III SA/Kr 572/08

WyrokWSA w Krakowie2009-01-15

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na skróceniu trasy przejazdu i pominięciu przystanków, może zostać uznane za udowodnione, jeśli strona skarżąca podnosi nowe okoliczności faktyczne i dowody, które nie zostały rozpatrzone przez organy administracji, a które mogłyby wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na transport drogowy, naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i nieumożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, w tym przedstawionych przez stronę nowych dowodów, miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na J. P. – Z. R. Z. i T. za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków zezwolenia, polegającym na skróceniu trasy przejazdu i pominięciu przystanków. Organ pierwszej instancji (Marszałek Województwa) oraz organ odwoławczy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) utrzymały decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. nieuwzględnienie jego wniosku o udział w posiedzeniu Kolegium oraz podnosząc nowe okoliczności faktyczne dotyczące obsługiwanej trasy i okazywanych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J. P. – Z. R. Z. i T. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2008r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2007 r. Marszałek Województwa, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze. zm. ) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...].04.2007 r., nałożył karę pieniężną w kwocie 3000 zł. na J. P.- Z. R. Z. i T., za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Jako podstawę prawna wskazano artykuł 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że działając zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy, pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa przeprowadzili w dniu [...].04.2007 r. na przystanku L. ul. T. kontrolę wykonywania przewozów w ramach wydanego przez Marszałka Województwa zezwolenia Nr 1 na linię regularną K. - S. Podczas kontroli o godz. 7.53 stwierdzono, że kierowca autobusu marki Mercedes nr rej. [...] M. B. nie rozpoczął kursu o godz. 7.20, ze S. G., samowolnie skrócił trasę, omijając przystanki na odcinku S. G. - L. Kierujący oświadczył do protokołu, że rozpoczyna kurs do K. o godz. 8.05 z L. Skarżący w piśmie z dnia 1.06.2007 r. potwierdził zaistniały fakt i wyjaśnił, że spowodowano to było warunkami technicznymi niemożliwymi do przewidzenia. Wyjaśnienia te nie dały podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego o nałożeniu kary pieniężnej. J. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. Podniósł, że podtrzymuje treść swojego pisma złożonego w trakcie postępowania administracyjnego a także wniósł o "udział w posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 marca 2008 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, 2) o czasie pracy kierowców, 3) o odpadach, 4) o ochronie zwierząt, 5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 6) o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, 7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 złotych. Artykuł 93 ust. 1 ustawy stanowi, iż uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto między innymi w transporcie drogowym osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy (art. 87 ust. 1 ustawy). W niniejszej sprawie w dniu [...] kwietnia 2007 r. o godz. 7:53 przeprowadzona została kontrola skarżącego, z której sporządzony został protokół kontroli Nr [...]. Podano, iż kontrolowano pojazd marki Mercedes [...]. Stwierdzono że rozpoczęto kurs do K. o godz. 8.05 z L. - ul. T. Nie wykonano kursu o godz. 7.20 ze S. Samowolnie skrócono trasę i ominięto przystanki na odcinku S. – L. W rubryce "uwagi osoby kontrolującej" kierowca stwierdził, że żadnych uwag nie wnosi. Postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu. W niniejszej sprawie w trakcie przeprowadzania kontroli osoba kontrolowana nie wniosła żadnych uwag do sporządzonego protokołu oraz podpisała protokół i załącznik do niego. Zgodnie z art. 20 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym, załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy. Jak wynika z dołączonego rozkładu jazdy opisana linia komunikacyjna rozpoczyna się z przystanku S. G. K. o godzinie 7:20. Kierowca w czasie kontroli nie wniósł żadnych uwag do protokołu. Przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: (...) 2) rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych; 3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy;(...), 7) zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się (art. 18b ust. 2 ustawy o transporcie drogowym): (...) 2) korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów; 3) zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy; 5) naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania oraz ustalenia dokonane podczas kontroli jednoznacznie stwierdzić należy, iż w dniu [...] kwietnia 2007 r. o godz. 7:53 kierowca przewoźnika pominął kurs 7:20 ze S. na odcinku do L. Zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. 2006 r., nr 19, poz. 153), jeżeli podczas przeprowadzania kontroli stwierdzono co najmniej jedna nieprawidłowość uzasadniająca nałożenie kary pieniężnej, sporządza się protokół kontroli, o którym mowa w § 7, a następnie decyzje o nałożeniu kary pieniężnej. Oryginał decyzji doręcza się kontrolowanemu przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy. W przypadku ukaranego niebędącego przedsiębiorcą krajowym kopię decyzji wręcza się również kierowcy. Decyzję, o której mowa w ust. 1, sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym zawiera wyszczególnienie naruszeń i wysokość kary za poszczególne naruszenia. Za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, kara wynosi 3.000 zł. Wysokość kary nałożona na przedsiębiorcę jest zgodna z wysokością kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określoną w powołanym wyżej wykazie. Załącznik Nr 2 do rozporządzenia to wzór formularza decyzji. Organ pierwszej instancji zastosował wzór. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że biorąc pod uwagę materiał zgromadzony przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jest on wystarczający do przyjęcia, iż skarżący dokonał naruszenia warunków zezwolenia podczas wykonywania przez niego regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej zwykłej S. G. K. – K. P. P. Powyższe naruszenie wyczerpuje dyspozycję art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 2.2.3. załącznika do tej ustawy, który karą 3.000 zł. sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących trasy przejazdu. Powyższe naruszenie zgodnie z art. 92 ust. 1 oraz § 19 rozporządzenia obliguje organ pierwszej instancji do nałożenia kary pieniężnej. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny i nie pozwalają na zastosowanie uznania administracyjnego. Odpowiedzialność administracyjno-karna za wykonywanie transportu drogowego po drogach krajowych z naruszeniem warunków wynikających z przepisów ustawy ma charakter obiektywny, niezależny od winy osoby wykonującego ten transport. Organy administracji stosując przepisy prawa administracyjnego nie badają stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony postępowania administracyjnego. Dlatego kwestia winy w zachowaniu się strony tego postępowania, lub jej braku, nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. W postępowaniach z zakresu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym organy administracji ustalają jedynie czy doszło czy nie doszło do naruszenia tych przepisów. J. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przede wszystkim zarzucił, że Kolegium nie uwzględniło jego wniosku zawartego w odwołaniu o jego udział w posiedzeniu Kolegium, ponieważ na tym posiedzeniu miał zamiar ujawnić nowe okoliczności, które ustalił już po zakończeniu postępowania przed organem I instancji. Skarżący wskazał na nowe jego zdaniem okoliczności takie jak to, że kontrolowany kierowca pomyłkowo okazał w czasie kontroli zezwolenie i rozkład jazdy na linię S. – L. – K., potwierdził jednak w protokole, że rozpoczyna kurs o godz. 8:05 z L. do K., co kontrolujący uznali za uchybienie. Kontrolowany kierowca winien okazać kontrolującym zezwolenie nr 2 z dnia 17.10.2002r. na linię L. – K. Skarżący wskazał, że kontrolowany kierowca był w tym dniu skierowany do realizacji linii L. – K., a nie S. – L. – K. Skarżący podniósł, że trakcie kontroli w dniu [...] kwietnia 2007r. o godz. 7:33, kierowca miał przy sobie dokumenty na obydwie w/w linie komunikacyjne, jak również komplety dokumentów na jeszcze inne lokalne linie. Zdaniem skarżącego kontrolowany kierowca nie naruszył przepisów ustawy o transporcie drogowym i nie ominął przystanków na odcinku S. – L., gdyż rozpoczynał przewóz- o godz. 8:05 z L. do K. tj. tak, jak zeznał do protokołu. Odcinek S. – L. i dalej do K. obsługiwał inny kierowca innym pojazdem na podstawie odrębnego zezwolenia. Do skargi J. P. dołączył kopię zezwolenia Nr 2 z dnia 17.10.2002 r. wydanego przez Marszałka Województwa na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej L.- K. z ważnością do 17.10.2007 r. Z załącznika do tego zezwolenia stanowiącego rozkład jazdy wynika, że z przystanku początkowego L. ul. T. czas odjazdu został określony m. in. na godzinę 8.05. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W trakcie rozprawy przed Sądem skarżący wyjaśnił, że kontrolowany kierowca obsługiwał trasę z L. do K. i miał przy sobie zarówno wypis zezwolenia na obsługiwanie tej trasy jak i na obsługiwanie trasy ze S. do K., ponieważ trasę obsługiwało wiele różnych samochodów. I skarżący wyposażył w wypisy zezwolenia wszystkie samochody. Ponadto wyjaśnił, że nie potrafi wskazać, kiedy ustalił, że kontrolowany kierowca obsługiwał inna trasę oraz, że kierowca pomylił się i pokazał inny rozkład jazdy. Podnosił też, że wnosił o dopuszczenie do udziału w posiedzeniu Kolegium. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy w sprawie poddanej kontroli Sądu przyjęły, że skarżący dokonał naruszenia warunków zezwolenia podczas wykonywania przez niego regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej zwykłej S. G. K. – K. P. P. Powyższe naruszenie wyczerpuje dyspozycję art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 2.2.3. załącznika do tej ustawy, który karą 3.000 zł. sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących trasy przejazdu. Skarżący kwestionuje decyzje i wskazał na nowe jego zdaniem okoliczności takie jak to, że kontrolowany kierowca pomyłkowo okazał w czasie kontroli zezwolenie i rozkład jazdy na linię S. – L. – K., potwierdził jednak w protokole, że rozpoczyna kurs o godz. 8:05 z L. do K., co kontrolujący uznali za uchybienie. Kontrolowany kierowca winien okazać kontrolującym zezwolenie nr 2 z dnia 17.10.2002r. na linię L. – K. Skarżący wskazał, że kontrolowany kierowca był w tym dniu skierowany do realizacji linii L. – K., a nie S. – L. – K. W trakcie kontroli kierowca miał przy sobie dokumenty na obydwie w/w linie komunikacyjne, jak również komplety dokumentów na jeszcze inne lokalne linie. Zdaniem skarżącego kontrolowany kierowca nie naruszył przepisów ustawy i nie ominął przystanków na odcinku S. – L., gdyż rozpoczynał przewóz- o godz. 8:05 z L. do K. tj. tak, jak zeznał do protokołu. Odcinek S. – L. i dalej do K. obsługiwał inny kierowca innym pojazdem na podstawie odrębnego zezwolenia. Należy zauważyć, że wprawdzie są to okoliczności zgoła odmienne od wskazywanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego a także od podnoszonych w odwołaniu, ale niewątpliwie są to istotne okoliczności faktyczne wymagające rozważenia przez organy obu instancji przed wydaniem decyzji po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 § 3 kpa). Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego jest działaniem, co do zasady, merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji jak i kontrolnym. Merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają w związku z tym również decyzje tego organu. Procesowym wyrazem merytorycznych i kontrolnych kompetencji organu II instancji jest treść jego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję bądź uchyla ją i sam rozstrzyga o istocie sprawy. Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się zaś do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony. Nie ulega, więc wątpliwości, że organ odwoławczy ma prawo do dokonania weryfikacji decyzji organu I instancji poprzez odmienną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, po ewentualnym uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z obowiązującym w chwili wydawania decyzji § 10 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego, jeżeli podczas przeprowadzania kontroli stwierdzono, co najmniej jedna nieprawidłowość uzasadniająca nałożenie kary pieniężnej, sporządza się protokół kontroli, o którym mowa w § 7, a następnie decyzje o nałożeniu kary pieniężnej. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządza się protokół, zwany dalej "protokołem kontroli", według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§7). Powyższy protokół jest, więc podstawowym dowodem w sprawie o naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ale nie wyłącza to ogólnych zasad postępowania administracyjnego w zakresie możliwości i potrzeby przeprowadzenia innych dowodów, ponieważ zgodnie z art. 75. § 1. kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W sprawie poddanej kontroli Sądu na konieczność przeprowadzenia innych dowodów jak chociażby z zeznań kontrolowanego kierowcy M. B. wskazuje to, że w protokole kontroli w opisie stwierdzonych naruszeń stwierdzono, "Rozpoczęcie kursu do K. o godz. 8.05 z L. z ul. T. Niewykonany kursu o godz. 7.20, ze S. G. Samowolne skrócenie trasy i ominięcie przystanków na odcinku S. – L.." W sytuacji wykonywania przez przedsiębiorcę- skarżącego- transportu drogowego osób wieloma samochodami zgodnie z posiadanymi zezwoleniami niewątpliwie mogło dojść do pomyłki w odniesieniu do okazanego podczas kontroli zezwolenia wraz z rozkładem jazdy, co mogło zostać wyjaśnione także na etapie postępowania odwoławczego przed wydaniem decyzji chociażby poprzez przesłuchanie skarżącego w charakterze strony. Zgodnie, bowiem z treścią art. 86. kpa, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Należy mieć przy tym na uwadze, że w odwołaniu skarżący domagał się "udziału w posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego". Tak sprecyzowane żądanie skarżącego jak wskazał w skardze, miało umożliwić skarżącemu wskazanie nowych okoliczności. Nie uwzględnienie tego wniosku zdaniem Sądu, nastąpiło poprzez naruszeniem przez Kolegium art. 10 kpa, który określa, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (§ 1). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1(§ 3). 1. Zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest, więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska, czy też złożenie nowych środków dowodowych. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. 2. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn niż wymienione w art. 10 § 2 k.p.a. W przeciwnym razie zawsze dojdzie do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. 3. Nie każde naruszenie przepisów k.p.a. ma istotny wpływ na wynik sprawy. W każdej sprawie sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (V SA/Wa 1064/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2007.06.05, LEX nr 352231). W sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Wyrok NSA, z dnia 2007.05.24, sygn. II GSK 4/07, LEX nr 351055). Dlatego też biorąc pod uwagę podniesione w skardze nowe okoliczności wskazują, że naruszenie art. 10 kpa miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło skarżącemu przedstawienia wskazywanych dopiero w skardze tych okoliczności wraz z dowodami na ich poparcie w postaci Zezwolenia Nr 2 i dołączonego do niego rozkładu jazdy. Należy też zauważyć, że z tego zezwolenia i rozkładu jazdy wynika, że przystanek początkowy został określony jako "L. ul. T." godzina 8.05 co pokrywa się ze wskazywanymi przez kontrolowanego kierowcę przystankiem początkowym i godziną rozpoczęcia kursu. Ujawnienie nowych dowodów mogło doprowadzić nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy, co z kolei wskazuje, że organy obu instancji nie wyjaśniły wszechstronnie sprawy z naruszeniem powyżej wskazanych zasad postępowania. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie należy zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza treści rozstrzygnięcia jakie zostanie podjęte przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy oraz po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym zakresie oraz po dokonanej ocenie całości tak zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Na marginesie należy też zauważyć, ze zgodnie z treścią obowiązującego od 20 czerwca 2007 r. przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Do ustawowych przesłanek w tym przepisie organ w uzasadnieniu decyzji winien się odnieść dla zachowania wymogów uzasadnienia decyzji wynikających z art. 107 § 3 kpa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło