III SA/Kr 568/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. w N o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w N na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek. Reprezentujący spółkę prezes zarządu, którego umocowanie do działania wynika z zalegającego w aktach administracyjnych wydruku informacji z centralnej informacji krajowego rejestru sądowego (k. 104), w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia spółki od kosztów sądowych. Wysokość jej kapitału zakładowego określił na 28000 zł, wartość środków trwałych oszacował na 28415,65 zł, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu ocenił na 34096,11 zł straty. Ujawnił jeden rachunek bankowy spółki ze stanem 65345,54 zł. Uzasadniając starania spółki podniósł, że jego zdaniem spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Inwestuje w rozwój. W ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości 34096,11 zł. Na chwile obecną tj. w okresie I kwartału 2016 r. spółka odnotowuje co prawda zysk w wysokości 91573,53 zł jednak zdaniem prezesa nie ma gwarancji czy za rok 2016 r. nie poniesie straty, gdyż nad spółką ciąży zapłata kar na podstawie czterech decyzji Dyrektora Izby Celnej sięgających łącznie kwoty 180 tys. zł. Nadto podniósł, że spółka ponosi liczne wydatki miesięczne: na opłaty leasingowe przeznacza ok. 8980,02 zł, na wynagrodzenia ok. 50886,49 zł, na podatek VAT ok. 69326 zł (za I kwartał), na opłaty za telefony i Internet ok. 1311,28 zł, na czynsz ok. 14212,48 zł. W konsekwencji, jego zdaniem spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek o prawo pomocy jaki spółka składa, więc w oparciu o informacje przedstawione przez nią przy sprawach prowadzonych do sygn. akt. III SA/Kr 1094-1095/15, złożone tam dokumenty źródłowe i dodatkowe wyjaśnienia okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że spółka rozpoczęła działalność w 2014 r. Wykazywana za rok 2015 strata wynikała z nadwyżki kosztów działalności operacyjnej nad przychodami ze sprzedaży. Spółka leasingowała kilka pojazdów. Nie tylko samochody ciężarowe ale również komfortowe samochody osobowe: Fiat Freemont Lounge 2.0. Multijet II i BMW Seria 3 316i. Pomimo wykazywanej straty spółka nie zalegała z płatnościami kontrahentom ani pracownikom. Nie zalegała także z płatnościami do ZUS i Urzędu Skarbowego. Nie miała zobowiązań wymagalnych ani przeterminowanych. Spółka została zweryfikowanym dostawcą usług dla jednej z wiodących sieci handlowych. Licząc że spółka zacznie generować zysk, który może zostać rozdzielony pomiędzy właścicieli spółki w formie dywidendy członkowie zarządu a jednocześnie udziałowcy spółki mieli nie pobierać wynagrodzenia ani innych świadczeń za pełnienie funkcji w zarządzie. Nie byli też zatrudnieni na żadnym innym stanowisku w spółce. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Na wstępie wyjaśnić trzeba, że choć wnioskodawca wskazuje w uzasadnieniu złożonego wniosku na rachunek zysków i strat (od 01.01.2016 r. do 31.03.2016 r., bilans za rok 2015, umowy leasingu, informację o ilości pracowników na dzień 31.03.2016 r., informacje o składkach ZUS, to na złożonym przez spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy widnieje pieczęć prezentaty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (opatrzona podpisem upoważnionego pracownika) wskazująca tylko na datę 18.05.2016 r. oraz zaznaczoną ilości egzemplarzy "2". Brak zaś informacji o jakichkolwiek załącznikach. Z tego względu logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że strona skarżąca nie załączyła do swego wniosku tych materiałów. W ocenie orzekającego okoliczność ta nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku strony. Zestawienie przepisów art. 255 ppsa i art. 246 ppsa pozwala bowiem dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w jej sytuacji i nie wzbudza istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Przechodząc do meritum. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt. 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, str. 568, a także postanowienia NSA z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 191/11 oraz z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GZ 324/13). Odnosząc powyższe zasady do rozpatrywanego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać, że wniosek spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych i dlatego zwolnienia od ich ponoszenia muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Dla oceny konkretnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych istotne znaczenie ma przede wszystkim wysokość kosztów, które na danym etapie strona musi ponieść. W niniejszej sprawie aktualne koszty sądowe to tylko wpis od skargi w wysokości 1.080 zł. Zestawienie wysokości tego wpisu z deklarowaną przez spółkę na dzień składania wniosku wysokością środków pieniężnych posiadanych na wykazanym rachunku bankowym tj. 65345,54 zł nie pozostawia więc cienia wątpliwości co do tego, że spółka posiada dostateczne środki na poniesienie takich kosztów postępowania. Obrazu tego nie zmienia wykazywana przez wnioskodawcę w ubiegłym roku obrotowym strata. Nie oznacza ona bowiem, że nastąpił trwały brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Strata jest po prostu wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest zresztą to, że na chwile obecną tj. w okresie I kwartału 2016 r. spółka odnotowuje zysk w wysokości 91573,53 zł (a więc niemal trzykrotnie wyższy niż cała strata z roku ubiegłego). W dalszym ciągu aktualność zachowują też uwagi czynione przy sprawach do sygn. akt. III SA/Kr 1094-1095/15 odnośnie pozawieranych przez spółkę umów leasingu operacyjnego Sytuacja taka wskazuje bowiem że zdolność spółki do bieżącego regulowania przyjmowanych zobowiązań była i jest pozytywnie oceniana przez finansującego. Poza tym wszystkie opłaty leasingowe wchodzą w koszty uzyskania przychodu, które wraz z pozostałymi kosztami pozwoliły spółce wykazać stratę bilansową (sic!). Z obecnych oświadczeń prezesa zarządu nie wynika też aby spółka zalegała z płatnościami kontrahentom, pracownikom, ZUS-owi czy urzędowi skarbowemu. W konsekwencji należało więc odmówić wnioskowi strony skarżącej. Wbrew sugestiom zawartym we wniosku, strona skarżącą dysponuje bowiem dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postepowania (art. 246 §2 pkt. 2 ppsa) a także posiada możliwości odpowiedniego ich gromadzenia. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).