III SA/Kr 548/18
WyrokWSA w Krakowie2018-08-09
Skład orzekający: WSA Barbara Pasternak, WSA Janusz Kasprzycki, WSA Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmniejszenie wymiaru czasu pracy z pełnego do połowy etatu, przy jednoczesnym utrzymaniu ciągłości stosunku pracy, stanowi utratę dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uzasadniającą uchylenie decyzji przyznającej świadczenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmniejszenie wymiaru czasu pracy z pełnego do połowy etatu, skutkujące obniżeniem dochodu, może być traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nawet przy zachowaniu ciągłości stosunku pracy. Organy administracji nieprawidłowo ustaliły dochód skarżącej, pomijając znaczenie zmiany warunków pracy i płacy od połowy stycznia 2018 r. Ponadto, rozstrzygnięcie organów nie wskazywało precyzyjnie daty, od której świadczenie wychowawcze nie przysługuje, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze z powodu zmiany sytuacji dochodowej skarżącej. Po przyznaniu świadczenia, skarżąca podjęła zatrudnienie, a następnie zmniejszyła wymiar czasu pracy do połowy etatu. Organy administracji uznały, że dochód rodziny przekroczył kryterium ustawowe i uchyliły decyzję przyznającą świadczenie. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu oraz brak precyzyjnego wskazania daty utraty prawa do świadczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 548/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Barbara Pasternak (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz radcy prawnego Z. K. – S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania.
Decyzją z dnia 13 lutego 2018 r. ([...]) na podstawie art. 104, 107, 108, 155 kpa, art. 1, 2, 4, 5, 7, 8, 10, 13, 18, 20, 21, 22, 25, 27, 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 ro pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.), Rozporządzenia Ministra, Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz z zakresu informacji, jakie maja być zawarte we wniosku o, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465) Burmistrz Miasta uchylił decyzje znak [...] z dnia 11 września 2017 r. dotyczącą świadczenia wychowawczego na dziecko L. K. ur. [...] r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji wyjaśnił, że po przyznaniu świadczenia wychowawczego, wnioskodawczyni w dniu 9 lutego 2018 r. przedłożyła zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, tj. [...] Sp. z o.o., z treści którego wynika, że od dnia 22 grudnia 2017 r. podjęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na czas określony od 22 grudnia 2017 r. do dnia 21 czerwca 2018 r., a za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, czyli za styczeń 2018 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. W dniu 13 lutego 2018r. A. K. dołączyła również dokument potwierdzający utratę zasiłku dla bezrobotnych z dniem 22 grudnia 2017 r.
W związku ze zmianami mającymi wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, organ l instancji dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny, uwzględniając dochód utracony oraz dochód uzyskany za miesiąc styczeń 2018 r., który należało wliczyć do ogólnego dochodu rodziny i ponownie zweryfikować prawo do świadczenia wychowawczego. Po przeliczeniu, miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł (dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości [...] zł + dochód uzyskany w wysokości [...] zł), a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł ([...] zł : 2 osoby) i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800,00 zł).
Powołując się na art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci organ stwierdził, że od lutego 2018 r. wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 108 kpa, z uwagi na fakt, że uchylenie prawa do świadczenia następuje od lutego 2018 r., a realizacja wypłaty świadczenia za ten miesiąc spowodowałaby pobranie nienależnych świadczeń.
W odwołaniu od decyzji A. K. podniosła zarzut niewłaściwego ustalenia wysokości dochodu rodziny, wskazując, że z przedłożonego aneksu do umowy o pracę wynika, że od 17 stycznia 2018 r. będzie pracowała w wymiarze połowy etatu i jej dochód brutto w lutym wynosić będzie [...] zł, co uprawniałoby do otrzymania świadczenia wychowawczego. W odwołaniu ww. powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które dopuszczają sytuację, aby jako utratę dochodu traktować także zmianę warunków pracy, tj. utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego.
Decyzją z dnia 22 marca 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 kpa i art. 2, ,3, 4, 5, 18, 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w podstawie prawnej organ niewłaściwie powołał przepis art. 155 kpa, jednakże jak wynika z okoliczności sprawy przepis ten w rzeczywistości nie został przez organ zastosowany. Ponadto decyzja organu l instancji nie zawiera również uzasadnienia prawnego dokonanej weryfikacji. Jednakże w orzecznictwie sądów trafnie wskazuje się, że niewłaściwe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji (bądź nawet jego brak), jak i niepełne bądź błędne powołanie podstawy prawnej nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli sama osnowa decyzji jest prawidłowa. Wadliwości te jest bowiem w stanie usunąć organ odwoławczy, co uczyniono niniejszą decyzją.
Jak wynika z analizy akt sprawy, w skład rodziny wnioskodawczyni wchodzą 2 osoby. Na dzień ustalania prawa do świadczenia wychowawczego miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł. Zgodnie z danymi z systemu teleinformatycznego A.K. w 2016 r. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł. Składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły 0,00 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 0,00 zł, podatek należny wyniósł [...] zł, wobec czego dochód netto (dochód pomniejszony o w/w składniki) wyniósł [...] zł. Na kwotę tę składały się dochody z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł, które wnioskodawczyni pobierała w okresie od 16 kwietnia 2016 r. do 11 listopada 2016 r. oraz dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych przyznanego od dnia 28 listopada 2016 r. w wysokości [... zł.
Mając na uwadze przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu, dokonując kalkulacji dochodu rodziny, należało nie uwzględniać dochodu osiągniętego z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż jest on dochodem utraconym. Dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych należało podzielić prze liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany. Zatem miesięczny dochód podlegający opodatkowaniu ustalono na kwotę [...] zł ([...] : 2 m-ce).
A. K. osiągnęła również w 2016 r. dochody inne niż podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w łącznej wysokości [...] zł (tytułem alimentów na rzecz na dziecka – [...] zł oraz kwota otrzymana na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych tzw. zwrot niewykorzystanej ulgi na dzieci –[...] zł). Dochód ten stanowi miesięcznie [...] zł. Zatem łączny miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł ([...] zł + [...] zł), a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł.
W dniu 9 lutego 2018 r. A. K. przedłożyła w organie l instancji zaświadczenie od pracodawcy [...] Sp. z o.o., z którego wynika, że od dnia 22 grudnia 2017 r. podjęła zatrudnienie, a za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za miesiąc styczeń 2018 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. W dniu 13 lutego 2018 r. ww. przedłożyła również dokument potwierdzający utratę zasiłku dla bezrobotnych z dniem 22 grudnia 2017 r.
W związku ze zmianami mającymi wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, organ l instancji w sposób prawidłowy dokonał ponownej kalkulacji dochodu rodziny skarżącej uwzględniając dochód utracony oraz dochód uzyskany za miesiąc styczeń 2018 r. (art. 2 pkt 20 lit. c), który należało wliczyć do dochodu rodziny i ponownie zweryfikować prawo do świadczenia wychowawczego. Po ponownym przeliczeniu, miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł (dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości [...] zł + dochód uzyskany w wysokości [...] zł), a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł ([...] zł : 2 osoby). Kwota ta przekracza zatem ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (800,00 zł).
W myśl art. 18 ust. 6 w/w ustawy w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W związku z powyższym od miesiąca lutego 2018 r. wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co uzasadnia uchylenie ostatecznej decyzji z dnia 11 września 2017 r. przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie cytowanego wyżej przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Na powyższe rozstrzygnięcie A. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienia, powodu zmiany wymiaru zatrudnienia z całego na pół, a także obecnych dochodów skarżącej;
- art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności niewyjaśnienia, powodu zmiany wymiaru zatrudnienia z całego na pół, a także obecnych dochodów skarżącej;
- art. art. 138 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art 2 pkt 19 c ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na nieuznaniu, iż utratą zatrudnienia jest również zmniejszenie etatu z całego na pół etatu.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, oraz z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2017.1851 ze zm.), dalej ustawa, w szczególności art. 27 ust. 1 i art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 27 ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 1 ustawy).
Przez dochód rodziny należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy), a przez dochód członka rodziny przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Z kolei w myśl z ust. 3 art. 7 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Poza sporem pozostaje w sprawie okoliczność, że skarżąca w okresie pobierania świadczenia wychowawczego przyznanego jej decyzją Burmistrza Miasta z dnia 11 września 2017 r. znak [...] na okres od 1 pażdziernika 2017 r. do 30 września 2018 r. na pierwsze i jedyne dziecko podjęła z dniem 22 grudnia 2017 r. zatrudnienie. O fakcie tym poinformowała organ dostarczając stosowny dokument potwierdzający uzyskanie dochodu. Jednocześnie z dniem 22 grudnia 2017 r. nastąpiła utrata przez skarżącą dochodu uzyskiwanego z tytułu zasiłku dla bezrobotnych ponieważ z tym dniem nastąpiła utrata przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej. W związku z powyższym organ przeprowadził postępowanie mające na celu ponowne wyliczenie dochodu skarżącej, a to wobec regulacji ustawy dotyczącej obliczania dochodu w przypadku jego utraty i uzyskania. Skutkiem powyższego organ wydał decyzję, mocą której uchylił ww. decyzję z dnia 11 września 2017 r. przyznającą skarżącej na córkę L. świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 pażdziernika 2017 r. do 30 września 2018 r.
Spór w sprawie sprowadza się do tego, że zdaniem skarżącej organ I instancji dokonał nieprawidłowego wyliczenia dochodu skarżącej na osobę w rodzinie, ustalając, że dochód ten wynosi [...] zł a zatem przekracza zdaniem organu ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Ponadto organ nie wskazał w rozstrzygnięciu, z jaką datą nastąpiła utrata przez skarżącą prawa do świadczenia wychowawczego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia uznanie, że obydwa zarzuty skarżącej są trafne a zaskarżone rozstrzygnięcie jest błędne. Skarżąca podniosła w skardze, że z przedłożonego organowi aneksu do umowy o pracę wprost wynika fakt, że od 17 stycznia 2018 r. będzie pracowała tylko na ½ etatu i jej dochód brutto wynosić będzie [...],- zł. Zarzut ten jest uzasadniony, z tym jednak zastrzeżeniem, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedkładała organowi odrębnego aneksu do umowy o pracę. W aktach administracyjnych znajduje się umowa o pracę z dnia 20 grudnia 2017 r. przedłożona organowi 29 grudnia 2017r., oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia skarżącej z dnia 6 stycznia 2018 r., przedłożone organowi w dniu 9 lutego 2018 r. Z tego właśnie zaświadczenia obrazującego dochód skarżącej uzyskany z tytułu umowy o pracę za styczeń 2018 r. wynika, że z dniem 17 stycznia 2018 r. nastąpiła zmiana warunków umowy o pracę skarżącej w zakresie wymiaru czasu pracy oraz pobieranego wynagrodzenia, a to w związku z tym, że od 17 stycznia 2018 r. wymiar czasu pracy skarżącej wynosi ½ etatu. Organ pierwszej instancji w zupełności pominął treść tego zaświadczenia, przyjmując, że dochód z tytułu umowy o pracę wynosi za styczeń 2018 r., 1 132,26 zł, podczas gdy zaświadczenie owo obejmuje okres od 1 do 16 stycznia 2018 r. kiedy to skarżąca pracowała w wymiarze pełnego etatu, oraz okres od 17 do 31 stycznia 2018 r. kiedy to skarżąca pracowała już tylko na ½ etatu. Utrata dochodu nastąpiła więc z dniem 17 stycznia 2018 r. po połowie stycznia. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji powinien był wezwać skarżącą przed wydaniem w dniu 13 lutego 2018 r. decyzji, o przedłożenie aktualnego zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia od dnia 17 stycznia 2018 r., względnie obrazującego zmianę warunków umowy o pracę i dopiero wówczas dokonać stosownego wyliczenia dochodu rodziny. Fakt zmiany tych warunków wynikał już z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia z dnia 6 stycznia 2018 r., jednakże nie obrazowało ono w sposób dokładny wysokości wynagrodzenia miesięcznego od dnia 17 stycznia 2018 r. Organ nie był uprawniony do dokonywania samodzielnie podziału wykazanej w umowie o pracę w § 1 pkt. 4 kwoty 2300,-zł wynagrodzenia brutto przez ½, co jednakże nie stanowi o prawidłowej analizie materiału dowodowego, a świadczy o naruszeniu przez organ I instancji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zgodnie z tymi przepisami organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz dokonać oceny jego całokształtu. Pominięcie treści zaświadczenia z dnia 6 stycznia 2018 r. spowodowało niepodjęcie dalszych, niezbędnych czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia dochodu skarżącej w związku z podjęciem zatrudnienia. Stanowisko organu pierwszej instancji zaakceptował i powielił organ odwoławczy, pomijając własny obowiązek ponownej analizy całości materiału dowodowego, oraz obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania.
Skutkiem tych naruszeń był brak rozważenia przez organ, czy zmiana warunków pracy skarżącej przez podjęcie pracy na pół etatu u tego samego pracodawcy z czym wiąże się zmniejszenie o połowę uzyskiwanego wynagrodzenia, stanowi utratę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt. 19 lit. c ustawy. W tym zakresie należy podzielić zarzuty skargi. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1376/17 (Lex nr 2480309): "Częściowa utrata dochodu, która powoduje obniżenie łącznego dochodu w rodzinie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia 500+ daje podstawę do uwzględnienia takiego wniosku". NSA wskazał., że z treści art. 2 pkt. 19 lit. c ustawy nie wynika bowiem, aby chodziło o utratę zatrudnienia w ogóle, czyli o całkowite zaprzestanie wykonywania pracy. Zmiana wysokości wynagrodzenia, nawet w razie utrzymania ciągłości stosunku pracy może być zatem odczytywana jako utrata dochodu w rozumieniu powołanego przepisu. Celem bowiem wprowadzonego ustawą świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Powyższe rozumienie pojęcia dochodu utraconego na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r. , I SA/Wa 1503/16, Lex nr 2291629, z dnia 18 stycznia 2017 r., I SA/Wa 1802/16, Lex nr 2258591, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r. , II SA/Po 774/16, Lex nr 2181050).
Kolejny zarzut skargi dotyczy braku wskazania w zaskarżonym rozstrzygnięciu daty, od której organ dokonał uchylenia decyzji przyznającej skarżącej świadczenie wychowawcze. Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, który to pogląd Sąd orzekający w całości akceptuje, decyzja o zmianie lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2013.1456 t.j.) ma charakter konstytutywny. Decyzja taka powoduje zmianę bądź uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu. Może zatem wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili jej wydania na przyszłość). Powyższa interpretacja znajduje zastosowanie w zakresie oceny charakteru decyzji wydawanej w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i jej skutków prawnych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organy wskazały, iż skarżącej nie przysługuje świadczenie od lutego 2018 r. Jednak to w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. W razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. Sentencja decyzji winna zostać sformułowana, nie tylko w zgodzie z przepisami prawa, ale także w sposób jasny, precyzyjny i czytelny dla jej adresata. Powinna być sformułowana w taki sposób, aby możliwe było wykonanie decyzji. Rozstrzygnięcia decyzji nie można domniemywać czy też wyprowadzać z treści uzasadnienia, ponieważ powinno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji nie spełnia powyższych wymagań, albowiem nie wynika z niego, z jaką datą skarżąca traci prawo do świadczenia wychowawczego. Skoro organ uchylił decyzję o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego nie wskazując na datę od której decyzja ta wywołuje skutki, to z treści takiego rozstrzygnięcia wynika, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego od dnia 1 pażdziernika 2017r., co stoi w sprzeczności z ustalonym przez organ stanem faktycznym, z treścią uzasadnienia decyzji, oraz z treścią art. 27 ust. 1 ustawy. Organ II instancji powielił powyższy błąd i utrzymał to orzeczenie w mocy. Powyższe uchybienie stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa, bowiem decyzja pozbawiona jest części rozstrzygnięcia. Miało to niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę z powodu zmiany sytuacji dochodowej skarżącej, celem ustalenia, czy skarżącej przysługuje świadczenie wychowawcze za okres od 1 pażdziernika 2017 r. do 30 września 2018 r. organy uzupełnią materiał dowodowy o niebudzące wątpliwości co do swej treści zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia osiąganego przez skarżącą od dnia 17 stycznia 2018 r. i dokonają ponownego wyliczenia dochodu w rodzinie skarżącej, z uwzględnieniem stanowiska Sądu co do pojęcia dochodu utraconego w związku ze zmianą z tym dniem warunków pracy i płacy skarżącej. Natomiast stanowisko Sądu co do konieczności wskazania w rozstrzygnięciu daty, od której świadczenie nie przysługuje dotyczyć będzie rzecz jasna wyłącznie sytuacji przekroczenia progu dochodowego (800,-zł na osobę w rodzinie), w trakcie pobierania świadczenia za okres od 1 pażdziernika 2017 r. do 30 września 2018 r. Jak bowiem można domniemywać na podstawie twierdzeń skargi, dochód skarżącej uzyskiwany od tego dnia z tytułu umowy o pracę, nie powoduje przekroczenia owego progu.
Wobec stwierdzenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja jak i decyzja poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i 80 kpa, mającym wpływ na wynik sprawy oraz z takim też naruszeniem art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło