III SA/Kr 574/16
WyrokWSA w Krakowie2016-10-18
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją RP, mimo że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona w czasie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma kompetencję do odmowy zastosowania przepisu rangi podustawowej, który został uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny, nawet jeśli utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona w czasie. Odroczenie to nie oznacza, że przepis ten ma być stosowany przez sąd do daty wskazanej przez Trybunał Konstytucyjny, ponieważ pozostawał on niekonstytucyjny od dnia jego wydania. W związku z tym, czynność organu polegająca na odmowie zwrotu nadpłaconej opłaty, pobranej na podstawie takiego przepisu, jest niezgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej w marcu 2006 r. w wysokości 500 zł. Starosta odmówił zwrotu, argumentując, że opłata została pobrana zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności tego przepisu działa tylko na przyszłość. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności organu i przyznając skarżącemu prawo do zwrotu części opłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, uznał, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 zł, oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na czynność Starosty z dnia 3 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. uznaje, że skarżącemu J. B. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 (czterystu dwudziestu pięciu) złotych; III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego J. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 3 marca 2016 r. do Starostwa wpłynął wniosek J. B. o zwrot nadpłaconych środków za wydanie karty pojazdu Volkswagen Passat 1,9 TDI, nr rej. [...] (VIN [...]), data rejestracji - 3 marca 2006 r.
Starosta jeszcze w tym samym dniu udzielił J. B. pisemnej odpowiedzi informując, że opłata w wysokości 500 zł pobrana podczas pierwszej rejestracji samochodu marki Volkswagen Passat nr rejestracyjny [...] w dniu 3 marca 2006 r. była opłatą pobraną na podstawie i w granicach prawa. Ustawową podstawę do pobrania opłaty za kartę pojazdu stanowi przepis art. 77 § 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zgodnie z którym kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Następnie organ wskazał, że na mocy art. 77 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy, do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości za kartę pojazdu upoważniony został minister do spraw transportu. Na podstawie tego upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) i zgodnie z § 1 ust. 1, obowiązującym w dniu rejestrowania wymienionego we wniosku pojazdu, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Organ przywołał również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego podnosząc, że w dniu 17 stycznia 2006 r., w następstwie skargi Rzecznika Praw Obywatelskich, Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok o sygn. akt U6/04 (Dz. U. z 2006 r. Nr 15, poz. 119)), w którym orzekł, iż przepis zawarty w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Organ wskazał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego rozporządzeniem z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421) Minister Transportu i Budownictwa ustalił wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 zł. Przepis ten obowiązywał od 15 kwietnia 2006 r. Organ zaznaczył jednak, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie burzy porządku prawnego ustanowionego tym rozporządzeniem w czasie, gdy zachowywał on moc obowiązującą. Zgodnie bowiem z art. 190 Konstytucji moc orzeczenia TK działa tylko na przyszłość, co oznacza, że moc obowiązująca takiego orzeczenia nie rozciąga się na stany faktyczne, powstałe przed dniem ogłoszenia wyroku TK lub przed innym wyznaczonym przez Trybunał terminem utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, w tym przypadku § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia. Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że brak jest podstaw, do uznania, że podczas uiszczania przez J. B. opłaty za wydanie karty pojazdu do samochodu o nr rejestracyjnym [...] nastąpiła nadpłata. Dodał również, że przedmiotowa sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, gdyż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu jest czynnością materialno-techniczną, a opłata za wydanie karty pojazdu nie została ustalona w drodze decyzji administracyjnej, lecz wynika wprost z przepisów prawa.
11 marca 2016 r. J. B. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa. Na powyższe pismo nie otrzymał odpowiedzi.
W dniu 15 kwietnia 2016 r. J. B. wniósł skargę do WSA w Krakowie na "decyzję Starosty zawartą w piśmie [...]". Skarżący domagał się zwrotu nadpłaconych środków wraz z należnymi odsetkami za wydanie karty pojazdu Volkswagen Passat 1,9 TDI, nr rej. [...] w marcu 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że jego działania przy pobieraniu opłaty w kwocie 500 zł były w pełni legalne, bowiem opierały się na obowiązującym wówczas, ww. rozporządzeniu z dnia 28 lipca 2003 r., a z orzecznictwa TK nie wynika, iż działa ono wstecz. Z wyroków SN z 16 maja 2007 r. III CZP-35/07/, Biul.SN 2007/5/7/ i z 20 kwietnia 2006, IV CSK 28/06, zdaniem organu wynika, że w razie odroczenia przez TK mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją sąd powinien stosować wadliwą normę prawną przy podejmowaniu rozstrzygnięć, które zapadają po utracie mocy obowiązującego przepisu, dla oceny zdarzeń, które nastąpiły przed tą datą. W takim przypadku przepis uznany za niekonstytucyjny pozostaje nadal w systemie prawnym, aż do chwili upływu terminu określonego przez TK. W świetle tych orzeczeń SN, organ uznał, że jego wniosek o oddalenie skargi jest w pełni zasadny.
Starosta podniósł, że podstawą materialnoprawną roszczenia nie mogą być przepisy art. 405 i 410 k.c, ponieważ nie istnieje żadna z przesłanek, na podstawie której możliwe byłoby uznanie wniesienia opłaty w kwocie 500 zł za wydanie karty pojazdu za bezpodstawne wzbogacenie lub świadczenie nienależne.
Organ podniósł też zarzut przedawnienia, uznając, że do żądania zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu, stosownie do art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 poz. 885 ze zm.) stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Powołał się na wyroki WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Po 980/11 oraz z 16 maja 2013 r. III SA/Po 533/13. Podniósł, że w drugim z ww. wyroków WSA m.in. stwierdził, iż termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu należy liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie przepisów ustawy o finansach publicznych, tj. od 1 stycznia 2010 r., a skarżący złożył wniosek w dniu 3 marca 2016 r., a więc po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia roszczeń, wynikającego z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). W myśl art. 146 § 1 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, natomiast art. 146 § 2 P.p.s.a. stanowi, że w sprawie skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. , sygn. akt I OPS 3/07, "skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". W ww. uchwale jednoznacznie wskazano, że odmowę zwrotu części opłaty za kartę pojazdu należy traktować jako czynność z zakresu administracji publicznej, podlegająca kontroli sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Skarga na odmowę zwrotu nadpłaty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu wniesiona w terminie została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia prawa, dokonanym zgodnie z art. 52 § 1 i 2 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Okolicznością bezsporną jest, że skarżący w dniu 3 marca 2006 r. zarejestrował samochód osobowy marki Volkswagen Passat 1,9 TDI, nr rej. [...], uiszczając opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł. Bezsporne jest też, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt. UVI/04 (Dz. U. z 2006 r. nr 15, poz. 119) orzekł, iż przepis zawarty w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., na podstawie którego organ ustalił i pobrał od skarżącego opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł. jest niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym oraz Konstytucją RP i traci on moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a następnym rozporządzeniem z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 59, poz. 421) Minister Transportu i Budownictwa ustalił opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 75 zł.
Wg organu określenie przez TK utraty mocy obowiązującej przepisu od 1 maja 2006 r., oznacza, że brak jest podstawy do żądania zwrotu nadpłaty, stanowiącej różnicę pomiędzy uiszczoną opłatą w kwocie 500 zł, a nową opłatą w kwocie 75 zł. Ponadto organ podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.
Dokonując kontroli zaskarżonej czynności pod kątem jej zgodności z prawem, należy podnieść, że § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. był niezgodny z Konstytucją RP od samego początku jego obowiązywania. Powyższe oznacza, że sąd może odmówić zastosowania ww. przepisu rozporządzenia. Sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji jest bowiem uprawniony zarówno do stwierdzenia niezgodności rozporządzenia z Konstytucją, jak i odmowy jego zastosowania w indywidualnej sprawie. Kompetencja ta wywodzi się art. 8, 173, 178 ust. 1, 184 Konstytucji Rzeczypospolitej. Poglądy doktryny i orzecznictwa są zgodne co do uprawnień sądu administracyjnego do samodzielnej oceny konstytucyjności prawa wykonawczego w ramach kontroli stosowania prawa (vide: uchwały NSA: z dnia 22 maja 2000 r. OPS 3/00, z dnia 30 października 2000 r., OPK 13/00, z dnia 15 grudnia 2000 r., OPK 20-22/00 (wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl); postanowienie TK z dnia 13 stycznia 1998 r., U 2/97 (OTK 1998, nr 1, poz. 4).
Uprawnienia sądów, o których wyżej mowa, nie kolidują z uprawnieniami Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą, różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Podnieść również należy, że określenie przez Trybunał Konstytucyjny momentu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu wykonawczego nie wiąże sądu administracyjnego. Skoro sądy administracyjne posiadają kompetencje do odmowy zastosowania w indywidualnej sprawie przepisu rangi podustawowej w przypadku, gdy wcześniej Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność zawartej w nim normy prawnej, to nie ma podstaw do uznania , iż samo tylko odroczenie w czasie orzeczenia o dacie utraty mocy obowiązującej uznanego za niekonstytucyjny przepisu § 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu pozwala na przyjęcie, iż działanie Starosty związane z pobraniem opłaty w kwocie 500 złotych było zgodne z prawem. Odroczenie w czasie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu rozporządzenia nie oznacza, że przepis ten ma być stosowany przez sąd do daty wskazanej przez Trybunał Konstytucyjny. Przepis uznany przez TK za sprzeczny z Konstytucją pozostawał niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany już od dnia jego wejścia w życie (por. wyroki NSA z 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07; z dnia 25 sierpnia 2009 r., I OSK 1242/08).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, korzystając z przyznanych mu uprawnień odmówił zastosowania niekonstytucyjnego przepisu § 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowiącego podstawę prawną pobrania od skarżącego opłaty za wydanie karty pojazdy w wysokości 500 złotych. Pobrana przez organ opłata w ww. wysokości, wbrew treści art. 77 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, nie pozostawała w związku z kosztami związanymi z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, znacznie przekraczając koszty z tym związane, co oznacza, że Minister Infrastruktury wydając akt wykonawczy – ww. rozporządzenie z 2003 r. – przekroczył zakres udzielonego mu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 77 ust. 6 w zw. z ust. 4 pkt 2 tej ustawy.
Konsekwencją uznania przez Sąd przepisu za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ administracji publicznej jest stwierdzenie, że zaskarżona czynność Starosty polegająca na odmowie zwrotu części pobranej opłaty jest niezgodna z prawem, bowiem została podjęta bez podstawy prawnej. Organ odmówił bowiem zwrotu skarżącemu części uiszczonej przy rejestracji samochodu opłaty pomimo faktu, że pobranie jej w wysokości 500 zł nastąpiło na podstawie przepisu wykraczającego poza zakres udzielonego Ministrowi Infrastruktury upoważnienia, w wysokości zawyżonej w stosunku do wskazań zawartych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w tej części uiszczonych nienależnie.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, Sąd podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 21 marca 2013 r. I OSK 1223/12, zgodnie z którym treść art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych przesądza, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 67 i art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przepis art. 60 pkt 7 określa dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Z kolei przepis art. 67 ww. ustawy zawiera odesłanie w tych sprawach do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisów działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, w zakresie nieuregulowanym ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych zawiera normę intertemporalną stanowiąc, że do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (tak też NSA w wyrokach z dnia: 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2091-2096/12). Jeżeli zatem uwzględnić, że obowiązek wniesienia opłaty za wydanie karty pojazdu nie stanowi odrębnej sprawy, gdyż nie może być egzekwowany poza sprawą o zarejestrowanie pojazdu (tak m.in. NSA w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07), a rejestracja dokonywana jest w drodze decyzji administracyjnej, to przepis art. 115 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (a zatem również przepisy art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy o finansach publicznych) nie może odnosić się do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, w której zarówno czynność wniesienia opłaty ewidencyjnej, jak i wydanie decyzji o rejestracji zostały podjęte przed dniem 1 stycznia 2010 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. W ww. wyroku NSA zwrócił uwagę, że taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt III CZP 24/12 (biul. SN 2012, nr 6, poz. 8), stwierdzając, że omawiany przepis przejściowy nie może odnosić się do spraw zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2010 r. Jednocześnie Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki prawnej, a regułą nie może być automatyczne stosowanie nowej ustawy do zdarzeń prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Sprzeciwia się temu zasada niedziałania prawa wstecz, mająca umocowanie w art. 2 Konstytucji RP, a kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, albo zasadzie bezpośredniego działania nowej ustawy, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, co wymaga również uwzględnienia skutków przyjęcia jednej lub drugiej zasady.
NSA stwierdził, że należy uwzględnić, że opłaty za wydanie karty pojazdu od dnia 1 stycznia 2010 r., stanowiące w myśl art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, niepodatkowe należności budżetowe ustalane w drodze decyzji administracyjnej (art. 61 ust. 1 pkt 2), do których mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa (art. 67), dotyczą tylko tych opłat, które zostały pobrane po dniu 1 stycznia 2010 r. Wobec powyższego przepisy te nie mogą być stosowane w odniesieniu do opłat nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi, jako pobrane na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia. Oznacza to, że nie będą miały zastosowania do tych spraw przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lecz przepisy dotychczasowe.
W konsekwencji w odniesieniu do spraw dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej przed dniem 1 stycznia 2010 r., nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, a zatem również przepis art. 70 § 1. Z kolei przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty nie przewidywały przedawnienia roszczeń o zwrot opłaty.
Ponadto stwierdzić należy, że kwestionowany przepis § 1 ww. rozporządzenia jest również sprzeczny z art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską), którego postanowienia są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co wynika z art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541) Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".
Z zasady pierwszeństwa ówczesnego prawa wspólnotowego (a obecnie unijnego) wynika, że sąd krajowy ma kompetencję do niestosowania sprzecznych z prawem wspólnotowym przepisów prawa krajowego, niezależnie nawet od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego, który ewentualnie odracza utratę mocy obowiązującej przepisów uznanych za niekonstytucyjne. W świetle przywołanego postanowienia ETS nałożenie opłaty za kartę pojazdu było od początku sprzeczne z prawem unijnym, co oznacza, że kupujący nie był zobowiązany do uiszczenia tej opłaty (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt III CZP 37/10, OSNC 2011/1/2).
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Jednocześnie Sąd uznając obowiązek organu do zwrotu skarżącemu części opłaty za kartę pojazdu ustalił jej wysokość, tj. 425 zł, jako różnicę między uiszczoną kwotą 500 zł, a należną za wydanie karty pojazdu, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w przepisie art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a określoną obecnie w § 1 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 421), zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł.
Z powyższych względów na podstawie art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I i II sentencji.
O kosztach postępowania (zwrot wpisu) Sąd postanowił na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło