekroczenie dmc o 1,50 t, przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kara pieniężna wynosi 7800 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A Sp.z.o.o. jako załadowca towaru miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Natomiast odnośnie kwestii wyboru trasy, którą poruszał się załadowany pojazd organ wskazał, że wartości dmc są jednakowe dla wszystkich rodzajów dróg. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A Sp z.o.o. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1/ art. 6, art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a zatem nie uwzględnienie wszelkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na ustalenie obowiązków strony będącej podmiotem postępowania administracyjnego, a w szczególności przypisania odpowiedzialności za naruszenie szczegółowych norm technicznych przez stronę skarżącą; 2/ art. 146 § 2 w związku z art. 151 § 1 w związku z art. 7, art. 10 K.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012 r. i stwierdzenie wydania powyższej decyzji z naruszeniem prawa w sytuacji, gdy decyzja była dotknięta wadą postępowania uniemożliwiającą stwierdzenie, że w wyniku postępowania zostanie wydana decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej; 3/ art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez brak uwzględnienia materiału dowodowego przedstawionego przez stronę. W uzasadnieniu autor skargi wskazał między innymi, że załadowca dysponuje nowoczesnym i zaawansowanym technicznie systemem pomiaru załadunku, uniemożliwiającym dokonanie tak znacznej omyłki. Biorąc pod uwagę fakt, że przewożony ładunek w postaci żwiru jest ładunkiem sypkim, który w czasie wykonywania transportu może się wielokrotnie przemieszczać w obrębie ładowni, należy stwierdzić, że wynik kontroli nacisku poszczególnych osi może nie odzwierciedlać rzeczywistego nacisku osi pojazdu przy równomiernym rozmieszczeniu ładunku w obrębie ładowni. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej powoływana, jako P.p.s.a.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za niezasadną. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo dokonał analizy stwierdzonego podczas kontroli stanu faktycznego i w związku z tym prawidłowo decyzją z [...] 2012 r. utrzymał w mocy nałożoną karę pieniężną w wysokości 7800 zł. W działaniu organów wydających decyzje w przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podstawę materialnoprawną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowił art. 13g ustawy o drogach publicznych (w skrócie zwana u.d.p.). Zgodnie z tym przepisem – jego ust. 1 - za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei w ust. 1b cyt. artykułu przewidziano, iż karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność wyżej wymienionych podmiotów, jest odpowiedzialnością dodatkową w stosunku do obligatoryjnej odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przewóz oraz jest to odpowiedzialność równoległa w stosunku do przewoźnika a warunkiem jej poniesienia jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 13g ust 1b pkt 2. u.d.p. Oznacza to, że obowiązujące prawo nakłada również na załadowcę obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych, więc niewątpliwie, zatem w jego interesie jest poznanie tych regulacji i zapewnienie takiej organizacji załadunku, by do naruszeń tych norm nie dochodziło. Przepis art. 13g ust. 1 b u.d.p. został dodany do art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 192, poz. 1381) i wszedł w życie z dniem 3 listopada 2007 r. W uprzednio obowiązującym stanie prawnym karę pieniężną nakładano tylko na dokonującego przejazdu pojazdem nienormatywnym. Po zmianie ustawy kara za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach także na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd. Podmioty wymienione w art. 13g ust. 1b u.d.p. ponoszą odpowiedzialność na innych podstawach: przewoźnik za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, załadowca lub spedytor za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Odpowiedzialność podmiotów wymienionych w art. 13g ust.1b pkt 2 u.d.p. powstaje w ściśle określonych w tym przepisie warunkach, które muszą być wykazane w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego zgodnie z zasadami obowiązującej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że załadowca lub nadawca, który dopuścił do przekroczenia ładowności pojazdu oraz dopuścił do wyjazdu pojazdu nienormatywnego na drogi publiczne bez zezwolenia zawsze wypełnia przesłankę wpływu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 1503/10 "niewątpliwie godzeniem się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podał on żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Natomiast z wpływem na naruszenie mamy do czynienia wówczas, gdy załadowca w taki sposób rozmieszcza ładunek, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu" (vide też wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 sygn. akt II GSK 717/09). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że skarżąca spółka odpowiadała za załadunek żwiru. Okoliczności ładowania pojazdu potwierdzają zeznania kierowcy A. F., która zeznała także, że zbyt szybko przejechała pojazdem przez wagę, a osoba obsługująca wagę nie poleciła wjechać ponownie na wagę, tylko wpisała wartość, którą kierowca podał z ważenia innego pojazdu. Wobec powyższego, skarżąca spółka mogła mieć świadomość, że wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej zespołu pojazdów i dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Należy podkreślić, iż z art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wynika, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Poza sporem pozostaje, że takiego zezwolenia kierowca w kontrolowanej sprawie nie okazał. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one niezasadne. Procedura kontrolna według przepisów ustawy o transporcie drogowym uregulowana jest odrębnie, a zatem nie mają do niej zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w toku samego postępowania administracyjnego. W kontrolowanej sprawie nie zachodzą naruszenia, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, a w tym naruszenia prawa materialnego. Organy orzekające udowodniły, że w rozpoznanej sprawie skarżący miał wpływ lub godził się na powstałe naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez odstąpienie od ważenia pojazdu przed i po załadunku, jak i sprawdzenia rzeczywistej wagi pojazdu. W ocenie Sądu, skarżący, jako załadowca, miał przy tym rzeczywisty wpływ na ilość ładunku przewożonego przez przewoźnika, bowiem to on dokonywał załadunku. Skarżący w wywodzonej skardze nie kwestionuje tych faktów, snuje tylko niczym nieuzasadnione przypuszczenia, które mają charakter pomówienia jakoby kierowca przewożący ładunek doładowywał pojazd w innej żwirowni. Twierdzi również jakoby była to była powszechna praktyka nie podając na tą okoliczność żadnych dowodów. Podobną argumentację zastosował w sprawach III SA/Kr 545/13 i 547/13 rozstrzyganych w tut. Sądzie. Należy zauważyć, że przewoźnikami w tych sprawach byli różni kierowcy z różnych firm. Zdaniem Skarżącego wszyscy fałszywie go pomawiają. Jednak Skarżący nie wskazał powodów, dlaczego ci przewoźnicy (kierowcy) mieliby akurat chronić innego załadowcę, kosztem odpowiedzialności właśnie Skarżącego. Zdaniem Sądu, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wskazał na wpływ załadowcy – skarżącego, na stwierdzone w sprawie naruszenia. Organy wskazały dowody, które bezpośrednio świadczyły o wpływie, godzeniu się skarżącego na stwierdzone naruszenie. Wobec powyższego, działając na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w sentencji wyroku.